WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Βιταμίνη Β12 και διαβήτης: Τι πρέπει να γνωρίζεις


Τζουλιάννα Καρνέζη

28 Μαρτίου 2026

Βιταμίνη Β12 και διαβήτης: Τι πρέπει να γνωρίζεις
unsplash
Άτομα με διαβήτη τύπου 1 και 2 μπορεί να έχουν έλλειψη αυτού του σημαντικού θρεπτικού συστατικού. Μάθετε γιατί και τι μπορείτε να κάνετε γι' αυτό.

Όσον αφορά τη φροντίδα του διαβήτη, η βιταμίνη Β12 μπορεί να μην λαμβάνει τόση προσοχή όσο, ας πούμε, οι υδατάνθρακες ή η ινσουλίνη. Κατά κάποιο τρόπο, όμως, θα έπρεπε. Αυτό το απαραίτητο μικροθρεπτικό συστατικό παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας, είτε έχετε διαβήτη είτε όχι. Υπάρχουν όμως λόγοι για τους οποίους η διατήρηση υγιών επιπέδων Β12 είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα άτομα που ζουν με διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2. Επιπλέον, η λήψη ενός από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα για τον διαβήτη, της μετφορμίνης, αυξάνει τον κίνδυνο χαμηλής περιεκτικότητας σε βιταμίνη Β12.

Ας μιλήσουμε για το γιατί η βιταμίνη Β12 είναι τόσο σημαντική στον διαβήτη, τον κίνδυνο ανεπάρκειας τον ρόλο της μετφορμίνης , τη σχέση με τη διαβητική νευροπάθεια, πώς μπορεί να εμφανιστεί η ανεπάρκεια Β12 και πώς να λαμβάνουμε συμπληρώματα με ασφάλεια.

Γιατί η Β12 έχει σημασία στον διαβήτη

Η βιταμίνη Β12 είναι ένα θρεπτικό συστατικό που αποτελεί κινητήριο δύναμη για τον οργανισμό. Απαιτείται από όλα τα κύτταρα και παίζει σημαντικό ρόλο σε λειτουργίες όπως η παραγωγή DNA και η κυτταρική διαίρεση και ανανέωση. Η διατήρηση υγιών επιπέδων Β12 καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική εάν έχετε διαβήτη. Αυτό συμβαίνει επειδή η χαμηλή Β12 μπορεί να επηρεάσει την υγεία των νεύρων σας, τα οποία ήδη διατρέχουν κίνδυνο στον διαβήτη. Το επίμονα υψηλό σάκχαρο στο αίμα με την πάροδο του χρόνου μπορεί να τραυματίσει τα νεύραπροκαλώντας νευρική βλάβη, που ονομάζεται επίσης νευροπάθεια. Η πάθηση μπορεί να κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή και επηρεάζει έως και τους μισούς ανθρώπους με διαβήτη. Ο πιο συνηθισμένος τύπος είναι η περιφερική νευροπάθεια, η οποία προκαλεί συμπτώματα όπως μούδιασμα και πόνο στα πόδια, τα κάτω άκρα, τα χέρια και τα μπράτσα.

Η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Εάν δεν έχετε αρκετή Β12, τότε δεν έχετε το ίδιο επίπεδο κυτταρικού κύκλου ζωής, που απαιτείται για τη διατήρηση της υγείας των νευρικών κυττάρων. Έτσι, μπορεί να αναπτυχθεί περιφερική νευροπάθεια. Αυτό σημαίνει ότι τόσο ο κακώς ελεγχόμενος διαβήτης όσο και η χαμηλή περιεκτικότητα σε Β12 μπορούν να προκαλέσουν νευρική βλάβη. Τα δύο αυτά στοιχεία δρουν συνεργιστικά για να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον για την περιφερική νευροπάθεια. Και επειδή η περιφερική νευροπάθεια λόγω ανεπάρκειας Β12 μπορεί στην πραγματικότητα να μιμηθεί τη διαβητική νευροπάθεια, είναι σημαντικό να καταλάβετε αν αυτή είναι η πηγή των συμπτωμάτων σας.

