Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Δουλείας: Πώς είναι να ντύνεσαι νύφη στα 7 σου

Έλενα Κρητικού
Δευτέρα 2 Δεκέμβριος 2019

Η 2α Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Δουλείας από το 1949 και τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Παρά τους συνεχόμενους αγώνες για την καταπολέμησή της, το φαινόμενο δεν έχει εξαλειφθεί εντελώς στον κόσμο μας ενώ ορισμένες από τις κυριότερες μορφές δουλείας είναι η καταναγκαστική εργασία, η παιδική εργασία, η εμπορία ανθρώπων και η διακίνηση των λαθρομεταναστών.  

Εμείς με αφορμή την ημέρα, επιλέξαμε να εστιάσουμε στον καταναγκαστικό γάμο και τις ανήλικες νύφες, φαινόμενο το οποίο έχει αναγνωριστεί ως επίσημη μορφή δουλείας τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Δουλείας (ILO), 15.4 εκατομμύρια άνθρωποι προχωρούν σε καταναγκαστικό γάμο, και η συντριπτική πλειοψηφία αυτών είναι ανήλικα κορίτσια και γυναίκες. Μάλιστα, το 40% είναι κάτω των 15 ετών την ημέρα του γάμου τους.   

Στη Νότια Ασία, στην Υποσαχάρια Αφρική, στη Μέση Ανατολή, οι ανήλικες νύφες είναι ένα αρκετά διαδεδομένο φαινόμενο εδώ και αρκετά χρόνια. Πολλά αφρικανικά κράτη έχουν προσπαθήσει να επιβάλουν ως κατώτατο όριο ηλικίας, τα 16 ή τα 18 έτη. Πολλά κορίτσια ωστόσο, προχωρούν σε γάμο από μικρή ηλικία, ενώ δεν είναι σπάνιο να παντρεύονται από τη γέννησή τους, πηγαίνοντας στο σπίτι του γαμπρού από την ηλικία των 7 ετών.

Σε κάποιες περιοχές της Αιθιοπίας, το 50% των κοριτσιών παντρεύεται σε ηλικία, κάτω των 15 χρονών, στο Μάλι το αντίστοιχο ποσοστό είναι 39%. Ο γάμος μίας 15χρονης με έναν 90χρονο στη Σαουδική Αραβία είχε προκαλέσει μάλιστα, θύελλα αντιδράσεων πριν κάποια χρόνια. Εκεί, οι άντρες αγοράζουν τις νύφες από τις οικογένειες τους, καθώς υπάρχουν νόμοι που επιτρέπουν ακόμη και το γάμο με κορίτσια που είναι μόλις, 9 χρονών.

Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες που είναι ακόμα έφηβες ή παιδιά, παρουσιάζουν μεγάλα ποσοστά θνησιμότητας

Στη Νότια Αφρική, η νομοθεσία επιτρέπει τους παραδοσιακούς γάμους, όπου τα κορίτσια μπορούν να παντρευτούν από την ηλικία των δώδεκα χρονών. Η φτώχεια είναι ένας από τους λόγους που δικαιολογούν έναν πρόωρο γάμο. Η παιδική αθωότητα χάνεται με βίαιο τρόπο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, πολλές ανήλικες νύφες 8-12 ετών, πεθαίνουν από εσωτερική αιμορραγία την πρώτη νύχτα του γάμου τους, αφού το σώμα δεν είναι ώριμο για να αντέξει την σεξουαλική επαφή. 

Κάποια κορίτσια πεθαίνουν, κατά την διάρκεια του τοκετού, ενώ όσα επιζούν, γνωρίζουν πως η ζωή τους θα είναι πάντοτε στιγματισμένη από αυτή την εμπειρία. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι μικρές νύφες πέφτουν θύματα βιασμού και δέχονται ξυλοδαρμούς από τους μεγαλύτερους συζύγους τους, ενώ υπάρχει σοβαρός κίνδυνος σεξουαλικώς μεταδιδόμενων ασθενειών. Τα κορίτσια ηλικίας 15-19 ετών στην Υποσαχάρια Αφρική έχουν δύο έως πέντε περισσότερες πιθανότητες να κολλήσουν τον ιό HIV, συγκριτικά με τα συνομήλικα αγόρια.

Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες που είναι ακόμα έφηβες ή παιδιά, παρουσιάζουν μεγάλα ποσοστά θνησιμότητας, τείνουν να έχουν χαμηλότερο βάρος γέννησης και το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι αδύναμο, με υψηλό τον κίνδυνο του υποσιτισμού. Ο γάμος σε παιδική ηλικία, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, δεν επιλύει, αλλά διαιωνίζει την φτώχεια, διακόπτει την πρόοδο και απειλεί την σταθερότητα μίας χώρας.

Δύο βίντεο περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο, το πώς είναι να είσαι κορίτσι και να παντρεύεσαι σε πολύ μικρή ηλικία. Ένα animation βίντεο της UNICEF παρουσιάζει το πρόβλημα αλλά και την επίλυσή του με έναν έξυπνο και ευρηματικό τρόπο.

Το δεύτερο θα μπορούσε να παρομοιαστεί με μία ταινία μικρού μήκους γύρω από την πραγματική ζωή των κοριτσιών που αναγκάζονται να κάνουν ένα γάμο σε παιδική ή εφηβική ηλικία.