Πρέπει να φοράμε χειρουργική μάσκα; Το ερώτημα που έχει διχάσει την επιστημονική κοινότητα

Τζουλιάννα Καρνέζη
Σάββατο, 11 Απριλίου 2020

Ενώ o κορωνοϊός συνεχίζει να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, οι ειδικοί εξακολουθούν να επιμένουν ότι ο καλύτερος τρόπος να βοηθηθεί ο περιορισμός του αριθμού των κρουσμάτων είναι η κοινωνική αποστασιοποίηση. Αλλά εξετάζουν και άλλες προφυλάξεις - και αυτό περιλαμβάνει ενδεχομένως την αναθεώρηση προηγούμενων συστάσεων.

Αρχικά, σημαντικές υπηρεσίες υγείας, όπως το CDC και ο ΠΟΥ δεν ενθαρρύνανε τη χρήση μάσκας σε υγιείς ανθρώπους, επισημαίνοντας πως ο προστατευτικός εξοπλισμός, όπως οι χειρουργικές μάσκες, είναι για όσους νοσούν και για εκείνους που δουλεύουν στον τομέα της υγείας.

Αλλά τώρα, οι απόψεις για το αν πρέπει να φοράμε μάσκες διίστανται και αυτό επειδή η κατάσταση αλλάζει συνεχώς. Πλέον το CDC εξετάζει το ενδεχόμενο να συμβουλεύσει όλους να φορούν μάσκες προσώπου, για να προστατευτούν ακόμα περισσότερο από τη μετάδοση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αφήσει το ενδεχόμενο για τη χρήση της μάσκας χωρίς εξαιρέσεις αναλόγως της πορείας της επιδημίας σε κάθε χώρα.

Έτσι, θα πρέπει να φοράμε μάσκα έξω ή όχι;

Είναι σαφές ότι αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση που πρέπει να απαντήσουμε αυτή τη στιγμή, δεδομένου ότι οι επίσημες συστάσεις έχουν αναθεωρηθεί.

Το μεγαλύτερο ζήτημα σχετικά με τη χρήση μάσκας για το ευρύ κοινό, είναι ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση μάσκας  δεν προστατεύει απαραίτητα τους υγιείς ανθρώπους από τη μόλυνση - ειδικά για τους ιούς που εξαπλώνονται με σταγονίδια όπως ο COVID -19.

Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι η χρήση μάσκας μεταξύ εκείνων που έχουν μολυνθεί από ιούς - ειδικά του ιού της γρίπης σε μια μελέτη του 2009 που δημοσιεύθηκε στα Annals of Internal Medicine - μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της εξάπλωσης της νόσου, όταν συνδυαστεί με την σωστή πλύση χεριών. Επιπλέον, μια συστηματική ανασκόπηση των διαφόρων παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια της έκρηξης SARS του 2003, που δημοσιεύθηκε στο BMJ, διαπίστωσε ότι, ενώ η πλύση χεριών (περισσότερες από 10 φορές ημερησίως) σταμάτησε τη μετάδοση του ιού κατά 55%, η χρήση της μάσκας σταμάτησε τη μετάδοση περίπου κατά 68%. 

Με νέα έρευνα που διαπιστώνει ότι ασυμπτωματικοί μπορούν να μεταδώσουν τον COVID, επισημαίνει πως η χρήση μάσκας μπορεί να είναι σημαντική αυτή τη στιγμή, ακόμη και για εκείνους που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Οι μάσκες μπορούν να βοηθήσουν στην αποτροπή μετάδοσης από μολυσμένους ανθρώπους - οι οποίοι ίσως δεν γνωρίζουν ότι είναι άρρωστοι – παρέχοντας μια πρόσθετη προστασία σε συνδυασμό με καλή υγιεινή των χεριών και την τήρηση των αποστάσεων. 

Ανεξάρτητα από το αν οι μάσκες είναι αποτελεσματικές ή όχι (και για ποιους), το μεγαλύτερο μειονέκτημα της χρήσης μάσκας τώρα είναι η έλλειψη για τους εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, που έρχονται σε στενή επαφή με ασθενείς και συνεπώς διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο. 

