Είσαι ασυνήθιστα έξυπνος, αν κάνεις αυτό το ένα πράγμα, που σχεδόν κανείς δεν μπορεί

Η ευφυΐα συχνά ταυτίζεται με τη γνώση, τη μνήμη ή την ταχύτητα σκέψης. Ωστόσο, όλο και περισσότερες σύγχρονες προσεγγίσεις υποστηρίζουν, ότι η ουσία της βρίσκεται αλλού: στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την πολυπλοκότητα της ζωής και διαχειριζόμαστε τις αντιφάσεις της.

Στο πλαίσιο αυτό, η coach ενσυνειδητότητας Celastrina Calea περιγράφει μια ιδιαίτερα σπάνια ικανότητα, την οποία συνδέει με ένα ανώτερο επίπεδο νοητικής ωριμότητας. Πρόκειται για τη δυνατότητα να αναγνωρίζει κανείς ότι δύο αντικρουόμενες ιδέες μπορούν να συνυπάρχουν και να είναι ταυτόχρονα αληθινές - χωρίς την ανάγκη να επιλέξει πλευρά. Οι άνθρωποι που διαθέτουν αυτή την ικανότητα δεν βιάζονται να «λύσουν» την αντίφαση. Αντίθετα, αντέχουν την ένταση που δημιουργεί και παραμένουν σε μια ενδιάμεση θέση, επιτρέποντας και στις δύο οπτικές να έχουν χώρο και ισχύ.

WELL BEING

Νιώθεις άβολα, όταν στέκονται πολύ κοντά σου στην ουρά; Δεν είναι παράξενος, είσαι πανέξυπνος

Σε αυτή την ικανότητά σου είναι κρυμμένη η ευφυΐα σου

Δεν πρόκειται για αμφιθυμία ή σύγχυση, αλλά για μια συνειδητή αποδοχή της πολυπλοκότητας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ταυτόχρονη συνύπαρξη αντικρουόμενων συναισθημάτων: κάποιος μπορεί να αισθάνεται βαθιά ανησυχία για την πορεία του κόσμου και, την ίδια στιγμή, να βιώνει αυθεντική ευγνωμοσύνη για τη ζωή του. Μπορεί να πενθεί για απώλειες, ενώ παράλληλα εκτιμά όσα εξακολουθούν να υπάρχουν. Αυτή η στάση συνδυάζει την αποδοχή με τη δράση - την επίγνωση των ορίων με την επιθυμία για αλλαγή.

Η ψυχοθεραπεύτρια Margo Lowy επισημαίνει, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να αποφεύγουν τέτοιου είδους εσωτερικές αντιφάσεις. Για να μειώσουν την ψυχική δυσφορία, καταφεύγουν σε μια διχοτομική σκέψη «είτε-είτε», αποκλείοντας τη δυνατότητα του «και». Έτσι, όμως, περιορίζουν την εμπειρία τους και υιοθετούν μια πιο άκαμπτη στάση απέναντι στην πραγματικότητα.

Αντίθετα, η ικανότητα να «κρατά» κανείς δύο αντικρουόμενες αλήθειες απαιτεί ψυχική ανθεκτικότητα και αυτογνωσία. Δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, αφού συχνά προκαλεί αμηχανία ή και εσωτερική ένταση. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η δυσκολία είναι που την καθιστά τόσο σπάνια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της λογικής αποτελεί το «παράδοξο του ψεύτη» - η πρόταση «αυτή η πρόταση είναι ψευδής». Η προσπάθεια ερμηνείας της οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο, όπου η αλήθεια και το ψέμα συνυπάρχουν. Το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει τα όρια της γραμμικής σκέψης και τη δυσκολία αποδοχής της πολυπλοκότητας.

Τελικά, η ικανότητα να αντέχει κανείς την αντίφαση, χωρίς να την απλοποιεί ή να την απορρίπτει, συνδέεται περισσότερο με τη σοφία παρά με τη συμβατική έννοια της ευφυΐας. Και ίσως αυτό να είναι το στοιχείο που, τελικά, ξεχωρίζει τους πραγματικά διορατικούς ανθρώπους.