WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Έλκος στομάχου: Τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε


Τζουλιάννα Καρνέζη

29 Σεπτεμβρίου 2022

Έλκος στομάχου: Τι να τρώτε και τι να αποφεύγετε
unsplash
Όταν έχετε έλκος στομάχου, η διατροφή σας μπορεί να είναι ο μεγαλύτερος εχθρός ή σύμμαχός σας. Μάθετε περισσότερα για το τι πρέπει να τρώτε όταν έχετε έλκος στομάχου.

Αν είστε όπως πολλοί άνθρωποι, πιθανότατα περνάτε λίγο χρόνο κάθε μέρα για να σκεφτείτε τι να φάτε. Αυτή η ερώτηση μπορεί να γίνει πιο περίπλοκη εάν αντιμετωπίζετε ένα πρόβλημα υγείας του πεπτικού συστήματος , όπως το έλκος στομάχου. Η εύρεση της καλύτερης διατροφής για το έλκος στομάχου μπορεί να χρειαστεί λίγη προσπάθεια.

Τα στομαχικά ή πεπτικά έλκη είναι ανοιχτές πληγές στο βλεννογόνο του στομάχου που μπορεί να προκαλέσουν πόνο στο στομάχι ή στομαχικές διαταραχές και μπορεί να οδηγήσουν σε εσωτερική αιμορραγία. Το τοίχωμα του στομάχου αποτελείται από τρία στρώματα και ένα ελάττωμα σε οποιοδήποτε ή σε όλα αυτά τα στρώματα οδηγεί σε έλκος.

Όπως με κάθε πληγή, πρέπει να προσέχετε πώς τη χειρίζεστε. Η κατανάλωση των σωστών τροφών μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγξετε τα συμπτώματα του έλκους του στομάχου και μπορεί ακόμη και να προωθήσει την επούλωση.

Τι προκαλεί τα έλκη;

Καταρχάς υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτίες για έλκος στομάχου. Οι πιο συχνές είναι:

Λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Η μόλυνση με το βακτήριο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να προκαλέσει άμεσα φλεγμονή στο στομάχι και να αυξήσει την παραγωγή οξέος. Περίπου το 80% έως 90% των ελκών του στομάχου προκαλούνται από αυτό το βακτήριο, σύμφωνα με μελέτες πολλών δεκαετιών.

ΜΣΑΦ. Η συχνή ή υπερβολική χρήση μη στεροειδών, αντιφλεγμονωδών φαρμάκων όπως η ασπιρίνη , η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη μπορεί να βλάψει το βλεννογόνο του στομάχου, αφήνοντάς το ευαίσθητο σε βλάβες από το οξύ του στομάχου. Η χρήση αυτών των φαρμάκων σε συνδυασμό με στεροειδή αυξάνει επίσης τον κίνδυνο για έλκος στομάχου.

Όγκοι και άλλες ασθένειες. Λιγότερο κοινές αιτίες ελκών περιλαμβάνουν όγκους που αυξάνουν την παραγωγή οξέος στο στομάχι και τον καρκίνο του στομάχου, δημιουργώντας μεγάλα έλκη.

Επιπλοκές έλκους στομάχου

Ανεξάρτητα από την αιτία των ελκών του στομάχου, η θεραπεία τους είναι σημαντική, όχι μόνο για την ανακούφιση του πόνου και της δυσφορίας που μπορεί να προκαλέσουν, αλλά και για τη μακροπρόθεσμη υγεία σας. Αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, το έλκος στομάχου μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό πρόβλημα. Οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Αιμορραγία. Ένα σπασμένο αιμοφόρο αγγείο μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία στο στομάχι. Αυτό μπορεί να εμφανιστεί ως σκούρα ή αιματηρά κόπρανα.

  • Παρεμπόδιση. Μπορούν να αναπτυχθούν εμπόδια ή μπλοκαρίσματα που εμποδίζουν την σωστή κίνηση των τροφίμων μέσω του πεπτικού σωλήνα.

  • Διατρήσεις. Όταν το έλκος δημιουργεί μια τρύπα στο τοίχωμα του στομάχου, αυτό ονομάζεται διάτρηση, η οποία είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση που επιτρέπει στους πεπτικούς χυμούς και τα τρόφιμα να διαρρεύσουν στην κοιλιακή κοιλότητα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή λοίμωξη.

