Έχεις διαβήτη; Να ποια βασικά θρεπτικά συστατικά ίσως σου λείπουν
Τζουλιάννα Καρνέζη
12 Απριλίου 2026
Eκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από διαβήτη και περίπου το 95% αυτών έχουν διαβήτη τύπου 2. Τα καλά νέα είναι ότι οι περισσότερες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2 μπορούν να προληφθούν. Για παράδειγμα, μελέτες έχουν δείξει ότι η διατροφή παίζει ρόλο στην πρόληψη του διαβήτη και ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε προστιθέμενη ζάχαρη, κορεσμένα λιπαρά, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, νάτριο και υπερβολικές θερμίδες σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη.2
Πολλές μελέτες και οδηγίες για τον διαβήτη και τη διατροφή επικεντρώνονται κυρίως στα μακροθρεπτικά συστατικά, όπως οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεΐνες. Ωστόσο, ερευνητές ήθελαν να μάθουν αν υπήρχε κάποια σύνδεση μεταξύ των μικροθρεπτικών συστατικών, που περιλαμβάνουν βιταμίνες και μέταλλα, και του διαβήτη. Σε μια συστηματική ανασκόπηση και ανάλυση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί ενήλικες με διαβήτη έχουν έλλειψη σε ορισμένες βιταμίνες και μέταλλα, με τη βιταμίνη D να είναι η πιο συχνή μεταξύ αυτών.
Πώς διεξήχθη αυτή η μελέτη
Αφού οι ερευνητές αναζήτησαν προηγουμένως δημοσιευμένες μελέτες σχετικά με τον διαβήτη και τα μικροθρεπτικά συστατικά και απέκλεισαν όσες δεν πληρούσαν τα κριτήριά τους, κατέληξαν σε 132 μελέτες με συνολικά 52.501 συμμετέχοντες για αυτήν την ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Οι συμμετέχοντες ήταν άνδρες και γυναίκες πολλαπλών εθνικοτήτων και ηλικίας τουλάχιστον 18 ετών με διαβήτη τύπου 2, με ή χωρίς επιπλοκές.
Οι μελέτες περιελάμβαναν πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των μικροθρεπτικών συστατικών των συμμετεχόντων - συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης συγκεκριμένων βιταμινών και μετάλλων με βάση τις αιματολογικές τους εξετάσεις. Όλες οι μελέτες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1998 και 2023 και προέρχονταν από πολλές διαφορετικές χώρες, δίνοντας στους ερευνητές μια παγκόσμια προοπτική.
Τι διαπίστωσε αυτή η μελέτη
Υπήρξαν αρκετά ευρήματα από αυτήν την ανασκόπηση και τη μετα-ανάλυση:
- Πάνω από το 45% του πληθυσμού με διαβήτη τύπου 2 είχε πολλαπλές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά
- Το 40% των συμμετεχόντων με διαβητικές επιπλοκές είχαν ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά
- Οι γυναίκες ήταν πιο πιθανό να επηρεαστούν από ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών σε σχέση με τους άνδρες
- Η ανεπάρκεια βιταμίνης D ήταν η πιο συχνή ανεπάρκεια, με συχνότητα εμφάνισης άνω του 60% σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
- Το μαγνήσιο κατατάσσεται στη δεύτερη θέση ως η πιο συχνή ανεπάρκεια, με περίπου το 42% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 να έχουν έλλειψη μαγνησίου.
- Σε μια υποομάδα ατόμων με διαβήτη που λάμβαναν μετφορμίνη, ένα κοινό φάρμακο για τον διαβήτη, η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ήταν παρούσα σε σχεδόν το 29% των συμμετεχόντων.
Εδώ ακριβώς έρχεται το σενάριο της κότας και του αυγού. Οι ερευνητές δεν μπορούν να πουν αν τα μικροθρεπτικά συστατικά μπορεί να έπαιξαν κάποιο ρόλο στην εμφάνιση διαβήτη σε αυτά τα άτομα ή αν ο διαβήτης μπορεί να προκάλεσε τις ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών. Μπορούν μόνο να συμπεράνουν ότι υπάρχει κάποιο είδος συσχέτισης μεταξύ του διαβήτη τύπου 2 και των ελλείψεων μικροθρεπτικών συστατικών, συμπεριλαμβανομένων των βιταμινών D και B12 και του μαγνησίου.
