Βρέφη και οθόνες: Είναι τελικά καλή ιδέα; - Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Σε μια εποχή που η τεχνολογία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, όλο και περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται πώς η έκθεση στις οθόνες επηρεάζει την ανάπτυξη των παιδιών τους. Μια νέα έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο επιχειρεί να φωτίσει το θέμα, δίνοντας μια ρεαλιστική εικόνα για το πώς τα βρέφη έρχονται σε επαφή με την τεχνολογία ήδη από τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από περίπου 8.000 οικογένειες στην Αγγλία, που συμμετείχαν στη μελέτη «Τα παιδιά της δεκαετίας του 2020», και εξετάζει τη συχνότητα και την ένταση του χρόνου που περνούν μπροστά σε οθόνες τα βρέφη ηλικίας εννέα μηνών.

Τα 3/4 των εννέα μηνών βρεφών έχουν καθημερινή επαφή με τις οθόνες

Σύμφωνα με πληροφορίες του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (EPI), τα τρία τέταρτα των μωρών ηλικίας εννέα μηνών περνούν καθημερινά κάποιο χρόνο μπροστά σε οθόνες. Ο μέσος χρόνος χρήσης που καταγράφηκε ήταν 41 λεπτά ημερησίως, ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό των βρεφών, περίπου 2%, φαίνεται να παρακολουθεί περιεχόμενο σε οθόνες περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα. Ακόμα, τα ευρήματα έδειξαν ότι το 72% των βρεφών είχε έρθει σε επαφή με οθόνες στους πρώτους εννέα μήνες της ζωής τους, ενώ περίπου το 28% δεν είχε καμία επαφή με αυτές.

PARENTING

Παιδιά που περνούν πάνω από 4 ώρες/ημέρα σε οθόνες, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης, σύμφωνα με νέα μελέτη

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι ο αριθμός των αδελφιών φαίνεται να επηρεάζει τη χρήση των οθονών, με τα μωρά χωρίς αδέρφια να έχουν περισσότερες πιθανότητες να περνούν χρόνο μπροστά σε αυτές. Επιπλέον, τα βρέφη που ζουν σε μονογονεϊκά νοικοκυριά φαίνεται να περνούν λίγο περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες, περίπου 47 λεπτά ημερησίως, σε σύγκριση με τα 39 λεπτά των βρεφών που ζουν με δύο γονείς στο σπίτι. Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γονείς από διαφορετικά οικονομικά και κοινωνικά υπόβαθρα φαίνεται να κάνουν παρόμοιες επιλογές σχετικά με τη χρήση των ψηφιακών συσκευών από τα παιδιά τους, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η χρήση των οθονών είναι πλέον ένα κοινό χαρακτηριστικό της σύγχρονης οικογενειακής ζωής.

Παράλληλα, εξετάστηκε και η σχέση ανάμεσα στη χρήση οθονών και άλλων δραστηριοτήτων της καθημερινότητας των παιδιών. Έτσι, διαπιστώθηκε ότι τα βρέφη που ανήκουν στην ομάδα με την πιο έντονη χρήση οθονών είναι λιγότερο πιθανό να συμμετέχουν τακτικά σε δραστηριότητες δημιουργικής απασχόλησης, όπως το διάβασμα βιβλίων, ο χρόνος εκτός σπιτιού ή το τραγούδι.

Παρόλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η συζήτηση γύρω από τις οθόνες δεν πρέπει να επικεντρώνεται στη διάρκεια της χρήσης, αλλά κυρίως στον τρόπο που αυτές χρησιμοποιούνται. Όπως επισημαίνει η Dr. Tammy Campbell, διευθύντρια για την πρώιμη παιδική ηλικία, τις ανισότητες και την ευημερία του EPI, ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης πρέπει να μετατοπιστεί από το «πόσο» στο «τι» και το «γιατί». Έχει εξαιρετική σημασία ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι οθόνες- για παράδειγμα, αν χρησιμοποιούνται για διαδραστικό παιχνίδι ή απλώς για παθητική προβολή.

Ο χρόνος μπροστά στις οθόνες μπορεί να συνυπάρξει με μια υγιή, ενεργή παιδική ηλικία

Σε μια περίοδο που οι οθόνες είναι κυριολεκτικά παντού, είναι φυσικό πολλοί νέοι γονείς - ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες της ζωής ενός παιδιού - να μην γνωρίζουν ακόμα ποια είναι η σωστή ισορροπία. Για τους περισσότερους από αυτούς, οι οθόνες αποτελούν ταυτόχρονα ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά και μια πηγή ανησυχίας. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, αντί η τεχνολογία να παρουσιάζεται ως απειλή, οι γονείς πρέπει να καθοδηγούνται ως προς το πώς οι ψηφιακές συσκευές μπορούν ενισχύσουν την ανάπτυξη του παιδιού και τον δεσμό του μαζί τους. Συγχρόνως, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο χρόνος μπροστά στις οθόνες μπορεί να συνυπάρξει με μια υγιή, ενεργή παιδική ηλικία.

Όπως αναφέρει ο Guardian, το Υπουργείο Παιδείας της Αγγλίας αναμένεται να δημοσιεύσει άμεσα τις πρώτες επίσημες οδηγίες για τους γονείς σχετικά με την χρήση των οθονών από παιδιά κάτω των πέντε ετών. Εκπρόσωπος του Υπουργείου Παιδείας δήλωσε ότι εργάζονται εντατικά για τη δημοσίευση των πρώτων κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες θα βασίζονται σε πραγματικές εμπειρίες γονέων, ώστε να αντικατοπτρίζουν ρεαλιστικά την καθημερινή οικογενειακή ζωή.