Καύσωνας και φάρμακα: Τα σκευάσματα που κάνουν τη ζέστη πιο δύσκολη για τον οργανισμό

Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Για κάποιους, ένας καύσωνας μπορεί να σημαίνει απλώς περισσότερη εφίδρωση και δυσφορία. Για άλλους, όμως, η ζέστη μπορεί να γίνει πολύ πιο δύσκολη υπόθεση, ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.

Καθώς οι περίοδοι ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερες και εντονότερες, γιατροί και ειδικοί στην υγεία προειδοποιούν ότι ορισμένα από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στη θερμότητα. Αντικαταθλιπτικά, φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση και την καρδιά, αντιψυχωσικά, αλλά και ορισμένα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ μπορούν να επηρεάσουν την εφίδρωση, την αρτηριακή πίεση, την ενυδάτωση ή την ικανότητα του σώματος να αποβάλλει θερμότητα.

WHAT'S NEW

Νέα σιλουέτα, νέος καταναλωτής: Πώς τα φάρμακα απώλειας βάρους αλλάζουν τις ντουλάπες σε Βρετανία και ΗΠΑ

Τα αντικαταθλιπτικά και η θερμορύθμιση

Ανάμεσα στις κατηγορίες φαρμάκων που μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στη ζέστη βρίσκονται τα αντικαταθλιπτικά. Ειδικοί εξηγούν στο BBC ότι ορισμένα από αυτά επηρεάζουν τον υποθάλαμο, την περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα SSRI και SNRI, δύο από τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες ομάδες αντικαταθλιπτικών. Ενδεικτικά αναφέρονται ουσίες όπως η σερτραλίνη, η φλουοξετίνη, η εσιταλοπράμη και η βενλαφαξίνη.

Η επίδραση δεν είναι ίδια σε όλους, όμως η αυξημένη εφίδρωση αποτελεί πιθανή παρενέργεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, περίπου 1 στους 5 ανθρώπους που λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά μπορεί να εμφανίσει υπερβολική εφίδρωση. Όταν αυτό συμβαίνει σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών μπορεί να γίνει ακόμη πιο σημαντική.

Υπάρχουν επίσης παλαιότερου τύπου αντικαταθλιπτικά, τα τρικυκλικά, τα οποία μπορεί είτε να προκαλέσουν έντονη εφίδρωση είτε, αντίθετα, να την περιορίσουν. Η δεύτερη περίπτωση είναι ιδιαίτερα προβληματική σε έναν καύσωνα, καθώς η εφίδρωση αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους το σώμα αποβάλλει θερμότητα.

Τι συμβαίνει με τα φάρμακα για την πίεση

Δεν είναι όμως μόνο τα φάρμακα ψυχικής υγείας που χρειάζονται προσοχή. Ορισμένες θεραπείες για την υψηλή αρτηριακή πίεση και τις καρδιαγγειακές παθήσεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν την αντίδραση του οργανισμού στις υψηλές θερμοκρασίες.

Τα διουρητικά, για παράδειγμα, αυξάνουν την αποβολή υγρών από τον οργανισμό και μπορεί να συμβάλουν σε διαταραχές των ηλεκτρολυτών. Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE inhibitors) και οι αποκλειστές των υποδοχέων αγγειοτενσίνης (ARBs) μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον μηχανισμό που σχετίζεται με το αίσθημα της δίψας.

Ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών, αφυδάτωσης και συγκεκριμένων φαρμάκων μπορεί, σύμφωνα με τους ειδικούς που μίλησαν στο BBC, να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, όπως νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιακά προβλήματα.

Οι β-αναστολείς, που χρησιμοποιούνται ευρέως σε καρδιακές παθήσεις και για την αρτηριακή πίεση, μπορούν επίσης να περιορίσουν την αιματική ροή προς το δέρμα. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα δυσκολεύεται περισσότερο να αποβάλει τη θερμότητα.

Η ΔΕΠΥ και τα αντιψυχωσικά

Στη λίστα προστίθενται και ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση της ΔΕΠΥ. Τα διεγερτικά, όπως η μεθυλφαινιδάτη, μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή θερμότητας και να προκαλέσουν αγγειοσύσπαση, επηρεάζοντας έτσι τον φυσικό μηχανισμό ψύξης του σώματος.

Παράλληλα, μπορεί να «καλύψουν» το αίσθημα κόπωσης, με αποτέλεσμα κάποιος να μην αντιληφθεί έγκαιρα ότι το σώμα του υπερθερμαίνεται.

Τα αντιψυχωσικά φάρμακα αποτελούν επίσης κατηγορία που έχει συνδεθεί με αυξημένη ευαισθησία στη ζέστη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται, μελέτες προηγούμενων καυσώνων έχουν συνδέσει τη χρήση τους με μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς είναι πιθανότερο να λαμβάνουν περισσότερα από ένα φάρμακα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο συνδυασμός διαφορετικών σκευασμάτων μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τον κίνδυνο, αν και δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό ποιοι ακριβώς συνδυασμοί είναι οι πιο επικίνδυνοι.

Δεν σημαίνει ότι πρέπει να διακόψετε τη θεραπεία

Το σημαντικότερο μήνυμα των ειδικών είναι ότι η συγκεκριμένη πληροφορία δεν αποτελεί λόγο για να σταματήσει κάποιος μόνος του τη φαρμακευτική αγωγή του. Η απότομη διακοπή αρκετών φαρμάκων μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες και να οδηγήσει σε υποτροπή ή επιδείνωση της κατάστασης για την οποία χορηγούνται.

Αυτό που χρειάζεται είναι ενημέρωση και συζήτηση με τον γιατρό, ιδιαίτερα πριν από περιόδους ακραίας ζέστης. Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει συνολικά τη θεραπεία, τους παράγοντες κινδύνου και τις συνθήκες στις οποίες ζει ή εργάζεται ο ασθενής.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της επαρκούς ενυδάτωσης, της αποφυγής της έκθεσης στον ήλιο κατά τις πιο θερμές ώρες και της αναζήτησης δροσερού χώρου όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν επικίνδυνα.

Συμπτώματα όπως σύγχυση, αλλαγή της νοητικής κατάστασης ή συμπεριφορά που δεν είναι φυσιολογική για το άτομο μπορεί να αποτελούν σημάδια σοβαρής θερμικής καταπόνησης και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.