Μήπως η καθημερινή κατανάλωση γιαουρτιού είναι ένα από τα μυστικά για να ζήσεις περισσότερο;

Αναδυόμενες μελέτες υποδηλώνουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου μπορεί να επηρεάσει το πόσο καλά μεγαλώνετε. Πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι, κατά τις επόμενες τρεις δεκαετίες, ο παγκόσμιος πληθυσμός ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας το 1,5 δισεκατομμύριο άτομα. Έχουν συσσωρευτεί στοιχεία που δείχνουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου αλλάζει με την ηλικία, με τη μείωση της ποικιλομορφίας να συνδέεται με την ευθραυστότητα αργότερα στη ζωή. Ωστόσο, εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε πολλά για το γιατί ορισμένοι άνθρωποι επιτυγχάνουν τη μακροζωία.

Σε μια πρόσφατη μελέτη, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής την ομάδα Επιγενετικής του Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας Λευχαιμίας Josep Carreras στη Βαρκελώνη εντόπισε ενδείξεις για τη μακροβιότερη και πιο υγιή ζωή στη Maria Branyas Morera, η οποία ήταν η γηραιότερη γυναίκα στον κόσμο πριν πεθάνει σε ηλικία 117 ετών .

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τι κάνει ένα smoothie υγιεινό - και τι μπορεί να το κάνει λιγότερο υγιεινό

Η Branyas γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο το 1907, στη συνέχεια μετακόμισε στην Καταλονία το 1915 και ανάρρωσε από την πανδημία της Covid σε ηλικία 113 ετών. Ένα χρόνο πριν πεθάνει, η Branyas ζούσε στη μικρή πόλη Ολότ, στην περιοχή της Καταλονίας στην Ισπανία, και κάλεσε ερευνητές να διεξάγουν μια εις βάθος μελέτη σχετικά με τη μοναδική γενετική, τον μεταβολισμό και το μικροβίωμα του εντέρου της, για να κατανοήσουν γιατί παρέμεινε υγιής καθώς γερνούσε.

Οι επιστήμονες διεξήγαγαν την πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση μέχρι σήμερα, συλλέγοντας δείγματα σάλιου, αίματος, ούρων και κοπράνων χρησιμοποιώντας μια πολυ-ομική προσέγγιση. Αυτή η προηγμένη τεχνολογία βοηθά στην λεπτομερή εξερεύνηση των κυττάρων και των μορίων ενός ατόμου. Στη συνέχεια, συνέκριναν τα γονίδια, τα αιματολογικά προφίλ και το μικροβίωμα του εντέρου της με εκείνα άλλων γυναικών που ζουν στην ίδια περιοχή. Αυτό επιτρέπει τη διάκριση των αλλαγών που οφείλονται στη γήρανση από εκείνες που οφείλονται σε κακή υγεία.

Διαπίστωσαν ότι, ενώ το σώμα της έδειχνε σημάδια γήρανσης, ορισμένοι βιολογικοί παράγοντες την προστάτευαν από ασθένειες που συνήθως επηρεάζουν τους ηλικιωμένους. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα προστατευτικά καλύμματα στα άκρα των χρωμοσωμάτων της (που ονομάζονται τελομερή) ήταν εξαιρετικά κοντά, γεγονός που μπορεί να την προστάτευσε από τον καρκίνο περιορίζοντας τον αριθμό των φορών που μπορούσαν να διαιρεθούν τα κύτταρα.

Επιπλέον, η ανάλυση DNA της αποκάλυψε γονιδιακές παραλλαγές που την προστάτευαν από καρδιαγγειακές παθήσεις και άνοια. Η Branyas είχε επίσης υψηλά επίπεδα «καλής» χοληστερόλης και χαμηλά επίπεδα «κακής» χοληστερόλης και φλεγμονών στο σώμα, γεγονός που μπορεί να μείωσε τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη, της παχυσαρκίας και της καρδιακής προσβολής. Εξετάζοντας γονίδια που ήταν ενεργοποιημένα και απενεργοποιημένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η Branyas είχε βιολογική ηλικία νεότερη από τη χρονολογική της ηλικία.