Πώς ο διαβήτης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης Β12

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει χαμηλή βιταμίνη Β12 λόγω διατροφής ή ηλικίας, είτε έχει διαβήτη είτε όχι. Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται σε ζωικά προϊόντα, όπως το κρέας (ειδικά το κόκκινο κρέας), το γάλα και τα αυγά. Έτσι, όσοι τρώνε λίγα ή καθόλου από αυτά τα τρόφιμα μπορεί να δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους. Οι ηλικιωμένοι μπορεί επίσης να διατρέχουν κίνδυνο, γιατί καθώς μεγαλώνετε, η ικανότητά σας να απορροφάτε και να αφομοιώνετε θρεπτικά συστατικά αρχίζει να μειώνεται. Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα (όπως αναστολείς αντλίας πρωτονίων ή μειωτές οξέος για την καούρα και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση) μειώνουν τα επίπεδα οξέος στομάχου που απαιτούνται για την απελευθέρωση της βιταμίνης Β12 από τις τροφές, οδηγώντας ενδεχομένως σε ανεπάρκεια.

Εκτός από όλους αυτούς τους πιθανούς παράγοντες, τα άτομα με διαβήτη μπορεί να διατρέχουν επιπλέον υψηλότερο κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης Β12. Η μέση συγκέντρωση βιταμίνης Β12 στο αίμα τείνει να είναι λίγο χαμηλότερη από ό,τι σε άτομα που δεν έχουν διαβήτη. Αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό επειδή ο διαβήτης σχετίζεται με άλλες χρόνιες παθήσεις που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανεπάρκειας Β12. Στην περίπτωση του διαβήτη τύπου 1 , αυτό περιλαμβάνει άλλες αυτοάνοσες διαταραχές, όπως η κακοήθης αναιμία (η οποία προκαλεί χαμηλή Β12) και γαστρεντερικές διαταραχές, όπως η νόσος του Crohn ή η κοιλιοκάκη (και οι δύο μπορούν να αναστείλουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών στο έντερο). Έπειτα, υπάρχει η μετφορμίνη, το πιο συχνά συνταγογραφούμενο φάρμακο πρώτης γραμμής για τον διαβήτη τύπου 2, η οποία έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης Β12.

Jenny.Gr
pexels

Μετφορμίνη και Β12: Η σύνδεση

Η μετφορμίνη μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 αναστέλλοντας την απορρόφηση στο λεπτό έντερο. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο περισσότερο παίρνετε μετφορμίνη και όσο υψηλότερη είναι η δόση σας. Μια μετα-ανάλυση 17 μελετών σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 διαπίστωσε ότι το 23% των χρηστών μετφορμίνης εμφανίζουν ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, σε σύγκριση με το 17% μεταξύ εκείνων που δεν λάμβαναν το φάρμακο.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι όσο υψηλότερη είναι η δόση και όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος θεραπείας, τόσο περισσότερο αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπάρκειας βιταμίνης Β12, ιδιαίτερα σε δόσεις άνω των 1.500 mg και μετά από τέσσερα χρόνια θεραπείας. Εάν τη λαμβάνετε για μικρότερο χρονικό διάστημα, σε χαμηλότερη δόση, η πιθανότητα να έχετε ανεπάρκεια είναι μικρότερη από κάποιον που την ακολουθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε υψηλότερη δόση.

Συμπτώματα ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 στον διαβήτη

Η γνώση των συμπτωμάτων της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 μπορεί να σας βοηθήσει να είστε σε εγρήγορση και να την εντοπίσετε έγκαιρα. Ορισμένα σημάδια, όπως η κόπωση, η περιφερική νευροπάθεια, η κατάθλιψη και τα γνωστικά προβλήματα, μπορούν να επικαλύπτονται και να επιδεινώνουν προβλήματα που τα άτομα με διαβήτη είναι ήδη πιο επιρρεπή σε αυτά. Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Αναιμία
  • Γνωστικές αλλαγές όπως θολή όραση, δυσκολία συγκέντρωσης, προβλήματα μνήμης ή σύγχυση
  • Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή απώλεια αίσθησης στα χέρια ή τα πόδια
  • Κόπωση και αδυναμία
  • Προβλήματα όρασης
  • Απώλεια βάρους
  • Διαβητική Νευροπάθεια

