ANKAA Project: Mια ζωντανή κοινότητα που επαναπροσδιορίζει τι σημαίνει μάθηση, ένταξη και δημιουργία
ΑΝΘΙΑ ΦΙΛΙΠΠΗ
10 Απριλίου 2026
Ξεκινώντας το 2016, σε μια περίοδο έντονης μεταναστευτικής κρίσης για την Ελλάδα, το ANKAA Project γεννήθηκε ως μια απάντηση που δεν περιορίζεται στην άμεση βοήθεια, αλλά δίνει βάση σε κάτι πιο ουσιαστικό. Στη γνώση, στην αυτονομία και στην ανθρώπινη σύνδεση.
Το ANKAA Project με λίγα λόγια είναι μια κοινωνική επιχείρηση αφιερωμένη στην κοινωνική ένταξη και τις ίσες ευκαιρίες, μια κοινότητα που ξεκίνησε από το όραμα της Line και της Sara και σήμερα έχει γίνει κάτι περισσότερο από ένας απλός μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Σαν εθελόντριες, έφτασαν στην Ελλάδα με ισχυρή θέληση για δράση και το «ταξίδι» του ANKAA Project ξεκίνησε στο νησί της Χίου.
Σήμερα, η ομάδα αποτελείται από χαρισματικούς ανθρώπους από όλον τον κόσμο, γεμάτους θέληση και αγάπη, να μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις τους και να προσφέρουν απλόχερα τη βοήθειά τους. Από τον τομέα της επιχειρηματικότητας μέχρι τον σχεδιασμό, την εκπαιδευτική επιστήμη, την αρχιτεκτονική, τις σπουδές φύλου και φυσικά την ραπτική, κάθε ένας «ανοίγει» μια πόρτα στους ανθρώπους ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, να ανακτούν την αυτονομία τους, να αναπτυχθούν και να αναλάβουν τον έλεγχο του μέλλοντός τους.
Το ANKAA Project αποτελεί έναν ανοιχτό τόπο συνάντησης, όπου άνθρωποι από διαφορετικές χώρες και διαδρομές μοιράζονται εμπειρίες, δεξιότητες και καθημερινότητα. Μέσα από δωρεάν μαθήματα γλώσσας και ραπτικής, οι συμμετέχοντες δεν αποκτούν μόνο πρακτικά εργαλεία, αλλά χτίζουν σχέσεις, ανακαλύπτουν νέες δυνατότητες και ενδυναμώνουν τη θέση τους σε μια νέα πραγματικότητα.
To ANKAA Project στο Jennygr: «Μέσα από τη μόδα θέλουμε να δώσουμε ευκαιρίες σε άτομα που είναι στο περιθώριο»
«Είναι ένας χώρος μάθησης για όλους. Προσφέρουμε δωρεάν μαθήματα ελληνικών και ραπτικής για όσους έχουν όρεξη να μάθουν. Τα εργαστήρια ραπτικής δίνουν τα εργαλεία και τον χώρο σε άτομα με δημιουργικότητα να εκφραστούν μέσω αυτής της δεξιοτεχνίας και να ανταλλάξουν γνώσεις με άτομα από όλο τον κόσμο. Το ΑΝΚΑΑ ξεκίνησε σαν χώρος για μετανάστες και πρόσφυγες, αλλά πλέον σε κάθε τάξη μπορείς να συναντήσεις ανθρώπους από παντού».
Μιλώντας με τους ανθρώπους που δίνουν τον παλμό στο ANKA Project και κάνουν τα όνειρά τους δημιουργική πράξη, η Μαριάντζελα μού λέει πως, «η ίδρυση του ΑΝΚΑΑ έγινε με ακριβώς αυτό τον σκοπό, να απαντήσει στην μεταναστευτική κρίση της Ελλάδας όχι με βοήθειες πρώτης ανάγκης αλλά δίνοντας μακροπρόθεσμα εργαλεία και την ελευθερία της βούλησης στον κόσμο που άφησε τόσο ξαφνικά το σπίτι του».
