Από την Αντιγόνη Δασοπούλου, MSc, Ψυχολόγος - Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, συνεργάτιδα του Κέντρου Ψυχοθεραπείας «Φρόσω Φωτεινάκη & Συνεργάτες»
Zούμε στην εποχή που έχουμε εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στις ζωές των άλλων. Υπάρχει η δυνατότητα τηλεφωνικής επικοινωνίας, ανταλλαγής μηνυμάτων και δημιουργία βιντεοκλήσεων. Αναπτύσσονται σχέσεις φιλικές, ερωτικές και παρόλα αυτά μπορεί κανείς να νιώθει μόνος. Φαίνεται ότι οι άνθρωποι συναναστρέφονται καθημερινά με κόσμο, συναδέλφους, συγγενείς, φίλους και συντρόφους. Πολλές φορές η επικοινωνία στηρίζεται γύρω από θέματα δουλειάς και πρακτικά θέματα κάτι που μπορεί να μεγαλώνει την αίσθηση ότι νιώθει κάποιος μόνος του παρόλο που επικοινωνεί με άλλους.
Γιατί όμως μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Μέσα στην καθημερινότητα μπορεί να έχει μοιραστεί κανείς πολλές πληροφορίες αλλά αυτές να μην είναι απαραίτητα συνδεδεμένες με τα συναισθήματα και τις ανάγκες του. Μέσα στους γρήγορους και απαιτητικούς ρυθμούς της καθημερινότητας μπορεί κανείς να παρασυρθεί από μια σειρά διεκπεραιωτικών πραγμάτων, όπως υποχρεώσεις για την δουλειά, δουλειές του σπιτιού, υποχρεώσεις για παιδιά η άλλα πράγματα αλλά να μην έχει μοιραστεί σκέψεις που τον προβληματίζουν, επιθυμίες, συναισθήματα. Έτσι μπορεί να υπάρχει παρουσία και μοίρασμα αλλά όχι απαραίτητα η αίσθηση σύνδεσης και ανακούφισης.
Έτσι μπορεί να έχουν περάσει ολόκληρες ώρες η και μέρες κάνοντας διαδικαστικά πράγματα και επικοινωνώντας χωρίς να έχει αναρωτηθεί κάποιος «Γιατί το κάνω αυτό;», «Πως επιθυμώ να περάσω την ημέρα μου;», «Tι έχω πραγματικά ανάγκη να μοιραστώ με τον διπλανό μου και γιατί;» «Σε ποιο πράγμα έχω περισσότερο ανάγκη να ακουστώ;».
Έτσι αυτές οι μικρές παύσεις μέσα στην καθημερινότητα και οι προσωπικές ερωτήσεις με τον εαυτό πριν το μοίρασμα ίσως μπορούν σε ένα βαθμό να συμβάλλουν στο να θυμηθεί κάποιος γιατί έχει ανάγκη να συνδεθεί και με ποιον τρόπο. Φαίνεται ότι προσπαθώντας να έρθει κάποιος σε επαφή με τις ανάγκες του, και μπορώντας να τις αναγνωρίσει ο ίδιος σε κάποιο βαθμό μπορεί να τις μεταφέρει πιο καθαρά και στον διπλανό του. Έτσι προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τον εσωτερικό κόσμο του άλλου και τον δικό μας και αφήνοντας τον να γίνει ορατός μπορεί να χτιστεί σύνδεση με ασφάλεια, οικειότητα και συντροφιά.
Μπορούμε να πούμε ότι το να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες μας, χωρίς να τις παραβλέπουμε είναι μια συνεχής διαδικασία. Πολλές φορές η ανησυχία και η σκέψη για το πως νιώθει ο άλλος η οι ρυθμοί και οι πολλές απαιτήσεις της καθημερινότητας μπορεί να προκαλούν σύγχυση. Έτσι, είναι σημαντικό να εκπαιδευόμαστε στο να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες μας ανεξάρτητα από τα συναισθήματα των άλλων και να μπορούμε να τα εκφράσουμε.
Ένας βασικός παράγοντας για αληθινή σύνδεση είναι λοιπόν να έρθουμε σε επαφή με τον αυθεντικό εαυτό μας και να βγάλουμε την αλήθεια μας προς τα έξω. Παρόλα αυτά, πολλοί άνθρωποι μεγαλώνοντας μέσα από πολλές διεργασίες και περνώντας από διαφορετικά περιβάλλοντα που χρειάζεται να προσαρμοστούν μπορεί να απομακρύνονται από αυτό. Αναπτυσσοντας μια εικόνα εαυτού που συχνά δεν δείχνει ευάλωτη. Έτσι, κρυμμένοι πολλοί πίσω από ρόλους όπως του κουβαλητή, του σωσία, του διαμεσολαβητή, του πυροσβέστη αλλά και του γονιού των άλλων, δυσκολεύεται να δείξει τι έχει ανάγκη ο ίδιος και όχι οι άλλοι. Ο φόβος της ευαλωτότητας λοιπόν και της έκφρασης των ποικίλων πλευρών του εαυτού μας στέκεται κάποιες φορές εμπόδιο στην σύνδεση.