  • Περιτονίτιδα. Αυτή η μόλυνση της επένδυσης της κοιλιακής κοιλότητας μπορεί επίσης να γίνει ένα σοβαρό πρόβλημα.

Μπορεί να απαιτείται χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση αυτών των επιπλοκών, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Διαβήτη και Πεπτικών και Νεφρικών Νόσων .

Θεραπείες έλκους στομάχου

Η θεραπεία του έλκους του στομάχου συχνά περιλαμβάνει φάρμακα που βοηθούν στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στην επιτάχυνση της επούλωσης των ελκών. Για παράδειγμα, εάν το έλκος στομάχου προκαλείται από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, πιθανότατα θα σας συνταγογραφηθεί ένα αντιβιοτικό για την εξάλειψη αυτής της λοίμωξης.

Σε πολλούς ανθρώπους συνταγογραφούνται επίσης φάρμακα που μειώνουν το επίπεδο του οξέος που παράγεται στο στομάχι και μπορεί να δημιουργήσει νέα έλκη ή να επιδεινώσει ένα υπάρχον έλκος. Η διακοπή της χρήσης των ΜΣΑΦ είναι επίσης μια κοινή σύσταση για άτομα με έλκος στομάχου, ιδιαίτερα εάν πιστεύεται ότι αυτά τα φάρμακα έχουν προκαλέσει το πρόβλημα.

Διατροφικές αλλαγές

Επιπλέον, ίσως χρειαστεί να κάνετε κάποιες διατροφικές αλλαγές για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του στομαχικού έλκους και την υποστήριξη της επούλωσης. Όμως δεν υπάρχει συγκεκριμένη διατροφή για την επούλωση του έλκους του στομάχου. Υπήρξαν αρκετές διεθνείς μελέτες που υποδεικνύουν ότι ορισμένες τροφές μπορεί να είναι χρήσιμες, αλλά χωρίς μεγαλύτερες δοκιμές σε ανθρώπους, δεν μπορεί κανείς να βγάλει ένα συμπέρασμα με βεβαιότητα.

Τρόφιμα και ποτά προς αποφυγή

Ενώ μια γενικά υγιεινή διατροφή θεωρείται η καλύτερη για την υποστήριξη ατόμων με έλκος στομάχου, τείνει να υπάρχει μια κάπως σαφέστερη λίστα τροφών που πρέπει να αποφεύγετε.

Αν και ορισμένα τρόφιμα και ποτά μπορεί να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές ή αυξημένη παραγωγή οξέος στομάχου, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι προκαλούν ή επιδεινώνουν τα έλκη. Παρόλα αυτά, κάποιες τροφές μπορεί να αυξήσουν τις εκκρίσεις οξέος του στομάχου, προκαλώντας ερεθισμό του στομάχου ή να ερεθίσουν άμεσα το τοίχωμα του στομάχου.

Τούτου λεχθέντος, τα τρόφιμα και τα ποτά που συνήθως αποφεύγονται περιλαμβάνουν:

  • Αλκοόλ

  • Όξινες τροφές

  • Εσπεριδοειδή

  • Πικάντικα φαγητά

  • Λιπαρά ή λιπαρά τρόφιμα

  • Πιπέρι, συμπεριλαμβανομένου του μαύρου πιπεριού και άλλων τύπων πιπεριών

  • Καφεΐνη , συμπεριλαμβανομένων των αναψυκτικών με καφεΐνη

  • Ανθρακούχα αναψυκτικά

  • Τσάι , συμπεριλαμβανομένων μαύρων και πράσινων ποικιλιών που περιέχουν τανίνες που μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή οξέος του στομάχου.