Διαβάστε παρακάτω ολόκληρη τη σνέντευξη στο Jennygr
Η αφετηρία σας το 2016 συνέπεσε με μια πολύ έντονη περίοδο για τη μεταναστευτική εμπειρία στην Ελλάδα. Πώς μεταφράστηκε εκείνη η στιγμή σε δράση;
«Η ίδρυση του ΑΝΚΑΑ έγινε με ακριβώς αυτό τον σκοπό, να απαντήσει στην μεταναστευτική κρίση της Ελλάδας όχι με βοήθειες πρώτης ανάγκης αλλά δίνοντας μακροπρόθεσμα εργαλεία και την ελευθερία της βούλησης στον κόσμο που άφησε τόσο ξαφνικά το σπίτι του. Το όραμα των ιδρυτών ήταν ένα άτυπο σχολείο που καταρχάς θα βοηθούσε τον κόσμο να μάθει την ελληνική και αγγλική γλώσσα για να μπορεί να επικοινωνεί και να ζητάει ότι χρειάζεται. Και δευτερευόντως ένας χώρος που να μοιάζει λίγο παραπάνω σε σπίτι σε σχέση με τα container που στεγάζονταν ο κόσμος στον Ελαιώνα.
»Για αυτό το πρώτο κτήριο του ΑΝΚΑΑ ήταν δίπλα στο camp του Ελαιώνα, σε ένα τεράστιο βιομηχανικό κτίριο, που παρότι αρχικά ήταν εγκαταλελειμμένο πήρε μια ζεστή και οικεία μορφή μέσα από τις μυρωδιές της κουζίνας, τα δημιουργικά εργαστήρια, τα παιχνίδια, τις ζωγραφιές και τις συζητήσεις των ανθρώπων που έβρισκαν ένα καταφύγιο μέσα στην μέρα. Τα 6 πρώτα χρόνια οι δραστηριότητες εκεί ήταν ατελείωτες, από το ξυλουργείο μέχρι τις αίθουσες με τους υπολογιστές, η κεντρική ιδέα ήταν να δοθούν πάλι δυνατότητες που θα βοηθούσαν τον κόσμο, να βρει δουλειά, να εξελίξει τα ταλέντα του και να μην χάσει την ταυτότητα του σε αυτή τη μεταβατική περίοδο».
«Ολοι χρειαζόμαστε φίλους και συμμάχους ακόμα και στην χαρά»
Το ANKAA δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της κοινότητας. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη για εσάς;
«Αυτή είναι η μεγαλύτερη δύναμη μας στις μέρες μας και σε οτιδήποτε συμβαίνει τριγύρω. Όσο σκούρα κι αν είναι τα πράγματα, η κοινότητα μπορεί να προσφέρει στήριξη, ψυχολογική ενδυνάμωση, ανταλλαγή γνώσεων και εργαλείων. Κανείς δεν μπορεί να προχωρήσει μόνος του κι αυτό ισχύει ακόμα και για όσους δεν είμαστε σε καθεστώς πολέμου. Όλοι χρειαζόμαστε φίλους και συμμάχους ακόμα και στη χαρά».
Με ποιους τρόπους τα εκπαιδευτικά σας προγράμματα λειτουργούν πέρα από τη γνώση, ως εργαλεία ενδυνάμωσης;
«Η γνώση έτσι κι αλλιώς είναι δύναμη, ένας άνθρωπος που έχει τα εργαλεία να λειτουργεί αυτόνομα μπορεί να πραγματοποιήσει πολύ πιο εύκολα τα όνειρα του, αλλά και να καλύψει τις βασικές ανάγκες και δυστυχώς η εκπαίδευση δεν είναι πάντα δωρεάν. Σε δεύτερο επίπεδο η κάθε τάξη είναι μια μικρή κοινότητα όπου έρχεσαι σε επαφή με άτομα που δεν θα γνώριζες, κοινωνικοποιείσαι, αναπτύσεις δεσμούς, γνωρίζεις ντόπιους, βγαίνεις από την κλίκα σου. Ειδικά στο ΑΝΚΑΑ όλη η ομάδα μας φροντίζει ώστε να αναπτερώνεται το ηθικό των ανθρώπων με κάθε ευκαιρία, να τους ωθούμε να κάνουν καινούργια βήματα και να δουν τα ταλέντα τους».
