WOMAN POWER PARENTING

Εφηβεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι πρέπει να προσέξουν γονείς και παιδιά


Αντζελίνα Σφίχτη

29 Μαρτίου 2026

Εφηβεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι πρέπει να προσέξουν γονείς και παιδιά
Pexels
Το 59% των εφήβων στρέφεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για πληροφορίες — πόσο επηρεάζεται η κριτική τους σκέψη;

Στην εποχή της άμεσης πληροφορίας, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μετατραπεί σε έναν αθόρυβο «σύμμαχο» της καθημερινότητας των παιδιών, προσφέροντας γρήγορες απαντήσεις, βοήθεια στα σχολικά μαθήματα και έναν νέο τρόπο εξερεύνησης του κόσμου. Ωστόσο, όσο πιο εύκολη γίνεται η πρόσβαση στη γνώση, τόσο πιο σύνθετα ερωτήματα προκύπτουν γύρω από το πώς αυτή κατανοείται, αξιολογείται και τελικά αφομοιώνεται. Μήπως αυτή η υπερβολική ευκολία πρόσβασης στις πληροφορίες κρύβει κινδύνους για την ανάπτυξη των εφήβων;

Σύμφωνα με νέα έκθεση της Common Sense Media, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που συβουλεύει τις οικογένειες αναφορικά με τα μέσα ενημέρωσης και την τεχνολογία, το 59% των παιδιών ηλικίας 12 έως 17 ετών χρησιμοποιεί εργαλεία AI για την αναζήτηση πληροφοριών. Όπως εξηγεί η Tiffany Zhu, επίκουρη καθηγήτρια Παγκόσμιας Ηθικής και Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο Old Dominion, πολλά παιδιά στρέφονται πλέον στην Τεχνητή Νοημοσύνη για την προετοιμασία των σχολικών τους μαθημάτων, κάνοντας ερωτήσεις σε chatbots αντί να χρησιμοποιούν τις παραδοσιακές μηχανές αναζήτησης. Την ίδια στιγμή, το 60% των παιδιών εκτιμά ότι μέχρι να ενηλικιωθούν, οι άνθρωποι θα εξαρτώνται τόσο πολύ από την Τεχνητή Νοημοσύνη - ιδιαίτερα από εργαλεία όπως το ChatGBT και το Gemini - ώστε δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς αυτήν.

Ωστόσο, παρότι μεγάλο μέρος του περιεχομένου που παράγει το AI είναι χρήσιμο, οι ανησυχίες παραμένουν. Οι αλγόριθμοι που βρίσκονται πίσω από τα συστήματα δεν είναι πλήρως διαφανείς, καθώς η παραπληροφόρηση και οι προκαταλήψεις αποτελούν ένα υπαρκτό πρόβλημα. Εταιρείες όπως η Google, η OpenAI και η Anthropic έχουν ήδη αναγνωρίσει ότι τα συστήματά τους μπορεί να εμφανίζουν προκαταλήψεις και να δίνουν λανθασμένες απαντήσεις που παρουσιάζονται ως αληθινές.

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επισημαίνουν οι ειδικοί είναι η πιθανή αποδυνάμωση της κριτικής σκέψης των νέων. Όταν οι απαντήσεις δίνονται έτοιμες, γρήγορα και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, τα παιδιά ενδέχεται να συνηθίσουν σε μια πιο «ασπρόμαυρη» αντίληψη της γνώσης, χωρίς να αμφισβητούν ή να εμβαθύνουν. Ωστόσο, η απόκτηση γνώσης δεν μπορεί να είναι τόσο απλή.

Jenny.Gr
Unsplash

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι το βάρος της ευθύνης πρέπει να μοιραστεί ανάμεσα στις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, τις κυβερνήσεις και τους γονείς. Όσον αφορά τους γονείς, που θέλουν να διασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους χρησιμοποιούν το AI προς όφελός τους, συνιστάται να συζητούν μαζί τους για αυτά τα εργαλεία, αντί να επιβάλλουν την πλήρη απαγόρευσή τους. Οι γονείς οφείλουν να συμβουλεύουν και να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να κάνουν διπλό έλεγχο των πληροφοριών, να εξετάζουν τις πηγές των απαντήσεων και να συγκρίνουν τις πληροφορίες από διαφορετικά μέσα. Πολλά chatbots προσφέρουν πλέον συνδέσμους των πηγών τους- μια ευκαιρία για τα παιδιά να εξασκήσουν την κριτική σκέψη και την ικανότητα διασταύρωσης πληροφοριών.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρόκειται να φύγει. Αντίθετα, κάθε χρόνο θα γίνεται όλο και πιο ενσωματωμένη στην καθημερινότητα και την εκπαίδευση των νέων. Το στοίχημα, λοιπόν, δεν είναι αν τα παιδιά θα τη χρησιμοποιούν, αλλά πώς θα τη χρησιμοποιούν. Σε έναν κόσμο γεμάτο πληροφορία, η πιο πολύτιμη ικανότητα για τα παιδιά πλέον είναι να μπορούν να αμφισβητούν, να ερευνούν και να κρίνουν τι αξίζει να πιστέψουν.