WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Γιατί δεν πρέπει να μετράτε τις θερμίδες (και τι να κάνετε αντ' αυτού)


Τζουλιάννα Καρνέζη

14 Ιανουαρίου 2022

Γιατί δεν πρέπει να μετράτε τις θερμίδες (και τι να κάνετε αντ' αυτού)
Pexels
Κι όμως για να δημιουργήσετε ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες πρέπει να εγκαταλείψετε τη μέτρηση των θερμίδων.

Έχετε κάνει ποτέ μια από αυτές τις δίαιτες όπου έπρεπε να μετράτε τις θερμίδες και να παρακολουθείτε ό,τι φάγατε; Αν διαβάζετε αυτό το άρθρο, μάλλον η απάντηση είναι ναι. Και χαίρομαι που μπήκατε εδώ.

Θα ήθελα να επισημάνω πως αν και η μέτρηση θερμίδων μπορεί να λειτουργήσει ως βραχυπρόθεσμη λύση, παρόλα αυτά δεν είναι ρεαλιστικό να μετράτε θερμίδες 365 ημέρες τον χρόνο για όλη σας τη ζωή. Αυτή η συνήθεια όχι μόνο δεν σας βοηθά να έχετε έναν υγιεινό και ισορροπημένο τρόπο ζωής, αλλά μπορεί επίσης να συμβάλει σε περισσότερο άγχος, ενοχές, σύγχυση και υπερένταση.

Μάλιστα θα εκπλαγείτε με το γεγονός ότι πολλοί διαιτολόγοι δεν συνιστούν να μετράτε θερμίδες. Και αν συνεχίσετε να διαβάζετε θα καταλάβετε πως αυτή η μέθοδος μπορεί πραγματικά να σας απομακρύνει περισσότερο από τους στόχους σας.

Ας δούμε όμως παρακάτω τους λόγους που πρέπει να σταματήσετε να μετράτε τις θερμίδες.

Η μέτρηση των θερμίδων δεν είναι πρακτική για την καθημερινή ζωή

Τις περισσότερες φορές που τρώμε δεν είναι εφικτό να χρησιμοποιήσουμε μεζούρες ή ακόμα και να γνωρίζουμε τι υπάρχει στην πραγματικότητα στο πιάτο μας.

Βγαίνουμε έξω για φαγητό, τρώμε στα σπίτια των φίλων μας ή της οικογένειάς μας. Έτσι μοιάζει η κανονική ζωή. Γι' αυτό το να μετράμε θερμίδες δεν λειτουργεί στην καθημερινότητά μας. Είναι δυσκίνητο ή απλά αδύνατο.

Συνήθως όσοι μετρούν αυστηρά τις θερμίδες προσπαθούν να αποφύγουν εντελώς τις κοινωνικές εκδηλώσεις ή να απέχουν από το φαγητό. Εάν αποφασίσουν να συμμετάσχουν, αισθάνονται απογοήτευση και σύγχυση επειδή δεν έχουν τις απαραίτητες δεξιότητες εκείνη τη στιγμή ώστε να γνωρίζουν πόσες ακριβώς θερμίδες έχει το φαγητό τους. Άρα το να μετράμε θερμίδες απλά δεν είναι πρακτικό.

Οι θερμίδες δεν σας λένε πόσο θρεπτικό είναι ένα τρόφιμο

Με τη μέτρηση θερμίδων, μπορείτε για παράδειγμα να καταναλώσετε 2.000 θερμίδες από οτιδήποτε. Δεν γνωρίζετε όμως τη διατροφική σύνθεση των εν λόγω θερμίδων, οι οποίες μπορεί να προέρχονται από επεξεργασμένα, συσκευασμένα τρόφιμα ή ολόκληρα τρόφιμα. Θερμιδικά είναι τα ίδια, αλλά διατροφικά είναι πολύ διαφορετικά.

Το σώμα σας χρειάζεται θερμίδες για ενέργεια, αλλά χρειάζεται επίσης βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά. Η μέτρηση η οποία βασίζεται μόνο σε αριθμούς αποκλείει ένα σημαντικό κομμάτι του τι συμβάλλει στην υγεία και την ευημερία σας.

