Όταν μιλάμε για ψυχοθεραπεία, τείνουμε να φανταζόμαστε νέους ανθρώπους που αναζητούν απαντήσεις για τις σχέσεις τους και την προσωπική τους εξέλιξη. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να ωφεληθούν εξίσου από την ψυχοθεραπεία με τους νεότερους - αν όχι περισσότερο.
Η αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας είναι πλέον αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περίπου το 14% των ατόμων άνω των 70 ετών ζει με κάποια ψυχική διαταραχή, κυρίως άγχος ή κατάθλιψη, ενώ το 17% των αυτοκτονιών παγκοσμίως αφορά ανθρώπους αυτής της ηλικιακής ομάδας. Παρά τα ανησυχητικά αυτά ποσοστά, έρευνα έδειξε ότι μόλις το 4% των Αμερικανών ηλικίας 65 ετών και άνω έχει λάβει ψυχολογική θεραπεία.
Κι όμως, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η ψυχοθεραπεία γίνεται λιγότερο αποτελεσματική όσο μεγαλώνουμε. Αντίθετα, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις φαίνεται να λειτουργούν εξίσου καλά σε όλα τα στάδια της ενήλικης ζωής. Μάλιστα, πρόσφατη επιστημονική μελέτη, η οποία εξέτασε την αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, δεν εντόπισε καμία ένδειξη ότι τα οφέλη μειώνονται σε ανθρώπους άνω των 75 ετών.
Η γήρανση συνοδεύεται συχνά από προκλήσεις, όπως η μοναξιά, η απώλεια αγαπημένων προσώπων και οι χρόνιες παθήσεις. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τους ανθρώπους να διαχειριστούν αυτές τις αλλαγές και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες της ζωής τους. Πολλοί ηλικιωμένοι που συμμετέχουν σε θεραπευτικές διαδικασίες αναφέρουν βελτίωση της συνολικής ευεξίας τους, μεγαλύτερη διάθεση για κοινωνικοποίηση και ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη ζωή.
Γιατί πολλοί ηλικιωμένοι δεν ζητούν βοήθεια;
Οι οικονομικοί παράγοντες αποτελούν ένα μέρος της εξήγησης. Ταυτόχρονα, αρκετοί άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα του άγχους ή της κατάθλιψης ως μια φυσιολογική συνέπεια της γήρανσης και όχι ως ζητήματα που χρήζουν επαγγελματικής υποστήριξης. Η αντίληψη αυτή έχει βαθιές ρίζες. Ακόμη και ο Σίγκμουντ Φρόιντ είχε υποστηρίξει ότι μετά από μια ορισμένη ηλικία η ψυχοθεραπεία χάνει την αποτελεσματικότητά της, καθώς οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αλλάξουν. Σήμερα, όμως, η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι η άποψη αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η προσωπική εξέλιξη και η ψυχική προσαρμοστικότητα παραμένουν ενεργές σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι οι κοινωνικές προκαταλήψεις γύρω από την ηλικία. Οι μεγαλύτεροι άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζονται μέσα από στερεότυπα που τους παρουσιάζουν ως λιγότερο ικανούς να αλλάξουν ή να εξελιχθούν. Αυτές οι αντιλήψεις μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τόσο τον τρόπο με τον οποίο τους αντιμετωπίζουν οι άλλοι όσο και την εικόνα που έχουν οι ίδιοι για τον εαυτό τους.
Όπως και να έχει, η ψυχοθεραπεία δεν έχει ημερομηνία λήξης και η τρίτη ηλικία δεν σηματοδοτεί το τέλος της προσωπικής ανάπτυξης. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να μαθαίνουν, να εξελίσσονται και να επαναπροσδιορίζουν τον εαυτό τους, τις σχέσεις τους και τις πραγματικές τους ανάγκες καθ΄όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.