"Να μιλήσουμε λίγο για την κατάθλιψη;": Το συγκλονιστικό κείμενο που λέει τα πράγματα με το όνομά τους και κάνει το γύρο του διαδικτύου

Τετάρτη 06 Μαρτίου 2019

Τετάρτη 06 Μαρτίου 2019

"Να μιλήσουμε λίγο για την κατάθλιψη;": Το συγκλονιστικό κείμενο που λέει τα πράγματα με το όνομά τους και κάνει το γύρο του διαδικτύου

Kάθε φορά που κάποιο διάσημο πρόσωπο αυτοκτονεί, λέγονται τα ίδια και τα ίδια πράγματα σχετικά με την αυτοκτονία του. Αυτό συχνά επεκτείνεται και σε λιγότερο διάσημους ανθρώπους που πάσχουν ή έπασχαν από κατάθλιψη, λαμβάνοντας αντιδράσεις όπως "είναι όλα στο μυαλό σου".

Αυτή η αντιμετώπιση προς την ασθένεια διαιωνίζει το πρόβλημα, κάνοντας τους ανθρώπους που πάσχουν να νιώθουν ακόμα χειρότερα, αντί να τους ωθεί στο να μιλήσουν ανοιχτά και να αναζητήσουν βοήθεια.

Τις τελευταίες ώρες, ένα κείμενο κάνει το γύρο του διαδικτύου, επισημαίνοντας την άγνοια που υπάρχει στο ζήτημα, κι εξηγώντας την πραγματικότητα, από την οπτική γωνία του πάσχοντα. Ο κωμικός Στέλιος Ανατολίτης απευθύνεται σε όσους δεν γνωρίζουν την αλήθεια για την ασθένεια, τον αντίκτυπο και τα συμπτώματά της, σε ένα πραγματικά συγκλονιστικό κείμενο.

"Να μιλήσουμε λίγο για την κατάθλιψη;

Όχι αυτήν που φαντάζεται ο κόσμος, αυτό το περίεργο που είσαι λίγο blues, αλλά την ασθένεια, την καταγεγραμμένη και μελετημένη και καταχωρημένη στα ιατρικά βιβλία ως μια κανονική ασθένεια όπως ακριβώς είναι και ο σακχαρώδης διαβήτης.

Η αφορμή είναι το ότι χάσαμε όχι μόνο τον Φλιντ, αλλά και τον Κορνέλ, και τον Τσέστερ κι όλους αυτούς που κάθε χρόνο κρεμιούνται ή πηδάνε από κάπου ή δίνουν τέλος στη ζωή τους με κάποιον τρόπο.

Γιατί λέω χάσαμε; Γιατί κάθε φορά που ένας καταθλιπτικός αυτοκτονεί, όλοι οι καταθλιπτικοί χάνουμε λίγο την ελπίδα μας ότι εμείς θα νικήσουμε. Όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε,

Με βάση τον Φλιντ όμως είδα και πάλι αυτά τα κείμενα περί ύβρις στη ζωή και κακομαθημένους ανθρώπους και λοιπά.

Μύθος 1

«Είναι στο μυαλό σου»

Αν αυτή την «λαϊκή ρήση» την αναλύσουμε ελάχιστα, βλέπουμε ότι πολύς κόσμος πιστεύει ότι νιώθει χάλια και θέλει να πεθάνει γιατί φαντάζεται πράγματα. Λες και συμβαίνει μια Τετάρτη ξέρω γω σε όλους μας να θες να πεθάνεις γιατί δεν έχεις ελπίδα.

Για την ακρίβεια, η επιστημονική κοινότητα δεν ξέρει αν είναι απλά στο μυαλό σου ή αν συμμετέχουν κι άλλα όργανα στη διαδικασία, με το έντερο να παίρνει τη σκυτάλη. Δεν χρειάζεται να μιλήσουμε για τα σωματικά συμπτώματα που έχει η προχωρημένη κατάθλιψη που είναι ανισορροπίες στον ύπνο, πόνοι στις αρθρώσεις, διαλυμένο μεταβολισμό, μεταβολές στο σάκχαρο κλπ. Όχι. Καταγεγραμμένα κι αυτά εδώ και δεκαετίες. Μήπως χρειάζεται να μιλήσουμε και γι’ αυτά;

Όχι, δύσκολο να το πιστέψουμε. Περίμενε.

