Βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία: Η γυναικεία πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες, σύμφωνα με νέα στοιχεία

Για δεκαετίες, η έντονη αιμορραγία κατά την έμμηνο ρύση αντιμετωπιζόταν ως ένα «αναπόφευκτο» κομμάτι της γυναικείας ζωής. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα αρχίζει πλέον να αναγνωρίζει ότι η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία (heavy menstrual bleeding) δεν αποτελεί απλώς μια δυσάρεστη εμπειρία, αλλά μια σοβαρή ιατρική κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία και την καθημερινότητα εκατομμυρίων γυναικών.

Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα του BBC Future, το ενδιαφέρον της επιστημονικής έρευνας για το συγκεκριμένο ζήτημα έχει αυξηθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, αν και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο τομέας παραμένει σημαντικά υποχρηματοδοτημένος και ελλιπώς μελετημένος σε σύγκριση με άλλους τομείς της ιατρικής.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Γιατί η εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλεί φαγούρα στο δέρμα και πώς να την αντιμετωπίσετε

Έως και μία στις δύο γυναίκες μπορεί να επηρεάζεται

Οι διαθέσιμες διεθνείς μελέτες εκτιμούν ότι 10% έως 30% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας εμφανίζουν βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία. Ωστόσο, οι επιστήμονες θεωρούν ότι το πραγματικό ποσοστό ενδέχεται να είναι πολύ υψηλότερο.

Όπως αναφέρει το BBC, εξαιτίας της υποδιάγνωσης, της κοινωνικής σιωπής γύρω από την περίοδο αλλά και της δυσκολίας να προσδιοριστεί τι θεωρείται «φυσιολογική» απώλεια αίματος, ορισμένες έρευνες υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο μπορεί να αφορά έως και το 50% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η καθηγήτρια γυναικολογίας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, Τζάκι Μέιμπιν, η οποία διευθύνει το ερευνητικό πρόγραμμα The Missed Vital Sign, επισημαίνει ότι οι γυναίκες «δικαιούνται χρόνια, αν όχι δεκαετίες, περισσότερης επιστημονικής έρευνας» γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.

Από ιατρικής πλευράς, η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία ορίζεται ως απώλεια περισσότερων από 80 ml αίματος ανά κύκλο, διάρκεια περιόδου μεγαλύτερη των επτά ημερών ή παρουσία μεγάλων θρόμβων αίματος. Στην πράξη, όμως, η διάγνωση δεν είναι τόσο απλή.

Δεν υπάρχει κάποιος εύκολος τρόπος ώστε μια γυναίκα να μετρήσει την ποσότητα αίματος που χάνει, ενώ ακόμη και οι σερβιέτες και τα ταμπόν διαφέρουν σημαντικά ως προς την απορροφητικότητά τους.

Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί αξιολογούν πλέον κυρίως κατά πόσο η περίοδος επηρεάζει την ποιότητα ζωής: εάν η γυναίκα χρειάζεται να αλλάζει συνεχώς προϊόντα υγιεινής, περιορίζει τις δραστηριότητές της, λερώνει συστηματικά τα ρούχα ή τα σεντόνια της ή αδυνατεί να ανταποκριθεί στις καθημερινές της υποχρεώσεις.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία δεν είναι από μόνη της μια ξεχωριστή νόσος, αλλά συχνά αποτελεί ένδειξη υποκείμενης παθολογίας.

Μεταξύ των πιθανών αιτιών περιλαμβάνονται τα ινομυώματα, οι πολύποδες της μήτρας, οι διαταραχές της ωορρηξίας, οι διαταραχές πήξης του αίματος, η ενδομητρίωση, η αδενομύωση αλλά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, γυναικολογικοί καρκίνοι.

Παρότι υπάρχουν αρκετές μελέτες που εξετάζουν τις συγκεκριμένες παθήσεις, οι επιστήμονες παραδέχονται ότι ακόμη δεν γνωρίζουν πλήρως γιατί προκαλούν τόσο έντονη αιμορραγία. Η έλλειψη αυτής της γνώσης δυσκολεύει την ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών.

Οι σοβαρές συνέπειες της έλλειψης σιδήρου

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που συνδέονται με τη βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία είναι η σιδηροπενία.

Ο σίδηρος αποτελεί βασικό στοιχείο για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, καθώς συμμετέχει στη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά και στην οξυγόνωση των ιστών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το BBC Future, περισσότερο από το 40% των γυναικών με βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία παρουσιάζουν έλλειψη σιδήρου.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, ζάλη, δύσπνοια, αδυναμία, εύκολους μώλωπες και τριχόπτωση.

Εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, μπορεί να εξελιχθεί σε σιδηροπενική αναιμία, μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός αδυνατεί να παράγει επαρκή αιμοσφαιρίνη για τη μεταφορά οξυγόνου. Σε ακραίες περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτηθούν ακόμη και μεταγγίσεις αίματος.

Ένα ζήτημα που αποκτά μεγαλύτερη σημασία

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η εμμηνόρροια αφορά πλέον πολύ περισσότερους κύκλους στη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας σε σχέση με το παρελθόν.

Εξελικτικές μελέτες δείχνουν ότι ιστορικά οι γυναίκες είχαν κατά μέσο όρο περίπου 40 εμμηνορροϊκούς κύκλους στη διάρκεια της ζωής τους, κυρίως λόγω των συχνότερων κυήσεων και του μεγαλύτερου χρόνου θηλασμού.

Σήμερα, ιδιαίτερα στις χώρες υψηλού εισοδήματος, πολλές γυναίκες μπορεί να βιώσουν έως και 400 κύκλους στη διάρκεια της ζωής τους, γεγονός που καθιστά την έρευνα γύρω από την εμμηνορροϊκή υγεία ακόμη πιο σημαντική.

Παράλληλα, στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, η μη αντιμετωπισμένη σιδηροπενική αναιμία πριν από την εγκυμοσύνη αυξάνει τους κινδύνους για τη μητέρα και μπορεί να επηρεάσει ακόμη και την ανάπτυξη του εμβρύου.

Παρότι τα τελευταία χρόνια η επιστημονική κοινότητα δείχνει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη γυναικεία αναπαραγωγική υγεία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι την τελευταία δεκαετία στη βάση βιοϊατρικών δημοσιεύσεων PubMed έχουν δημοσιευθεί περίπου 400 μελέτες σχετικά με το εμμηνορροϊκό αίμα, όταν για το σπέρμα ο αντίστοιχος αριθμός ξεπερνά τις 15.000.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που προκαλούν τη βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία μπορεί να οδηγήσει σε ακριβέστερες διαγνώσεις, αποτελεσματικότερες θεραπείες και, κυρίως, στην αναγνώριση μιας κατάστασης που για χρόνια αντιμετωπιζόταν λανθασμένα ως κάτι «φυσιολογικό». H βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία δεν είναι απλώς μια ενόχληση της καθημερινότητας, αλλά ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας που αξίζει πολύ μεγαλύτερη επιστημονική και κοινωνική προσοχή.