Έχουμε την τάση να θεωρούμε ότι οι έφηβοι ανήκουν σε ένα διαφορετικό είδος ανθρώπου. Οι έφηβοι ‘βγαίνουν’ από την παιδική τους ηλικία και αναζητούν την ταυτότητα τους για την ενήλικη ζωή.
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από συχνούς καβγάδες με τους γονείς γύρω από θέματα όπως το διάβασμα, το χαρτζιλίκι, το θέμα των εξόδων και την ώρα που θα γυρίσουν σπίτι, για την επιλογή ρούχων, φίλων, για θέματα αξιών κ.α. Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι τα παιδία τους δεν επαναστατούν εναντίον τους αλλά εναντίον των μεθόδων εξουσίας που χρησιμοποιούν προκειμένου να επηρεάσουν την συμπεριφορά τους, όπως αυτοί θεωρούν σωστή.
Οι περισσότεροι έφηβοι παραπονιούνται ότι οι γονείς τους δεν τους καταλαβαίνουν και δεν τους αποδέχονται. Ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι μου είχε πει το έξης για τις σχέσεις της με τη μητέρα της: «Φθάσαμε στο σημείο να μην μπορούμε να μιλήσουμε η μια στην άλλη, ακόμα και για ασήμαντα θέματα, όπως για παράδειγμα τα μαθήματα του σχολείου. Εάν πήγαινα σε ένα διαγώνισμα χάλια και της το έλεγα θα άρχισε να μου φωνάζει και να με κατηγορεί και να μου λέει ‘Και γιατί’ και θα θύμωνε μαζί μου. Έτσι και εγώ άρχισα να λέω ψέματα, δεν μου άρεσε να το κάνω άλλα έτσι είχα την ησυχία μου. Ήμασταν σαν δυο άλλοι άνθρωποι που κανένας από τους δυο δεν έλεγε τα πραγματικά του συναισθήματα και τις σκέψεις.» Το παράδειγμα αυτό δείχνει πως τα παιδία γρήγορα μαθαίνουν πως η συζήτηση με τους γονείς τους δεν βοηθάει και έτσι πολλοί γονείς απολύονται. Γιατί τα παιδία απολύουν τους γονείς τους; Γιατί σταματούν να τους ζητούν τη βοήθεια τους ή να τους συμβουλεύονται;
Η απάντηση είναι ότι οι γονείς φοβούνται να αποδεχτούν και να καταλάβουν τα παιδιά τους και τη διαφορετικότητα τους Αυτό είναι ένας επικίνδυνος μύθος που τελικά καταλήγει με όλο και περισσότερους ‘απολυμένους’ γονείς. Όταν ένα άτομο αισθάνεται ότι το αποδέχονται, τότε νιώθει ελεύθερο να κυνηγήσει τα όνειρα του.
Πως όμως ο γονιός θα διδάξει τις αρχές και τις άξιες του; Πως θα βοηθήσει το παιδί του;
Πρώτον: ο γονιός για να διδάξει μια άξια θα πρέπει να ζει μ’ αυτή. Δεν λέω στο παιδί μη λες ψέματα και την ίδια στιγμή μιλάω με το αφεντικό μου και του λέω «αχ! είμαι άρρωστος δεν θα μπορέσω να έρθω στη δουλειά» Το παιδί σας σίγουρα θα σας κοιτάζει μπερδεμένο.
Δεύτερον: ο γονιός όταν μπαίνει στο ρόλο του συμβούλου, για να μην απολυθεί πάλι θα πρέπει να τηρήσει μερικούς κανόνες. Αρχικά, να περιμένει προσληφθεί από τα παιδιά του. Δεν πάει κανένας ψυχολόγος να πιάσει ανθρώπους στο δρόμο και να τους πει «έλα μίλα μου, σε βλέπω αντιμετωπίζεις πρόβλημα». Αφού προσληφθείτε, αφήστε τα παιδιά σας να σας μιλήσουν για αυτό που τα απασχολεί και μετά δώστε τους την πρωτοβουλία στο να βρουν τη λύση, εσείς να θυμάστε ότι είστε στη θέση του δυνητικού βοηθού. Μην αρχίσετε τις ηθικολογίες, διδαχές ,κήρυγμα κτλ το παιδί σας θα σας κλείσει για άλλη μια φόρα την πόρτα. Ένας επιτυχημένος σύμβουλος μοιράζεται τις γνώσεις του, τις εμπειρίες του, πάρα κηρύττει, προσφέρει και προτείνει συμβουλές και λύσεις, δεν τις επιβάλλει, και φυσικά αφήνει ευθύνη της επιλογής για αλλαγή στο πελάτη . Το μυστικό ενός συμβούλου επίσης είναι ότι προτείνει μια φόρα. Δεν παίρνει κάθε μέρα να δει αν έκανε αυτά που είπαν, και αν όχι αρχίζει να φωνάζει, να προσβάλει, να κρίνει, να χαρακτηρίζει, απειλούν, καλοπιάνουν κτλ.
Είναι πολύ δύσκολο για τους γονείς που πραγματικά κάνουν ότι καλύτερο για τα παιδιά τους και τελικά δεν έχουν τη δύναμη να εμποδίσουν τέτοιου είδους συμπεριφορές να μπορέσουν να τις αποδεχτούν. Ίσως αυτό να είναι μια από τις συνέπειες του να είναι κανείς γονιός. Σας αφήνω για σκέψη την Προσευχή τη Γαλήνης του Reinhold Niebuhr «Θεέ μου, δώσε μου τη γαλήνη να αποδεχτώ τα πράγματα που δεν μπορώ να αλλάξω, το κουράγιο να αλλάξω τα πράγματα που μπορώ, και τη σοφία να ξέρω τη διαφορά»
Ευχαριστούμε την Αρετή Λύκου, Ψυχολόγος-Επικοινωνιολόγος, [email protected],6978095503.