  • Καφές (συμπεριλαμβανομένου του ντεκαφεϊνέ)

  • Μέντα

  • Δυόσμος

  • Σοκολάτα

  • Ανθρακούχα αναψυκτικά

  • Ωμά λαχανικά ή σαλάτες

  • Ντομάτες

Παρόλα αυτά είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ενώ η αποφυγή των παραπάνω τροφίμων πιστεύεται ότι μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να προτείνουν αυτή την πρακτική. Ωστόσο, ορισμένα άτομα διαπιστώνουν ότι η εξάλειψη αυτών των τροφών μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν έχουν όλοι όσοι έχουν έλκος στομάχου προβλήματα με κάποια ή με όλα τα τρόφιμα που αναφέρονται παραπάνω. Η προσωπική σας λίστα τροφών που πρέπει να συμπεριλάβετε ή να αποφύγετε σε μια διατροφή για έλκος στομάχου θα εξαρτηθεί από εσάς τους ίδιους. Γι' αυτό σκεφτείτε να δοκιμάσετε τρόφιμα σε μικρές ποσότητες ή για να δείτε τι σας ενοχλεί.

Επίσης ακολουθώντας μια δίαιτα αποβολής για λίγο χρονικό διάστημα, μπορεί να σας βοηθήσει να προσδιορίσετε ακριβώς ποιες τροφές σας προκαλούν τη μεγαλύτερη δυσκολία και να επιλέξετε τον σωστό τρόπο διατροφής για εσάς. Αφού μάθετε ποιες τροφές προκαλούν ερεθισμό (εάν υπάρχουν), συνεχίστε να τρώτε ισορροπημένα, μικρότερα και πιο συχνά γεύματα.

Στην πραγματικότητα, η κατανάλωση μικρότερων γευμάτων κάθε τρεις ώρες είναι βασικό συστατικό της διαχείρισης των συμπτωμάτων του έλκους του στομάχου για πολλούς ανθρώπους. Ένα άδειο ή πεινασμένο στομάχι είναι ένα όξινο στομάχι και αυτό μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

Είναι σημαντικό να συνεχίσετε να καλύπτετε όλες τις διατροφικές σας ανάγκες– η εξάλειψη ορισμένων τροφών θα μπορούσε να σας δημιουργήσει κάποιες ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά, εφόσον δεν συμπεριλάβετε άλλα τρόφιμα που περιέχουν αυτά τα θρεπτικά συστατικά.

Μια ισορροπημένη διατροφή με φρούτα και λαχανικά βοηθά στην πρόληψη του στομαχικού έλκους, αλλά εάν το έχετε ήδη πάθει, αυτό σημαίνει ότι το σώμα σας αντιμετωπίζει φλεγμονή, επομένως απαιτείται επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών, πολυβιταμινών και μικροθρεπτικών συστατικών για ταχύτερη επούλωση. Επιπλέον αποφύγετε το κάπνισμα , ελαχιστοποιήστε την πρόσληψη αλκοόλ για να μειώσετε την παραγωγή οξέος.

Μιλήστε με τον γιατρό σας

Εάν πιστεύετε ότι μπορεί να έχετε έλκος στομάχου, είναι σημαντικό να μιλήσετε με έναν γαστρεντερολόγο για πιο εξειδικευμένη φροντίδα.

Συγκεκριμένα θα πρέπει να ελέγξετε με το γιατρό σας εάν έχετε πόνο στο πάνω μέρος της κοιλιάς, ειδικά μετά το φαγητό ή άλλα συμπτώματα όπως:

  • Ναυτία

  • Εμετός

  • Φούσκωμα

  • Γρήγορη αίσθηση κορεσμού

Όλα αυτά μπορεί να είναι σημάδια έλκους στομάχου. Επιπλέον, εάν δείτε αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα, αναζητήστε ιατρική βοήθεια, καθώς αυτά αποτελούν επίσης ένδειξη έλκους στομάχου.

Τέλος ο πειραματισμός με μια νέα δίαιτα συχνά δεν είναι ο καλύτερος τρόπος. Τα έλκη στομάχου έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες και είναι σημαντικό να εντοπιστεί η αιτία και να αντιμετωπιστεί ειδικά.

Ναι, υπάρχουν αρκετές μελέτες που υποδεικνύουν ότι ορισμένα τρόφιμα και προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν στην επούλωση του έλκους του στομάχου, αλλά τα ευρήματά τους δεν είναι οριστικά. Δεν υπάρχει υποκατάστατο για τη θεραπεία της υποκείμενης αιτίας του έλκους του στομάχου και αυτές οι δίαιτες θα πρέπει να θεωρούνται ως συμπληρωματικές στη θεραπεία, όχι ως αντικαταστάσεις.