Β12 και Διαβητική Νευροπάθεια

Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα με διαβήτη που έχουν ανεπάρκεια Β12 είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν διαβητική νευροπάθεια. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι η ανεπάρκεια Β12 συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο γαστροπάρεσης ή καθυστερημένης κένωσης του στομάχου, συχνά λόγω νευρικής βλάβης, σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Ο έλεγχος του σακχάρου στο αίμα είναι το κλειδί για την πρόληψη της διαβητικής νευροπάθειας.

Οι καλύτερες μορφές Β12 για άτομα με διαβήτη

Για άτομα με προβλήματα απορρόφησης θρεπτικών συστατικών, ειδικά για εκείνα που λαμβάνουν μετφορμίνη, οι μη από του στόματος μορφές συμπληρώματος Β12 μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, επειδή η μετφορμίνη επηρεάζει την απορρόφηση της Β12 μέσω του εντέρου, μπορείτε να ακολουθείτε μια διατροφή πλούσια σε Β12 και παρόλα αυτά να μην λαμβάνετε αρκετή. Σίγουρα θα πρέπει να τρώτε τροφές πλούσιες σε Β12 από διατροφικής άποψης, αλλά μόνο και μόνο επειδή ακολουθείτε μια διατροφή πλούσια σε Β12 δεν σημαίνει ότι την απορροφάτε.

Αντ' αυτού, η χορήγηση συμπληρωμάτων με ένεση, ρινικό σπρέι ή υπογλώσσια δισκία (διαλυμένα κάτω από τη γλώσσα) μπορεί να είναι η καλύτερη λύση. Αυτές οι μορφές παρακάμπτουν το έντερο, πράγμα που σημαίνει ότι αποκομίζετε όλα τα οφέλη της ποσότητας που λαμβάνετε. Φυσικά, η καλύτερη μορφή ενός συμπληρώματος Β12 εξαρτάται από τις ατομικές σας ανάγκες και το ιστορικό υγείας σας, επομένως είναι σημαντικό να συνεργαστείτε με έναν γιατρό.

Πώς να ελέγξετε για ανεπάρκεια βιταμίνης Β12

Ο έλεγχος για την ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 είναι απλός: Το μόνο που χρειάζεται είναι μια τυπική εξέταση αίματος. Τα άτομα με διαβήτη συχνά υποβάλλονται σε εξέταση A1C και σε άλλες εξετάσεις αίματος κάθε λίγους μήνες, γεγονός που καθιστά εύκολη την προσθήκη της εξέτασης Β12. Η Αμερικανική Ένωση Διαβήτη συνιστά περιοδική παρακολούθηση της Β12 για άτομα που λαμβάνουν μετφορμίνη μακροχρόνια.

Πρέπει τα άτομα με διαβήτη να λαμβάνουν βιταμίνη Β12;

Δεν χρειάζονται όλοι οι διαβητικοί συμπλήρωμα Β12. Αλλά πολλοί πιθανότατα θα ωφεληθούν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο για ανεπάρκεια επειδή λαμβάνετε μετφορμίνη, ακολουθείτε μια διατροφή χωρίς ή με ελάχιστα ζωικά προϊόντα ή/και έχετε μια πρόσθετη χρόνια πάθηση που επηρεάζει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Και φυσικά, αν γνωρίζετε ότι έχετε ανεπάρκεια, θα πρέπει να λαμβάνετε ένα συμπλήρωμα. Τουλάχιστον, όλοι όσοι πάσχουν από διαβήτη θα πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικό έλεγχο. Το κύριο μήνυμά μου είναι να κάνετε τακτικά εξετάσεις και να λαμβάνετε κατάλληλη θεραπεία σύμφωνα με τις συστάσεις τους γιατρού σας.

Google News logo

Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.