Για να δημιουργηθεί ουσιαστική σύνδεση, χρειάζεται ευαλωτότητα. Χρειάζεται να επιτρέψει κάποιος στους άλλους να δουν όχι μόνο τη δυνατή και κοινωνικά αποδεκτή πλευρά του, αλλά και τις ανασφάλειες, τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις του. Πολλοί άνθρωποι, όμως, φοβούνται ότι αν δείξουν τον πραγματικό τους εαυτό, θα απορριφθούν, θα κριθούν ή θα πληγωθούν. Έτσι, παρουσιάζουν μια πιο ασφαλή εκδοχή τους, δείχνουν ότι είναι καλά, ότι τα καταφέρνουν και ότι δεν χρειάζονται κανέναν.
Αυτή η προστασία μπορεί να μειώνει επιφανειακά τον κίνδυνο της απόρριψης, αλλά ταυτόχρονα εμποδίζει και την πραγματική οικειότητα. Έτσι, οι άνθρωποι μπορεί να συναναστρέφονται με άλλους αλλά να μην ζητούν βοήθεια, να δίνουν και να δυσκολεύονται να πάρουν. Ακούγονται συχνά φράσεις όπως μπορώ και μόνη/μόνος, ο άλλος δεν θα με ακούσει, μόνος/ μόνη μπορώ καλύτερα που φέρνουν μια προσωρινή ανακούφιση και παντοδυναμία αλλά μπορεί να φέρνουν σταδιακή απομάκρυνση. Ακόμη, συχνά ακούγεται η φράση φοβάμαι ότι θα γίνω βάρος και θα επιβαρύνω τον άλλο. Αυτό δίνει μια αίσθηση προστασίας αλλά και μια αίσθηση απομάκρυνσης καθώς μπορεί να σημαίνει ότι δεν χρειάζεται βοήθεια από τον διπλανό του. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι ζητώντας και παίρνωντας φαίνονται οι πραγματικές μας ανάγκες, δίνουμε στους άλλους τρόπους και ανοίγουμε δρόμους να έρθουν κοντά.
Μπορεί κανείς να αναστοχαστεί μέσα στην ημέρα και να σκεφτεί «Πως έδειξα τις ανάγκες μου σήμερα;», «Πώς ένιωσα ότι έγιναν κατανοητές;», «Tι θα είχα ανάγκη για να καλυφθούν; », «Tι έκανα εγώ για αυτές αλλά τι θα ήθελα να δώ και απο τους άλλους;».
Το να εκφράζεται κανείς χρειάζεται επανάληψη και αναστοχασμό. Πως φοβόμουν ότι θα νιώσω αλλά και πως ένιωσα τελικά. Έτσι σταδιακά μπορεί κανείς να μειώσει τον φόβο του σχετίζεσθαι.
Είναι σημαντικό για τον καθένα ξεχωριστά να ανακαλύψει τι είναι αυτό που τον κάνει να νιώθει πιο κοντά στους άλλους. Κάποιοι μπορεί να έχουν πολλές απαντήσεις κάποιοι άλλοι καμία. Ίσως η ευελιξία και η ανοιχτότητα μπορεί να βοηθήσει να νιώσει κάποιος κοντά με τις σχέσεις του και μέσα από τρόπους που δεν είχε μάθει να παίρνει έως τώρα.
Τέλος, μικρά πράγματα που μοιάζουν ανούσια αλλά γίνονται συνήθεια μπορεί να απομονώνουν όπως η απουσία φυσικής, βλεμματικής επαφής, ένα άγγιγμα και η απομάκρυνση και το κρύψιμο συναισθημάτων πίσω από οθόνες. Έτσι, αν γίνει κανείς παρατηρητής του εαυτου του, μπορεί να δεί πόσο χρόνο πέρασε με τον εαυτό του, τους άλλους η την οθόνη του. Ο αναστοχασμός και η αυτοπαρατήρηση αλλά και μικρές ερωτήσεις ίσως σταδιακά μπορούν να βοηθήσουν να καταλάβουμε πόσο κοντά νιώσαμε με τον εαυτό μας η με κάποιον άλλο μέσα στην ημέρα.
Η ουσιαστική σύνδεση με τους άλλους ξεκινά συχνά από τη σύνδεση με τον εαυτό μας, από την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τι νιώθουμε, τι φοβόμαστε και τι πραγματικά χρειαζόμαστε.
Η αίσθηση ότι νιώθει κανείς μόνος δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα με περισσότερες γνωριμίες. Συχνά αντιμετωπίζεται με πιο αληθινές σχέσεις και κυρίως με πιο αληθινή, φροντιστική και αυθεντική σχέση με τον εαυτό.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.