Γιατί μας ελκύουν ταινίες και σειρές που δεν μας αρέσουν, σύμφωνα με ψυχολόγους

Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν μια περίεργη ικανοποίηση όταν διαβάζουν για ένα διάσημο πρόσωπο που αντιπαθούν ή όταν ακούνε ένα podcast που στην πραγματικότητα τους εκνευρίζει ή όταν παρακολουθούν σειρές και ταινίες, οι οποίες δεν τους αρέσει καθόλου. Είναι λες και αυτό το αρνητικότητα να τους τραβάει μέσα της με έναν παράξενα απολαυστικό τρόπο, κάνοντάς τους να θέλουν να επιστρέφουν ξανά και ξανά.

Γενικά, πάρα πολλοί ασχολούνται με περιεχόμενο που δεν τους ενδιαφέρει καθόλου (ή μισούν). Αρκεί μόνο να κοιτάξει κανείς το πόσοι φανατικοί hate-watchers υπάρχουν. Το Merriam-Webster ορίζει το hate-watching ως την απόλαυση που αντλεί κάποιος όταν γελά ή ασκεί κριτική σε μια εκπομπή ή ταινία που στην πραγματικότητα δεν του αρέσει. Εκατομμύρια θεατές, για παράδειγμα, συνεχίζουν να βλέπουν σειρές όπως το Emily in Paris, ενώ ταυτόχρονα δηλώνουν πως δεν αντέχουν καθόλου τους χαρακτήρες και την υπερβολή. Επομένως, γεννάται το εξής ερώτημα: Εφόσον έχουμε τόσο περιορισμένο ελεύθερο χρόνο (γιατί προφανώς δεν βγάζουμε την ούρα μας απέξω), γιατί τον αφιερώνουμε σε κάτι που δεν μας αρέσει;

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

8 «μικρά» σημάδια που δείχνουν ότι κάποιος έχει χάσει τον σεβασμό του για σένα

Τι είναι πραγματικά το hate-watching

Αρχικά, πρέπει να γίνει διαχωρισμός του hate-watching από το «guilty pleasure». Αν για παράδειγμα έβλεπες Love is Blind (ή κάποιο αντίστοιχο ριάλιτι τελοσπάντων) στο Netflix επειδή σου άρεσε αλλά ντρεπόσουν να το πεις, τότε εδώ μιλάμε για τη δεύτερη περίπτωση. Αν όμως το βλέπεις για να σχολιάζεις, να γελάς και να το κρίνεις αρνητικά, τότε πρόκειται για την πρώτη περίπτωση.

Με το hate-watching επιλέγεις να ενεργοποιήσεις αρνητικά συναισθήματα. Η ψυχολόγος Caitlin Slavens επισημαίνει ότι το κλειδί βρίσκεται στην παράξενη ικανοποίηση που νιώθουμε όταν «ξεψαχνίζουμε» κάτι με κριτική διάθεση. Με τη σειρά της, η Dr. Charlynn Ruan προσθέτει ότι η δυστυχία ή η ανοησία κάποιου άλλου μπορεί να γίνει διασκεδαστική. Το hate-watching δημιουργεί συχνά μια αίσθηση κοινότητας με ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια αντιπάθεια για μια εκπομπή - ειδικά online.

Στον πυρήνα του hate-watching βρίσκεται μια μεγάλη αλήθεια: οι άνθρωποι προτιμούν να βιώνουν τα συναισθήματα που επιθυμούν, ακόμη κι αν αυτά είναι αρνητικά. Αν θέλεις να νιώσεις θυμό, ειρωνεία ή ένταση, και τα νιώθεις, αυτό δίνει μια ικανοποίηση - όσο παράξενο κι αν ακούγεται.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ψυχολογία, συχνά αξιολογούμε τον εαυτό μας συγκρίνοντάς τον με άλλους. Το hate-watching ενισχύει αυτή τη σύγκριση: Βλέπεις κάποιον που θεωρείς «χειρότερο» και νιώθεις λίγο πιο έξυπνος, πιο ώριμος, πιο λογικός. Κι όταν βλέπεις ότι το ίδιο αισθάνονται και άλλοι, νιώθεις επιβεβαίωση: «Άρα δεν είμαι παράλογος/η - όντως αυτό είναι χάλια».

Βέβαια, μερικές φορές, πίσω από το hate-watching υπάρχει μια μυστική γοητεία. Μπορεί ένα μέρος σου να θέλει αυτό το lifestyle, την προσοχή, το δράμα, αλλά να μην το παραδέχεσαι ούτε στον εαυτό σου. Αυτό δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση:
«Το μισώ, αλλά δεν μπορώ να σταματήσω να το βλέπω».

Οι επιπτώσεις του hate-watching, πάντως, έχει θετικές και αρνητικές συνέπειες. Για παράδειγμα, τα θετικά είναι ότι σε κάνει να αναρωτιέσαι τι πραγματικά σε ενοχλεί ή σε βοηθά να καταλάβεις καλύτερα τις αξίες και τις προτιμήσεις. Τα αρνητικά είναι πως το hate-watching μπορεί να ενισχύσει την αρνητικότητα και την επικριτική στάση απέναντι στους ανθρώπους ή μπορεί να σε κάνει να βλέπεις τον κόσμο με κυνισμό. Τα social media φυσικά είναι ένα σημαντικός παράγοντας που το hate-watching έχει εκτοξευθεί. Η κοινή αγανάκτηση δημιουργεί αίσθηση «ομάδας», ενώ τα reposts σε ωθούν να δεις κάτι μόνο και μόνο επειδή «όλοι το σχολιάζουν».