Οι ερευνητές θεώρησαν ότι η έλλειψη φλεγμονής στην Branyas θα μπορούσε να εξηγηθεί από το νεότερο εντερικό μικροβίωμα. Είχε ένα εντερικό μικροβίωμα με ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα Bifidobacterium. Είναι ένα βακτήριο που προάγει την υγεία και μειώνεται καθώς μεγαλώνουμε και το οποίο μας βοηθά να καταπολεμήσουμε τη φλεγμονή, προστατεύει το εντερικό φραγμό και διασπά τις φυτικές ίνες για να παράγει λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας. Αυτές οι επιδράσεις βοηθούν στη διατήρηση της ανοσολογικής και μεταβολικής υγείας και στη μείωση του pH του εντέρου, κρατώντας μακριά τα παθογόνα βακτήρια. Το γεγονός ότι έτρωγε τρία γιαούρτια την ημέρα τις τελευταίες δύο δεκαετίες της ζωής της μπορεί να εξηγήσει τα υψηλά επίπεδα Bifidobacterium. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει σε μια υγιή παρατεταμένη διάρκεια ζωής, όπως συζήτησαν οι ερευνητές .

Ενώ οι γονείς της Branyas της έδωσαν καλή γενετική σύσταση, έκανε πολλά πράγματα που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τη μακροζωία της. Δεν ήταν υπέρβαρη, ακολουθούσε μια μεσογειακή διατροφή που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε φυτικές ίνες και παρέχει τα κατάλληλα θρεπτικά συστατικά (πρεβιοτικές ίνες και πολυφαινόλες) για τη θρέψη των μικροοργανισμών του εντέρου, δεν κάπνιζε ούτε έπινε, ασκούνταν τακτικά, διάβαζε βιβλία και είχε μια καλή κοινωνική ζωή με φίλους και συγγενείς.

Οι επιστήμονες έχουν κατανοήσει πώς το μικροβίωμα του εντέρου αλληλεπιδρά με τον εγκέφαλο, το ανοσοποιητικό σύστημα, το καρδιαγγειακό σύστημα και την πεπτική οδό για να βελτιώσει τις αλλαγές που συνδέονται με τη γήρανση και να επιτύχει εξαιρετική μακροζωία . Για παράδειγμα, προηγούμενα ευρήματα έδειξαν ότι οι ημι-υπεραιωνόβιοι (δηλαδή, άτομα που φτάνουν τα 105-109 έτη) εμφάνισαν εμπλουτισμό σε βακτήρια του εντέρου που σχετίζονται με την υγεία, όπως τα Akkermansia, Bifidobacterium και Christensenellaceae, τα οποία μπορεί να εμπλέκονται στη μακροζωία.

pexels

Ποιος είναι ο ρόλος του μικροβιώματος του εντέρου στην υγιή γήρανση

Σε ηλικιωμένα άτομα, το μικροβίωμα του εντέρου συχνά παρουσιάζει σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση και τη λειτουργία του σε σύγκριση με αυτό των νεότερων ενηλίκων. Αυτές οι αλλαγές περιλαμβάνουν τη μείωση των ωφέλιμων συμβιωτικών βακτηρίων, όπως τα είδη Bifidobacterium και Lactobacillus, και την αύξηση των δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών όπως τα Proteobacteria. Αυτή η ανισορροπία, γνωστή ως δυσβίωση, επιδεινώνεται από τις αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία στην ανοσολογική λειτουργία και την ακεραιότητα του εντερικού φραγμού, οδηγώντας σε χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της γήρανσης. Επιπλέον, λόγω της δυσβίωσης, υπάρχει μείωση στην απελευθέρωση λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας (SCFAs), τα οποία διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Κατά συνέπεια, εμφανίζονται διαταραχές σε βασικές μεταβολικές διεργασίες, επιδεινώνοντας τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και τη βλάβη των ιστών, συμβάλλοντας έτσι στην παθογένεση και την εξέλιξη των ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία.

Εκτός από τη δυσβίωση, η μοναδικότητα του εντερικού μικροβιώματος παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγιή γήρανση, καθώς οι ατομικές διακυμάνσεις στη μικροβιακή σύνθεση και λειτουργία επηρεάζουν τη διαδικασία. Επομένως, η μελέτη του εντερικού μικροβιώματος σε αιωνόβιους θέτει μοναδικές προκλήσεις λόγω του μικρού μεγέθους του πληθυσμού τους παγκοσμίως, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη ομοιομορφίας στα δείγματα μελέτης. Παρά τις προκλήσεις αυτές, μελέτες σε αιωνόβιους έχουν αποκαλύψει ενδιαφέρουσες μικροβιακές υπογραφές που σχετίζονται με τη μακροζωία.

