Η Γκλόρια Στάινεμ, η διάσημη συγγραφέας και ακτιβίστρια, που διαμόρφωσε και καθόρισε το γυναικείο κίνημα στις ΗΠΑ για περισσότερες από έξι δεκαετίες, απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη σε ηλικία 92 ετών, όπως ανακοίνωσε το ίδρυμά της. Πρόσφατα είχε ολοκληρώσει τα απομνημονεύματά της, τα οποία αναμένεται να κυκλοφορήσουν το φθινόπωρο.
Από τη δεκαετία του 1960, σε μια εποχή κατά την οποία οι γυναίκες περιορίζονταν σε μεγάλο βαθμό στους ρόλους του νοικοκυριού και της οικογένειας, η Γκλόρια Στάινεμ αμφισβήτησε τα στερεότυπα των φύλων και υπερασπίστηκε φεμινιστικές αξίες όπως η ισότητα και η αναπαραγωγική ελευθερία.
Η Γκλόρια Στάινεμ γεννήθηκε στο Τολέδο του Οχάιο το 1934. Αποφοίτησε από το Smith College το 1956, με πτυχίο στις πολιτικές επιστήμες. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της, πέρασε δύο χρόνια στην Ινδία με υποτροφία. Εκεί ταξίδεψε μαζί με ανθρώπους που οργάνωναν δράσεις κατά της βίας και έγραψε για ινδικά έντυπα - μια εμπειρία που, όπως έλεγε, διαμόρφωσε τον ακτιβισμό της στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά τη δεκαετία του 1960, η Γκλόρια Στάινεμ εργάστηκε ως ανεξάρτητη δημοσιογράφος στη Νέα Υόρκη - σε μια εποχή κατά την οποία οι αίθουσες σύνταξης διοικούνταν κυρίως από άνδρες και οι γυναίκες δημοσιογράφοι συνήθως περιορίζονταν ως προς τα θέματα που μπορούσαν να καλύψουν. «Εγώ και πολλές άλλες γυναίκες δεν μπορούσαμε να γράψουμε για πολιτικά θέματα στα περιοδικά που υπήρχαν τότε», θυμήθηκε σε συνέντευξή της στο NPR το 2020, προσθέτοντας: «Θεωρούμασταν, ξέρετε, ειδικοί στο φαγητό, στο μακιγιάζ, στα μωρά και στις διασημότητες».
Ωστόσο, δεν επέτρεψε σε αυτούς τους περιορισμούς να την εμποδίσουν από το να αναζητήσει δύσκολες και αποκαλυπτικές δημοσιογραφικές ιστορίες. Η αρχή έγινε με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ A Bunny’s Tale, για το οποίο χρειάστηκε να εργαστεί μυστικά σε ένα από τα νυχτερινά κέντρα του Χιου Χέφνερ. Σε αυτό αποκάλυψε τον σεξισμό και τους χαμηλούς μισθούς που αντιμετώπιζαν οι σερβιτόρες, αμφισβητώντας τον ισχυρισμό του Χέφνερ ότι η αυτοκρατορία του Playboy αποτελούσε μια σεξουαλική επανάσταση, ωφέλιμη τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.
Αργότερα, έγινε συντάκτρια του New York Magazine και, λίγα χρόνια αργότερα, το 1972, ίδρυσε το δικό της έντυπο, το Ms. Magazine. Η ονομασία προερχόταν από τον τίτλο προσφώνησης «Ms.», ο οποίος χρησιμοποιείται για μια γυναίκα χωρίς να δηλώνει την οικογενειακή της κατάσταση. Το περιοδικό θεωρήθηκε ευρέως το πρώτο εθνικής εμβέλειας περιοδικό που διοικούνταν από γυναίκες και απευθυνόταν σε γυναίκες.
Παρά τις προβλέψεις των ανδρών αναλυτών ότι θα κατέρρεε άμεσα, το Ms. έγινε το βήμα για να σπάσουν τα μεγαλύτερα ταμπού: από τη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας μέχρι τη βία στο σπίτι και την ίση αμοιβή. Το εξώφυλλο του 1977, αφιερωμένο στη σεξουαλική παρενόχληση, έφερε για πρώτη φορά το ζήτημα στο επίκεντρο της εθνικής συζήτησης. Αργότερα αποτέλεσε τη βάση για την επιτυχημένη ταινία 9 to 5 του 1980, με πρωταγωνίστρια την Ντόλι Πάρτον.
Πέρα από τη δημοσιογραφία, η Γκλόρια Στάινεμ υπήρξε ακτιβίστρια και πολιτική οργανώτρια. Το 1971, λίγους μήνες πριν ιδρύσει το Ms. Magazine, βοήθησε στη δημιουργία του National Women’s Political Caucus, μιας οργάνωσης που επικεντρώνεται στην προσέλκυση, την εκπαίδευση και την υποστήριξη περισσότερων γυναικών στην πολιτική.
Ανάμεσα στα νομοθετικά ζητήματα που είχαν τη μεγαλύτερη σημασία για την Γκλόρια Στάινεμ ήταν η αναπαραγωγική ελευθερία - ένας αγώνας που συνδεόταν άμεσα με τη δική της εμπειρία, καθώς είχε υποβληθεί σε παράνομη άμβλωση σε ηλικία 22 ετών.
Το 2022, λίγες εβδομάδες πριν το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέψει την απόφαση Roe v. Wade, τερματίζοντας το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην άμβλωση, η Στάινεμ είπε στο NPR ότι ακόμη και αν η απόφαση ανατρεπόταν, δεν θεωρούσε μάταιο το έργο που η ίδια και άλλοι είχαν κάνει για τη δικαιοσύνη στον τομέα της αναπαραγωγικής υγείας. «Δεν θα αλλάξει το βασικό γεγονός ότι είτε έχουμε - γυναίκες και άνδρες - την εξουσία να παίρνουμε αποφάσεις για το ίδιο μας το σώμα, είτε δεν υπάρχει δημοκρατία».
Η ίδια δεν απέκτησε ποτέ παιδιά και δήλωσε ότι δεν το μετάνιωσε ποτέ. «Όχι, ούτε για ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου», είχε πει στο AP. «Είναι σημαντικό κάποιοι από εμάς να μην κάνουν παιδιά, για να δείξουμε ότι έχουμε επιλογή».
Το 2000, η Γκλόρια Στάινεμ έκανε μια επιλογή που δεν είχε σχεδιάσει ποτέ: παντρεύτηκε, στα 66 της, τον Βρετανό ακτιβιστή και επιχειρηματία Ντέιβιντ Μπέιλ, τον οποίο γνώρισε σε μια εκδήλωση συγκέντρωσης πόρων. Ο Μπέιλ ήταν ο πατέρας του ηθοποιού Κρίστιαν Μπέιλ. «Σκέφτηκα: "Εγώ δεν έχω αλλάξει, ο γάμος έχει αλλάξει”. Ο Ντέιβιντ κι εγώ θέλαμε να είμαστε μαζί, αγαπιόμασταν». Παντρεύτηκαν σε μια τελετή των Τσερόκι στην Οκλαχόμα. Λίγα χρόνια αργότερα, αρρώστησε από λεμφομα στον εγκέφαλο και η Στάινεμ τον φρόντιζε μέχρι τον θάνατό του το 2003.
Αν και πολλοί τη θεωρούσαν μια μοναδική προσωπικότητα στην ιστορία, της άρεσε συχνά να λέει ότι αν δεν είχε εμφανιστεί εκείνη, κάποιος άλλος θα είχε καταφέρει τα ίδια πράγματα.