Οι μάσκες N95 παρέχουν το υψηλότερο επίπεδο προστασίας για όσους βρίσκονται στις πρώτες γραμμές, μειώνοντας την μετάδοση του ιού από τα σταγονίδια κατά 95%, σύμφωνα με τη σχολή δημόσιας υγείας του John Hopkins Bloomberg . Όταν οι μάσκες N95 εξαντληθούν, οι επαγγελματίες υγείας χρησιμοποιούν τις χειρουργικές μάσκες , οι οποίες διαθέτουν επίσης ειδικό υλικό που εμποδίζει τα σταγονίδια, αλλά σε αντίθεση με τις μάσκες N95, δεν σφραγίζουν τη μύτη και το στόμα. Η χρήση μιας μάσκας μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως συνεχής υπενθύμιση ότι δεν θα αγγίξετε το πρόσωπό σας - ένα βασικό στοιχείο για την πρόληψη της μόλυνσης. 

Τι γίνεται όμως με τις αυτοσχέδιες μάσκες προσώπου; Σας προστατεύουν; 

Ουσιαστικά υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που δείχνουν ότι η χρήση σπιτικών μασκών μπορεί να προσφέρει προστασία. Πόσο αποτελεσματική είναι μια αυτοσχέδια μάσκα, εξαρτάται από την ικανότητα φιλτραρίσματος του υφάσματος και πόσο στενά η μάσκα ταιριάζει στο πρόσωπο σας. 

Ενώ υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία, παρόλα αυτά τα καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να προέρχονται από τα βαρύτερα υφάσματα και θα πρέπει να τα έχετε όσο πιο κοντά μπορείτε στο πρόσωπό σας. Τα βαμβακερά υφάσματα  ή τα υλικά που χρησιμοποιούνται στα μαντήλια, δεν έχουν τόσο μεγάλη ικανότητα φιλτραρίσματος, για να αποκλείουν τα σταγονίδια.

Ο ΠΟΥ προσφέρει επίσης συμβουλές για τη σωστή χρήση μιας μάσκας, ενθαρρύνοντας το πλύσιμο των χεριών πριν τοποθετήσετε τη μάσκα και πρέπει να βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει κενό μεταξύ του προσώπου σας και της μάσκας. Επισημαίνει επίσης πως πρέπει να αποφύγετε να αγγίζετε τη μάσκα, όταν είναι στο πρόσωπό σας και να την αντικαταστήσετε μόλις βραχεί. Επίσης, για να την αφαιρέσετε, αφαιρέστε την πρώτα από πίσω –από τα κορδόνια-, πετάξτε την και στη συνέχεια πλύνετε τα χέρια σας. Το κρίσιμο βήμα: Μην αγγίζετε το πρόσωπό σας καθώς βγάζετε τη μάσκα.

Το να φοράτε μάσκες για την πρόληψη της μετάδοσης ασθενειών θα είναι ένα ακόμη εργαλείο, σε συνδυασμό με την καλή υγιεινή των χεριών και τα μέτρα φυσικής απομάκρυνσης, για να επιβραδύνει τη μετάδοση της νόσου. Ενώ δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των σπιτικών μασκών, παρόλα αυτά οι ερευνητές θα πρέπει να δώσουν σύντομα απαντήσεις.

Οι πληροφορίες σε αυτό το άρθρο είναι ακριβείς για την ώρα. Ωστόσο, καθώς η κατάσταση που επικρατεί για τη νόσο COVID-19 εξακολουθεί να εξελίσσεται, είναι πιθανό ορισμένα στοιχεία να έχουν αλλάξει από τη δημοσίευση. Ενθαρρύνουμε επίσης τους αναγνώστες να ενημερώνονται για τις ειδήσεις και τις συστάσεις χρησιμοποιώντας ως πηγές το CDC και τον WHO.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα.