Είναι αλήθεια ότι... πρέπει να τρώμε 30 φυτικές τροφές την εβδομάδα;

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον για την υγεία του εντέρου και ιδιαίτερα για το μικροβίωμα έχει αυξηθεί σημαντικά. Από τα προβιοτικά και τα ζυμωμένα τρόφιμα μέχρι τις φυτικές ίνες και την ποικιλία στη διατροφή, όλο και περισσότερες συζητήσεις γύρω από την ευεξία καταλήγουν στο ίδιο σημείο: στο έντερο και στους μικροοργανισμούς που ζουν σε αυτό. Παράλληλα, η επιστημονική έρευνα προσπαθεί να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο η διατροφή επηρεάζει το μικροβίωμα και, κατ’ επέκταση, πώς οι καθημερινές διατροφικές μας συνήθειες μπορεί να συνδέονται με τη συνολική υγεία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής ένας συγκεκριμένος διατροφικός στόχος: να καταναλώνουμε τουλάχιστον 30 διαφορετικές φυτικές τροφές κάθε εβδομάδα. Η ιδέα ακούγεται απλή και εύκολη να θυμάται κανείς, ενώ παράλληλα ταιριάζει με μια γενικότερη σύσταση που γνωρίζουμε εδώ και χρόνια, δηλαδή να αυξήσουμε την κατανάλωση φυτικών τροφών και να δίνουμε μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή μας. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι ο αριθμός «30» άρχισε να εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε άρθρα, διατροφικές συμβουλές και συζητήσεις σχετικά με την υγεία του εντέρου.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Δείτε ποιο θρεπτικό συστατικό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης

Ωστόσο, όταν μια επιστημονική παρατήρηση μετατρέπεται σε έναν εύκολο κανόνα που μπορεί να εφαρμοστεί από όλους, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να χαθεί ένα μέρος της αρχικής της σημασίας. Το «30 φυτικές τροφές την εβδομάδα» μπορεί εύκολα να ακούγεται σαν ένας αυστηρός στόχος που πρέπει οπωσδήποτε να επιτευχθεί, σαν να υπάρχει ένα συγκεκριμένο όριο κάτω από το οποίο η διατροφή μας δεν είναι αρκετά καλή και πάνω από το οποίο αρχίζουν ξαφνικά να εμφανίζονται σημαντικά οφέλη για το μικροβίωμα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι αρκετά πιο σύνθετη.

Η ποικιλία στη διατροφή έχει πράγματι σημασία και η κατανάλωση διαφορετικών φυτικών τροφών μπορεί να προσφέρει στον οργανισμό ένα ευρύτερο φάσμα φυτικών ινών, βιταμινών, μετάλλων και άλλων βιοδραστικών συστατικών. Παράλληλα, διαφορετικές φυτικές τροφές περιέχουν διαφορετικούς τύπους φυτικών ινών και άλλων ενώσεων που μπορούν να αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμα με διαφορετικούς τρόπους. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η έμφαση στην ποικιλία μπορεί να είναι πολύ πιο χρήσιμη από την εμμονή με έναν συγκεκριμένο αριθμό.

Από την άλλη πλευρά, το μικροβίωμα του εντέρου είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο οικοσύστημα και η επιστήμη βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία κατανόησης του τρόπου με τον οποίο επηρεάζεται από τη διατροφή και τον τρόπο ζωής. Δεν υπάρχει ένα μοναδικό «τέλειο» μικροβίωμα που να είναι ίδιο για όλους, ούτε γνωρίζουμε ότι η επίτευξη ενός συγκεκριμένου αριθμού φυτικών τροφών μέσα σε επτά ημέρες αποτελεί από μόνη της εγγύηση για καλύτερη υγεία. Η συνολική ποιότητα της διατροφής, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος, το στρες, η φαρμακευτική αγωγή και πολλοί ακόμη παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το μικροβίωμα.

Επομένως, αξίζει να δούμε από πού προήλθε η δημοφιλής ιδέα των «30 φυτικών τροφών» και, κυρίως, τι υποστηρίζουν πραγματικά τα επιστημονικά δεδομένα. Γιατί μπορεί οι 30 διαφορετικές φυτικές τροφές την εβδομάδα να είναι ένας χρήσιμος και πρακτικός τρόπος για να ενθαρρύνουμε μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή μας, όμως αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αποτελεί έναν αυστηρό κανόνα που όλοι πρέπει να ακολουθούμε κατά γράμμα.

unsplash

Από πού προήλθε ο κανόνας των 30 φυτικών τροφών;

Η ιδέα αυτή προέρχεται από μια μελέτη του 2018, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία. Οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα κοπράνων και ανέφεραν ποιες τροφές κατανάλωναν συνήθως. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέλυσαν τα μικρόβια που υπήρχαν στα δείγματα και διαπίστωσαν ότι τα άτομα που κατανάλωναν περισσότερες από 30 διαφορετικές φυτικές τροφές την εβδομάδα έτειναν να έχουν πιο ποικιλόμορφο μικροβίωμα του εντέρου σε σύγκριση με εκείνα που κατανάλωναν λιγότερες από 10.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το 30 είναι ένας «μαγικός» αριθμός. Αν καταναλώνετε 25 διαφορετικές φυτικές τροφές την εβδομάδα αντί για 30, η διαφορά είναι πιθανότατα πολύ μικρότερη από ό,τι θα ήθελαν κάποιοι να σας κάνουν να πιστεύετε. Στην πραγματικότητα, ο αριθμός 30 είναι αρκετά αυθαίρετος. Δεν είναι σαν οι ερευνητές να συνέκριναν συστηματικά άτομα που κατανάλωναν 10, 20, 30 ή 35 διαφορετικές φυτικές τροφές και να εντόπισαν ένα σαφές όριο, πάνω από το οποίο εμφανίζονταν σημαντικά οφέλη. Επιπλέον, οι άνθρωποι που καταναλώνουν περισσότερες από 30 φυτικές τροφές την εβδομάδα είναι πολύ πιθανό να ακολουθούν συνολικά έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και να κάνουν πολλά ακόμη πράγματα διαφορετικά.

Επιπλέον, η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση 30 διαφορετικών φυτικών τροφών την εβδομάδα βελτιώνει άμεσα την υγεία. Παρότι ένα πιο ποικιλόμορφο μικροβίωμα έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων ασθενειών, οι επιστήμονες εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε με ακρίβεια πώς ακριβώς μοιάζει ένα «υγιές» μικροβίωμα. Παράλληλα, παράγοντες όπως η σωματική άσκηση, ο ύπνος και το στρες επηρεάζουν επίσης σημαντικά το μικροβίωμα του εντέρου και, δεδομένης της πολυπλοκότητας της καθημερινής ζωής, είναι δύσκολο να απομονώσουμε τον ρόλο του καθενός ξεχωριστά.

Θα πρέπει επίσης να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε όσους χρησιμοποιούν το μήνυμα των «30 φυτικών τροφών» για εμπορικούς σκοπούς. Η συγκεκριμένη ιδέα έχει τροφοδοτήσει μια ολόκληρη αγορά ακριβών συμπληρωμάτων που υπόσχονται να βοηθήσουν τους ανθρώπους να πετύχουν αυτόν τον στόχο, όμως υπάρχουν ελάχιστα ανεξάρτητα επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτά τα προϊόντα είναι πραγματικά αποτελεσματικά. Αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι η κατανάλωση μιας μεγάλης ποικιλίας από φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, σπόρους και δημητριακά ολικής άλεσης αποτελεί μια συνήθεια που ωφελεί συνολικά την υγεία μας.