Επιπλέον, η καταμέτρηση των θερμίδων μπορεί να σας οδηγήσει στο να αποφεύγετε τα θρεπτικά τρόφιμα επειδή είναι «υψηλά σε θερμίδες». Αντί λοιπόν να βλέπετε το αβοκάντο ή μια χούφτα κάσιους ως χορταστικό, θρεπτικό τρόφιμο, μπορεί να αρχίσετε να τα αντιμετωπίζετε ως τροφές με πολλές θερμίδες που πρέπει να «αποφύγετε» .

Αυτό όχι μόνο σας απομακρύνει από την κατανάλωση θρεπτικών τροφίμων, αλλά μπορεί επίσης να σας οδηγήσει να αναπτύξετε μια ανθυγιεινή σχέση με το φαγητό, όπου θα φοβάστε ορισμένα τρόφιμα απλώς και μόνο λόγω του θερμιδικού τους περιεχομένου.

Η μέτρηση θερμίδων μπορεί να οδηγήσει σε διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές

Δυστυχώς, στη σημερινή κοινωνία, πολλές διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές θεωρούνται κοινωνικά αποδεκτές ή «φυσιολογικές». Ίσως να μην συνειδητοποιείτε ότι αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να είναι σημάδι μιας ανθυγιεινής σχέσης με το φαγητό.

Ακολουθούν μερικά παραδείγματα διαταραγμένων διατροφικών συμπεριφορών:

  • Δίαιτα γιο-γιο

  • Παράλειψη γευμάτων

  • Άγχος γύρω από την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών

  • Άκαμπτες ρουτίνες

  • Ακραία συναισθήματα ενοχής ή ντροπής μετά το φαγητό

  • Εμμονή με το βάρος ή την εικόνα του σώματος

  • Αίσθημα εκτός ελέγχου γύρω από το φαγητό

  • Υιοθέτηση κάθε διατροφικής τάσης

Όταν μετράτε θερμίδες, μπορεί να είναι πολύ εύκολο να αναπτύξετε αυτές τις ανθυγιεινές διατροφικές συμπεριφορές. Είστε τόσο συγκεντρωμένοι στην κατανάλωση μιας συγκεκριμένης ποσότητας θερμίδων, που αυτό μπορεί να σας οδηγήσει να σκέφτεστε συνεχώς τις διατροφικές σας επιλογές.

Η μέτρηση θερμίδων σας αναγκάζει να αγνοήσετε το σώμα σας και τις ανάγκες σας

Το σώμα μας στέλνει σήματα για να μας πει τι χρειαζόμαστε. Τα σήματα πείνας και κορεσμού είναι ο τρόπος του σώματός σας να σας πει τι χρειάζεται για να λειτουργεί όσο το δυνατόν καλύτερα. Για παράδειγμα μπορεί να χρειάζεται περισσότερη τροφή για ενέργεια (αίσθημα πείνας) ή ότι η μερίδα του φαγητού που φάγατε ήταν υπερβολική (αίσθημα κορεσμού).

Όταν δεν είστε συντονισμένοι με αυτές τις ενδείξεις, μπορεί να τρώτε υπερβολικά ή να μην τρώτε καθόλου, γιατί έχετε μάθει να ακολουθείτε αυστηρούς οδηγούς μερίδων.

Εάν χρησιμοποιείτε τη μέτρηση θερμίδων για να διαχειριστείτε το βάρος σας, πιθανότατα θα το ανακτήσετε

Ακούμε από άτομα ξανά και ξανά ότι θέλουν πραγματικά να έχουν μια θετική σχέση με το φαγητό, αλλά θέλουν πρώτα να χάσουν βάρος. Και τότε λένε, «Θα μετρήσω τις θερμίδες για ένα μικρό χρονικό διάστημα μέχρι να φτάσω το βάρος που επιθυμώ. Και μετά θα δημιουργήσω νέες διατροφικές συνήθειες».