Πώς εφαρμόζεται αυτό στην πραγματική ζωή
Δεν χρειάζεται να έχετε διαβήτη για να έχετε έλλειψη σε κάποιο από αυτά τα συστατικά. Και τα τρία - βιταμίνη D, βιταμίνη B12 και μαγνήσιο - παρουσιάζουν συχνή ανεπάρκεια και στον γενικό πληθυσμό. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι περίπου το 25% έχει ανεπάρκεια βιταμίνης D , με ένα επιπλέον 40% να έχει κάτω από τα βέλτιστα επίπεδα της βιταμίνης του ήλιου στο αίμα. Επίσης το 43% των ανθρώπων στις ανεπτυγμένες χώρες έχουν ανεπάρκεια βιταμίνης B12 και περίπου οι μισοί από εμάς δεν λαμβάνουμε αρκετό μαγνήσιο .
Επειδή αυτές οι ελλείψεις είναι συχνές τόσο στον γενικό πληθυσμό όσο και σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι η ανεπάρκεια μπορεί να προηγήθηκε. Ανεξάρτητα από αυτό, είναι σημαντικό να τρώτε μια ισορροπημένη ποικιλία τροφών για να καλύψετε τις ανάγκες σας σε θρεπτικά συστατικά, είτε έχετε διαβήτη είτε όχι.
Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται σε ζωικά προϊόντα, όπως το κρέας, το ψάρι και τα γαλακτοκομικά. Τα εμπλουτισμένα δημητριακά, τα φυτικά γάλατα και η διατροφική μαγιά είναι φυτικές πηγές βιταμίνης Β12. Το σώμα μας παράγει βιταμίνη D από την έκθεση στο ηλιακό φως, αλλά πολλά πράγματα μπορούν να επηρεάσουν αυτή τη διαδικασία. Για παράδειγμα, πρέπει να εκθέσετε αρκετό μέρος του σώματός σας - κεφάλι, χέρια και πόδια - κάτι που είναι δύσκολο να γίνει τους κρύους μήνες. Ωστόσο, μερικές τροφές περιέχουν βιταμίνη D. Οι κρόκοι αυγών, ορισμένα μανιτάρια, το λάδι από συκώτι μπακαλιάρου, το συκώτι βοδινού και τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, ο τόνος και ο ξιφίας, περιέχουν όλα φυσικά βιταμίνη D. Θα βρείτε επίσης ορισμένες τροφές εμπλουτισμένες με αυτήν, όπως το αγελαδινό γάλα, το τυρί, το γιαούρτι, το γάλα σόγιας, ο χυμός πορτοκαλιού και τα δημητριακά.
Το μαγνήσιο βρίσκεται επίσης σε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων. Η τακτική κατανάλωση ξηρών καρπών, σπόρων, βουτύρου ξηρών καρπών και σπόρων, σόγιας, οσπρίων, φρούτων και λαχανικών μπορεί να σας βοηθήσει να διασφαλίσετε ότι λαμβάνετε αρκετό μαγνήσιο. Αν είστε λάτρες της σοκολάτας, θα χαρείτε να μάθετε ότι η μαύρη σοκολάτα είναι μια πλούσια πηγή μαγνησίου. Οι ερευνητές έχουν μάλιστα συνδέσει την τακτική κατανάλωση μικρής ποσότητας μαύρης σοκολάτας -αλλά όχι σοκολάτας γάλακτος ή λευκής- με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Ενώ υπέθεσαν ότι τα αντιοξειδωτικά της μαύρης σοκολάτας μπορεί να προσφέρουν προστασία, το μαγνήσιο μπορεί επίσης να έπαιξε κάποιο ρόλο. Προσθέστε ξηρούς καρπούς στη μαύρη σοκολάτα για μια ακόμη ώθηση μαγνησίου.
Αν ανησυχείτε ότι μπορεί να έχετε χαμηλά επίπεδα αυτών των θρεπτικών συστατικών, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό για να σας βοηθήσει με εξετάσεις αίματος, ώστε να ελέγξει τα επίπεδα θρεπτικών συστατικών σας και να αναπτύξει εξατομικευμένες στρατηγικές για την ενσωμάτωση τροφών που είναι πιο φιλικές προς το σώμα και τον εγκέφαλό σας. Και να θυμάστε ότι τα μικρά βήματα τώρα θα οδηγήσουν σε μεγάλες αλλαγές μακροπρόθεσμα.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.