Η εκμάθηση γλώσσας και η ραπτική φαίνονται σαν δύο πολύ διαφορετικά πεδία – κι όμως. Πώς συνδέονται μεταξύ τους στο πλαίσιο του έργου σας;
«Όταν ξεκίνησε το ΑΝΚΑΑ προσφέραμε μια πολύ ευρεία γκάμα μαθημάτων, γλώσσες και πρακτικές δεξιοτεχνίες που συνδέονταν με τον εργασιακό χώρο και την ένταξη. Στην πορεία επικεντρωθήκαμε σε αυτά τα δύο γιατί η ντόπια γλώσσα είναι και θα είναι πάντα το κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες από κοινωνικό επίπεδο μέχρι επαγγελματικό. Η ραπτική ξεχώρισε ανάμεσα σε όλες τις άλλες δραστηριότητες που κάναμε γιατί το αγκάλιασε ο κόσμος, είναι μια πρακτική που πάρα πολλοί μετανάστες ασκούσαν από το Αφγανιστάν μέχρι την Αιθιοπία και θα ήταν κρίμα να μην συνεχιστεί. Συμπτωματικά όταν ήρθε ο κόβιντ και υπήρχε τεράστια ζήτηση σε μάσκες ενώ όλες οι άλλες δραστηριότητες σταμάτησαν, η ραπτική εξελίχθηκε σε παραγωγή και σε ευκαιρία για εργασία για πολύ κόσμο. Οπότε για εμάς αυτά τα δύο είναι τα εργαλεία που επιλέξαμε να κρατήσουμε και να αναπτύξουμε».
Το κομμάτι του ethical tailoring εισάγει και τη διάσταση της βιωσιμότητας. Πώς συνδέεται η κοινωνική δράση με τη circular fashion;
«Η βιώσιμη μόδα έχει δύο βασικούς πυλώνες, το περιβάλλον και την κοινωνία. Για εμάς είναι και τα δύο εξίσου σημαντικά και μελετάμε και στα δύο το αποτύπωμά μας. Μέσα από τη μόδα θέλουμε να δώσουμε ευκαιρίες σε άτομα που είναι στο περιθώριο να εκπαιδευτούν σωστά, να εξελίξουν το ταλέντο τους και να βρουν εργασία σε ένα ασφαλές και δίκαιο περιβάλλον. Ταυτόχρονα κομμάτι αυτής της εκπαίδευσης είναι ο σεβασμός για το περιβάλλον, τις πρώτες ύλες και το τέλος ζωής των προϊόντων που φτιάχνουμε. Στα μαθήματά μας δίνουμε έμφαση στην αξία της πρώτης ύλης και τονίζουμε εναλλακτικές πηγές όπως οι πλαστικές βάρκες που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή των αξεσουάρ. Αντίστοιχα και στους πελάτες τονίζουμε την πραγματική αξία των προϊόντων, το περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα ενός φτηνού προϊόντος που θα πεταχτεί γρήγορα στα σκουπίδια».