Δυστυχώς, δεν λειτουργεί έτσι. Πρώτον, εάν χρησιμοποιείτε περιοριστικές συνήθειες για να φτάσετε σε ένα συγκεκριμένο βάρος, αυτό το βάρος δεν θα είναι δυνατό να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, εκτός εάν συνεχίσετε να έχετε αυτές τις περιοριστικές συνήθειες.

Μελέτες δείχνουν ότι όσοι ακολουθούν αυστηρές δίαιτες καταλήγουν να παίρνουν ξανά βάρος μέσα σε 12 μήνες. Επικεντρώνονται στην πραγματοποίηση βραχυπρόθεσμων αλλαγών για να δουν αποτελέσματα, αλλά όχι στη μακροπρόθεσμη αλλαγή συμπεριφοράς.

Η μέτρηση θερμίδων δεν λύνει το υποκείμενο πρόβλημα

Εάν αυτή τη στιγμή μετράτε τις θερμίδες, μπορεί να πιστεύετε ότι είναι μια καλή επιλογή για εσάς και την υγεία σας. Όμως σύμφωνα με την εμπειρία μου κάποιος επιλέγει να μετράει θερμίδες επειδή θέλει να χάσει ή να πάρει βάρος.

Και ενώ η μέτρηση θερμίδων μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε κιλά, είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση που δεν αντιμετωπίζει το υποκείμενο πρόβλημα.

Η μέτρηση των θερμίδων αφαιρεί τη χαρά και την ευχαρίστηση του φαγητού

Αν με γνωρίζετε, πιθανότατα έχετε ξαναδιαβάσει το παρακάτω το οποίο αξίζει να επαναλάβω:

Το φαγητό είναι κάτι περισσότερο από την τροφή. Είναι παράδοση, πολιτισμός, ευχαρίστηση και χαρά, και δεν πειράζει να γιορτάσουμε τους πολλούς ρόλους που παίζει το φαγητό στη ζωή μας.

Το φαγητό είναι ένας τρόπος για να φέρουμε τροφή και χαρά στη ζωή μας. Αλλά δυστυχώς, τόσες πολλές δίαιτες αγνοούν εντελώς αυτό το στοιχείο «ζωή/χαρά». Μπορούν να σας κάνουν να αισθάνεστε ότι το μαγείρεμα είναι μια αγγαρεία ή ότι τα γεύματά σας δεν είναι ικανοποιητικά (τόσο σε επίπεδο πείνας όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο).

Μπορεί να σας κάνουν να βλέπετε το φαγητό ως μέσο για την επίτευξη ενός σκοπού. Ή να σας κάνουν να «ανυπομονείτε» για την επόμενη φορά που θα «μπορείτε» να φάτε το απαγορευμένο τρόφιμο. Αυτό αναμφίβολα προκαλεί πολύ άγχος και σας κάνει να σκέφτεστε συνέχεια τι πρέπει ή τι δεν πρέπει να τρώτε.

Πώς μπορείτε να τρώτε ισορροπημένα χωρίς να μετράτε θερμίδες

Μέχρι τώρα, μπορεί να αναρωτιέστε ποιος θα ήταν ένας πιο υποστηρικτικός τρόπος για να θρέψετε τον σώμα σας χωρίς να μετράτε τις θερμίδες.

Καταρχάς δεν χρειάζεται να αγχώνεστε και να έχετε εμμονή με το φαγητό. Όταν δεν πεινάτε άλλο, αφήστε κάτω το πιρούνι και σταματήστε να τρώτε ακόμα και εάν έχει μείνει φαγητό στο πιάτο σας.

Επίσης εάν νομίζετε ότι πεινάτε συνέχεια, δοκιμάστε την επόμενη φορά να πιείτε ένα ποτήρι νερό. Πολλές φορές μπερδεύουμε το αίσθημα της δίψας με το πραγματικό αίσθημα της πείνας.

Τέλος αν διαπιστώσετε ότι δεν σταματάτε να έχετε εμμονή με το φαγητό και μετράτε συνέχεια τις θερμίδες, να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι. Και ενώ μπορείτε ξεπεράσετε αυτή την εμμονή από μόνοι σας, μπορεί συχνά να είναι ωφέλιμη η αναζήτηση βοήθειας.