Ποια είναι η σημασία του ελέγχου της φλεγμονής μέσω του εντερικού μικροβιώματος στην υγιή γήρανση

Σε ηλικιωμένα άτομα, η φλεγμονή και οι αλλοιώσεις στο εντερικό μικροβίωμα έχουν σοβαρές επιπτώσεις σε μια σειρά από ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία. Στην αρθρίτιδα και την οστεοπόρωση , η δυσβίωση του εντερικού μικροβιώματος μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή και να συμβάλει στην υποβάθμιση των αρθρώσεων και την απώλεια οστικής μάζας. Ομοίως, στον διαβήτη και τον καρκίνο , οι ανισορροπίες του εντερικού μικροβιώματος μπορούν να προκαλέσουν χρόνια φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη και εξέλιξη του όγκου. Επιπλέον, η ευαισθησία σε μολυσματικές ασθένειες αυξάνεται με την ηλικία, εν μέρει λόγω αλλοιώσεων στη μικροβιακή σύνθεση του εντέρου και στην ανοσολογική λειτουργία. Η κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της φλεγμονής, του εντερικού μικροβιώματος και αυτών των ασθενειών είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη στοχευμένων παρεμβάσεων για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας στον ηλικιωμένο πληθυσμό.

Ποιες είναι οι πιθανές παρεμβάσεις που στοχεύουν στο μικροβίωμα του εντέρου

Οι παρεμβάσεις που στοχεύουν στο μικροβίωμα του εντέρου προσφέρουν πολλά υποσχόμενες οδούς για την προώθηση της υγιούς γήρανσης, αλλά η καθεμία συνοδεύεται από το δικό της σύνολο παραμέτρων.

• Οι διατροφικές παρεμβάσεις, όπως η μεσογειακή διατροφή ή οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, προσφέρουν το πλεονέκτημα ότι είναι εύκολα προσβάσιμες και προσαρμόσιμες στις ατομικές προτιμήσεις, με ευρεία οφέλη για την υγεία που εκτείνονται πέρα ​​από το μικροβίωμα του εντέρου. Ωστόσο, η τήρηση μιας τέτοιας δίαιτας είναι εφικτή μόνο για ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού για λόγους χρόνου και πόρων, και τα αποτελέσματα μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με την προσήλωση στη δίαιτα και τη βασική σύνθεση του μικροβιώματος.
• Τα προβιοτικά παρέχουν μια βολική επιλογή με διάφορες διαθέσιμες συνθέσεις, αλλά η αποτελεσματικότητά τους μπορεί να ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με το στέλεχος, τη δόση και τη σύνθεση του ατομικού μικροβιώματος, με πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένα στελέχη Bifidobacterium και Lactobacilli μπορούν να προάγουν την παραγωγή αντιφλεγμονωδών κυτοκινών, να μειώσουν τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης, να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία, να μειώσουν την οστική απώλεια.
• Τα πρεβιοτικά χρησιμεύουν ως υποστρώματα για ωφέλιμα βακτήρια και μπορούν να συμπεριληφθούν σε μια ποικιλία τροφίμων και συμπληρωμάτων, αλλά οι επιδράσεις τους ποικίλλουν σημαντικά από άτομο σε άτομο και οι υψηλές δόσεις μπορεί να οδηγήσουν σε γαστρεντερική δυσφορία.
• Τα μεταβιοτικά προσφέρουν το πλεονέκτημα της παροχής ευεργετικών αποτελεσμάτων χωρίς ζωντανούς μικροοργανισμούς, αλλά υπάρχει περιορισμένη κατανόηση των μηχανισμών και της βέλτιστης δοσολογίας, καθώς και μεταβλητότητα στη βιοδιαθεσιμότητα και την αποτελεσματικότητα.

Συνολικά, τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης δείχνουν ότι το να είσαι ηλικιωμένος δεν σημαίνει ότι είσαι και άρρωστος. Ενώ δεν μπορούμε να επιλέξουμε τους γονείς μας και δεν υπάρχει ένα μόνο συστατικό για εξαιρετική μακροζωία, αυτή η μελέτη αποκαλύπτει πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να γερνάμε καλύτερα και ο τρόπος ζωής και η διατροφή μας είναι κεντρικής σημασίας για την πηγή της νεότητας. Ενώ τα συμπεράσματα βασίζονται σε ένα μόνο άτομο, δεδομένου ότι οι άνθρωποι που ζουν πέραν των 110 ετών είναι σπάνιοι, αυτά τα ευρήματα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τους γενετικούς παράγοντες όσο και για τους παράγοντες του τρόπου ζωής που σχετίζονται με τη μακροζωία.