Μύθος 2

«Τα παιδιά του δεν τα σκέφτηκε;»

Αυτό είναι από τα αγαπημένα μου γιατί όταν το λένε, πάντα χαίρομαι. Γιατί ξέρω ότι για να το πεις αυτό, δεν είχες ποτέ την παραμικρή επαφή με την κατάθλιψη. Κι αυτό είναι καλό. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να μάθεις. Το λοιπόν. Όταν η κατάθλιψη προχωρήσει και τα διαλύσει όλα, νιώθεις ότι είσαι βάρος για όλους και για όλα. Ότι αν πραγματικά υπάρχει ένα πράγμα να κάνεις, τότε αυτό είναι να απαλλάξεις τον κόσμο από αυτό το βάρος. Και ποιον αγαπάμε υπέρμετρα, ανιδιοτελώς και θα κάναμε τα πάντα για αυτόν; Τα παιδιά μας. Γι’ αυτό και όταν ένας καταθλιπτικός με παιδιά αυτοκτονεί, η τελευταία του σκέψη είναι «Ευτυχώς θα φύγω από τη ζωή τους και θα μεγαλώσουν ευτυχισμένα».

Δε βγάζει νόημα; Περίμενε.

Μύθος 3

«Τόσα λεφτά, γιατί είχε κατάθλιψη»

Αν γράψω το «τόσα λεφτά είχε, γιατί έπαθε ίκτερο;» βγάζει νόημα; Όχι. Βγάζει νόημα μόνο αν πιστεύουμε στον Μύθο 1, ότι αυτή η ασθένεια, η καταγεγραμμένη -το τονίζω- στα ιατρικά βιβλία ως ασθένεια, κοιτάει τα λεφτά, την τάξη, το στρώμα, το χρώμα, το φύλο (για την ακρίβεια το φύλο λίγο, ελάχιστα, ίσως το κοιτάει αλλά για κοινωνικούς λόγους απ’ ότι φαίνεται).
Βέβαια, το βρίσκω εκπληκτικό το ότι κάθε χρόνο ένας διάσημος, λεφτάς γίνεται αυτόχειρας αλλά τα μυαλά μερικών δεν φτάνουν στο συμπέρασμα «Μάλλον δεν παίζει ρόλο». Αντ’ αυτού σε πείσμα κάθε λογικής διεργασίας, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι «Όλοι οι πλούσιοι είναι βλαμμένοι».

Μύθος 4

«Μια χαρά ήταν, μου χαμογελούσε»

Οκ, αυτό το καταλαβαίνω ότι είναι περίεργο. Αλλά δώσε βάση. Πιστεύεις ότι ένας καταθλιπτικός ενήλικος άνθρωπος δεν ξέρει να παίξει το ρόλο του υγιούς στους γύρω του; Πιστεύεις ότι δεν μπορεί να σε ξεγελάσει όταν το κριτήριο της κοινωνίας για την κατάθλιψη είναι το χαμόγελο; Σιγά τα ωά.

Και γιατί να σε ξεγελάσει; Γιατί δεν καταλαβαίνεις. Ούτε εσύ, ούτε κανένας. Στο μυαλό του καταθλιπτικού, όλα είναι κενά και στερούνται νοήματος. Άπαξ κι αρχίσει ο ιδεασμός, τότε όλα επιβεβαιώνουν την επιθυμία του να πεθάνει.

Ούτε κι αυτό το πιστεύουμε;

Ωραία.

Καταλαβαίνω ότι ο ανθρώπινος νους δεν χωράει την αυτοχειρία. Δεν θα έπρεπε. Ούτε σαν ιδέα, ούτε σαν πράξη. Είμαστε προγραμματισμένοι να μην την καταλαβαίνουμε. Γιατί αλλιώς θα αυτοκτονούσαμε δεξιά κι αριστερά σαν τα κοτόπουλα.

Πρέπει όμως να καταλάβουμε επιτέλους ότι γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο η κατάθλιψη είναι μια κανονική, αληθινή ασθένεια με το πιο σοβαρό σύμπτωμα την αυτοκτονία. Ναι. Η αυτοκτονία είναι σύμπτωμα. Όπως στη γρίπη έχουμε βήχα ή καταρροή, στην κατάθλιψη ο ασθενής αυτοκτονεί. Αν ζούσε μετά δε θα μας έκανε εντύπωση. Αν το σύμπτωμα ήταν ο χορός μέχρι τα ξημερώματα, μια χαρά θα περνούσαμε όλοι. Δυστυχώς είναι σκοτάδι τέρμα η φάση κι όσο κι αν το αρνείσαι, αυτή είναι η αλήθεια.

Πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι η κατάθλιψη δεν ξεκινάει Δευτέρα και τελειώνει Παρασκευή. Ούτε είναι 8ωρο με ένσημα. Είναι μια συνεχόμενη διαδικασία που μπορεί να κρατήσει μέχρι και δεκαετίες. Και σου προκαλεί τόσο πόνο, είτε συναισθηματικό είτε σωματικό που δεν μπορείς να τον αντέξεις. Και προσπαθείς να τον μειώσεις είτε με αλκοόλ, είτε με ναρκωτικά ή αν είσαι τυχερός, με έναν καλό γιατρό και φάρμακα. Το τελευταίο είναι η μόνη σου ελπίδα μαζί με την ψυχοθεραπεία.

Όταν λέμε πόνο θέλω να φανταστείτε τον χειρότερο πόνο της ζωής σας. Γέννα, ατύχημα, χωρισμός, πένθος. Οτιδήποτε. Και πολλαπλασιάστε το με το ένα εκατομμύριο. Δεν υπερβάλλω. Να ξυπνάς, να βλέπεις τον ήλιο και να λες «Γαμώ το, ξύπνησα και σήμερα». Να μην σταματάει ποτέ, σαν την βοή, να μην έχει τέλος, διέξοδο, ένα μόνιμο βουητό που δεν φεύγει ποτέ.

Και σου τρώει τον εγκέφαλο. ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ. Σου διαλύει τη βιοχημεία. Όπως χαλάει το συκώτι, έτσι χαλάει και το κεφάλι. Το Αλτσχάιμερ δεν το ξέρετε; Τη σχιζοφρένεια; Δεν μπορείς να παράξεις τις ορμόνες που παράγουν άλλοι ή και να τις παράγεις δεν αξιοποιούνται γιατί είναι τόσο μεγάλη η ζημιά που απλά τις κατουράς.

Να μιλήσουμε για τον αυτοκτονικό ιδεασμό; Να πούμε τι είναι πραγματικά; Είναι ο εγκέφαλός σου που χαλάει τόσο πολύ που σου προτείνει, αν όλα πάνε χάλια, να φουντάρεις από κάπου στα 70 σου. Κι όσο χαλάει, τόσο σου κατεβάζει και την ηλικία. Και το εβδομήντα γίνεται μεθαύριο.

Κι όλα γίνονται από έγχρωμα, γκρι, μετά ασπρόμαυρα και μετά είναι φως και σκοτάδι. Τίποτε άλλο. Και το φως πονάει γιατί είναι πολύ φανταχτερό και δεν πας προς τα εκεί. Πας προς το σκοτάδι που νιώθεις πιο άνετα. Και μετά αποφασίζεις να το τελειώσεις γιατί δεν αντέχεται άλλο αυτός ο πόνος, δεν υπάρχουν άλλα ναρκωτικά, από αλκοόλ τα ήπιες όλα, έτσι κι αλλιώς τόσο χάλια που έχεις φερθεί στο σώμα σου δεν θα αντέξει και πολύ ακόμη.

Και μετά καληνύχτα.

Οπότε τώρα όσοι το διαβάσατε ξέρετε. Και μην πείτε ότι δεν ξέρετε. Γιατί ξέρετε λίγα παραπάνω από όσα πριν. Και πείτε τα σε όλους, να ξέρουν. Δεν είναι κακό. Δεν είναι ντροπή. Δεν είναι αδυναμία. Οι πιο δυνατοί άνθρωποι που ξέρω είναι καταθλιπτικοί.

Να μιλάτε, να μιλάτε, να μιλάτε.
Δεν φαντάζεστε πόσοι άνθρωποι θέλουν και μπορούν να βοηθήσουν.
Να αγκαλιάζεστε, να αγαπιέστε και χέρι-χέρι θα περάσει.

Σίγουρα θα περάσει.

Γραμμή αυτοκτονίας: 1018"

 

More for you

Don't Miss