Υπάρχει μια ιστορία συμμετέχοντα που θυμάστε με συγκίνηση και συνοψίζει το έργο του ANKAA Project; Θέλετε να την μοιραστείτε μαζί μας;
«Νομίζω ότι μια πολύ ενδεικτική ιστορία είναι του Στάνλεϊ. Είναι πλέον ο βασικός ράφτης και δάσκαλος ραπτικής στο ΑΝΚΑΑ. Όταν πρωτοήρθε πριν 4 χρόνια δεν γνώριζε καθόλου να ράβει, αλλά είχε πάρα πολλή επιμονή, εργατικότητα και ένα όνειρο ότι θα εξελιχθεί και θα γίνει σχεδιαστής των Αμερικάνικων ρούχων που φαντάζονται. Και όντως έγινε γιατί το αγάπησε και δούλεψε πολύ σκληρά. Μέσα σε έναν χρόνο που ερχόταν και έκανε πρακτική στο εργαστήρι μας κάθε μέρα, έμαθε όλες τις βασικές δεξιότητες και τις μηχανές. Είδαμε την όρεξή του και αρχικά ξεκίνησε σαν βοηθός στην παραγωγή και σιγά - σιγά εξελίχθηκε. Πλέον μαθαίνει άλλους να ράβουν».
Σε ό,τι αφορά την Περιοδεύουσα Έκθεση Μόδας του TexTALES project που πραγματοποιήθηκε, τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Handle With Care» σε σχέση με τις ιστορίες που παρουσιάζονται;
«Έχει μια διττή σημασία ο τίτλος. Αναφέρεται στα ταμπελάκια των ρούχων με οδηγίες χρήσης (στα αγγλικά είναι care labels) για να τονίσει τη σημασία που έχει η προσοχή του χρήστη στην διάρκεια ζωής ενός ρούχου και μετέπειτα στο περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Όσο πιο "ευγενικά" φερόμαστε στα πραγματα μας τόσο περισσότερο μπορούμε να τα χαρούμε.
Σε δεύτερο επίπεδο είναι μια προτροπή να φερόμαστε με προσοχή και καλοσύνη στους ανθρώπους γύρω μας, σε αυτούς που συναναστρεφόμαστε καθημερινά, που μας επιδιορθώνουν τα ρούχα πχ και να αναγνωρίζουμε τον κόπο που υπάρχει πίσω από οποιαδήποτε χειρωνακτική δουλειά. Αυτός ήταν κι ο βασικός στόχος της έκθεσης, να προβάλουμε τις ιστορίες των ανθρώπων που φτιάξανε όλη την κολεξιόν και το νόημα της ραπτικής στην ζωή τους».
Η έκθεση συνδύασε μόδα και αφήγηση, πώς μπορεί λοιπόν ένα ρούχο να λειτουργήσει ως φορέας προσωπικής ιστορίας τελικά;
«Έχουμε συνηθίσει να ψωνίζουμε βιαστικά ρούχα και να τα εναλλάσσουμε συνέχεια για να μην βαριόμαστε την εικόνα μας. Μια άλλη προσέγγιση του ντυσίματος είναι να διαλέγουμε πράγματα που μεταφέρουν ένα μήνυμα προσωπικό, ένα κόσμημα που έχουμε φτιάξει, το φουλάρι της γιαγιάς μας, κάτι που κρύβει μέσα μια ανάμνηση, κάτι που κάποιος έφτιαξε για εμάς κι είναι μοναδικό.
»Εμείς σε αυτή την έκθεση φτιάξαμε ρούχα που κρύβουν μέσα τους χαρακτηριστικά ζώων, υλικά που δείχνουν την σκληρότητα του πολέμου και γραμμές που παραπέμπουν σε ένα κουκούλι. Ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει μια ιστορία και να χρησιμοποιήσει υφάσματα και χρώματα με τον δικό του τρόπο. Η μόδα είναι παιχνίδι κι όταν συνδυάζεις τα χέρια σου με την φαντασία προκύπτουν καινούργιοι συνδυασμοί που λένε κάτι άλλο».
Όσον αφορά τη διαδικασία του ethical storytelling, πώς θα λέγατε πως διασφαλίζεται ότι οι ιστορίες «μεταδίδονται» με σεβασμό και ασφάλεια;
«Όλες οι συνεντεύξεις έγιναν φυσικά με τη γραπτή συναίνεση των συμμετεχόντων.Έπειτα μοιραστήκαμε μαζί τους το γραπτό κείμενο για να βεβαιωθούμε ότι νιώθουν άνετα με ότι ειπώθηκε και φυσικά τους εξηγήσαμε το πλαίσιο στο οποίο δημοσιεύονται. Από την αρχή ήταν ξεκάθαρο ότι αν δεν θέλουν δεν χρειαζόταν να απαντήσουν σε κάποιες ερωτήσεις ή ότι δεν χρειάζεται να φαίνεται το όνομα τους, αλλά στην πορεία γενικά ήταν όλοι πολύ χαρούμενοι με αυτό το μοίρασμα και που ακούστηκαν οι ιστορίες τους».
Πέρα από το αισθητικό αποτέλεσμα, ποιο είναι το βασικό μήνυμα που ελπίζετε να άφησε η έκθεση στο κοινό;
«Νομίζω ότι είναι η χαρά της συνδημιουργίας. Για εμάς αυτό ήταν μια γιορτή, μοιραστήκαμε σε έναν πιο ανοιχτό κύκλο την αγάπη μας για την δημιουργία χωρίς κάποιο πρακτικό αποτέλεσμα απαραίτητα, αλλά ως ψυχοθεραπεία. Ελπίζουμε αυτό να εμπνεύσει κι άλλο κόσμο να καταπιαστεί με τις χειρωνακτικές τέχνες και να δώσει μορφή στην φαντασία που έχει μέσα του. Ειδικά στις εποχές που ζούμε όσο μπορούμε είναι πολύ σημαντικό να παίζουμε , θα ήταν τόσο πιο ήρεμος ο κόσμος γύρω μας να αφιερώναμε χρόνο σε κάτι δημιουργικό».
Νιώθετε ότι η στάση του κοινού απέναντι σε ζητήματα κοινωνικής ένταξης και μετανάστευσης αλλάζει μέσα από πρωτοβουλίες σαν τη δική σας;
«Ναι σίγουρα η προβολή αυτών των θεμάτων βοηθάει να δημιουργηθεί μια εγγύτητα. Ο κόσμος είναι απόμακρος και φοβισμένος πολλές φορές λόγω των ΜΜΜ, δεν υπάρχει εξοικείωση. Χρειάζονται δραστηριότητες που θα γεφυρώσουν το χάσμα και θα φέρουν τους ανθρώπους κοντά για να δουν πόσο ίδιοι είμαστε όλοι. Δεν υπάρχει κάτι τόσο διαφορετικό. Διαβάζοντας τα συνεντεύξεις της έκθεσης βλέπεις ότι όλοι αυτό που θέλουν είναι να προστατέψουν τα παιδιά τους, να δουλέψουν για αυτά, να φτιάξουν το μέλλον τους, αυτά που θέλουμε όλοι. Συν του ότι καταλαβαίνεις πόσο γρήγορα ανατρέπονται όλα και πως ο καθένας μπορεί να βρεθεί άγνωστος σε μια ξένη γη».
Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια για το ANKAA Project;
«Το ΑΝΚΑΑ Project συνεχίζει τα μαθήματα ελληνικών και ραπτικής όπως πάντα. Προσπαθούμε να δημιουργούμε περισσότερες θέσεις πρακτικής στην παραγωγή αξεσουάρ που έχουμε και να ανοίγουμε ακόμα πιο πολύ το εργαστήριο μας σε όποιον θέλει να εξασκήσει την ραπτική. Θα θέλαμε πολύ να μεγαλώσει η παραγωγή ώστε να πολλαπλασιαστεί και η ομάδα ταλαντούχων ραφτών».