Η Άννα Ρεζάν στο JennyGr για το ντοκιμαντέρ της “My People”: «Θέλω ο κόσμος που θα το δει να αγαπήσει περισσότερο την Ελλάδα»

Στο σκοτάδι, υπάρχει πάντα το φως. Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη που έκανα, μετά το τέλος του ντοκιμαντέρ «Οι δικοί μου άνθρωποι» (My People), που δημιούργησε η Άννα Ρεζάν. Αυτό, βέβαια, ήθελε να περάσει και η ίδια στον κόσμο, κλείνοντας με ένα μήνυμα ενότητας, αγάπης και ελπίδας. Άλλωστε, για την ίδια, «η αγάπη είναι η επανάσταση».

Το ντοκιμαντέρ καταπιάνεται με τον ρόλο της Ελλάδας στον Β´ Παγκόσμιο πόλεμο και το Ολοκαύτωμα, φέρνοντας στο φως τη μοναδική και ξεχασμένη ιστορία των Ελλήνων Εβραίων, μέσα από συνεντεύξεις που παραχώρησαν επιζήσαντες. Αναδεικνύει τη δύναμη της ψυχής, την ταυτότητα και την αλληλεγγύη, κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ιστορίας.

Για την Άννα Ρεζάν, το «Οι Δικοί μου Άνθρωποι» δεν είναι απλώς ένα ντοκιμαντέρ - είναι ένα προσωπικό ταξίδι στις ρίζες της. Η ιστορία ξετυλίγεται από την ιστορία της προγιαγιάς της, που ήταν Ελληνίδα Εβραία και χάθηκε στο Άουσβιτς. Ενώνει υπέροχα το παρελθόν και το παρόν.

Με αφορμή λοιπόν το «Οι Δικοί μου Άνθρωποι», σε διανομή της The Film Group, η Άννα Ρεζάν μίλησε στο JennyGr για πώς ξεκίνησε η δημιουργία του, αλλά και γιατί πιστεύει πως η ιστορία των Ελλήνων Εβραίων παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα για το ντοκιμαντέρ «Οι δικοί μου Άνθρωποι» και πότε και πώς άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά;

Το “My People” προέκυψε σαν ιδέα όταν τελείωνα το σχολείο. Η παραγωγή όμως ξεκίνησε το 2016, το έργο έκανε παγκόσμια πρεμιέρα το 2023 στο Vail film festival. Με ενοχλούσε από πάντα το ότι ο σπουδαίος ρόλος που έπαιξε η Ελλάδα στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και η ιστορία των Ελλήνων Εβραίων δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά. Ήθελα η ταινία να αποτελέσει φόρο τιμής στην Ελληνική ιστορία, αναδεικνύοντας τις όχι τόσο γνωστές ιστορίες της εθνικής αντίστασης και τις ηρωικές προσπάθειες του ελληνορθόδοξου κλήρου που ρίσκαραν τη ζωή τους για να υποστηρίξουν τις αντιστασιακές δυνάμεις και επίσης να προσφέρουν καταφύγιο κατά τη διάρκεια της κατοχής του Άξονα.

Όντας από τους νεότερους σκηνοθέτες που καταπιάστηκε ποτέ με το θέμα του Ολοκαυτώματος, ένιωσες το βάρος της ευθύνης κατά τη διάρκειά του;

Φυσικά, μεγάλη αίσθηση ευθύνης σε πολλά επίπεδα και κυρίως ως προς τους συνεντευξιαζόμενους που όλοι έκαναν μια κατάθεση ψυχής. Δεν είναι από τα θέματα που υπάρχουν πολλά περιθώρια λάθους και για αυτό μου πήρε αρκετό καιρό να ολοκληρώσω την ταινία.

Γιατί πιστεύεις ότι η ιστορία των Ελλήνων Εβραίων παραμένει άγνωστη;

Δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες. Ευτυχώς όλοι οι δημιουργοί που έχουμε καταπιαστεί με το θέμα βοηθάμε να αλλάξει αυτό. Από ότι φαίνεται πλέον άλλωστε , ιστορία μαθαίνουμε από το σινεμά, τα ντοκιμαντέρ, τα βιβλία -αυτά μας ιντριγκάρουν και μας κάνουν να ανατρέχουμε στα ιστορικά γεγονότα και αυτό είναι πολύ ευχάριστο.

Στο ντοκιμαντέρ ακούμε και ιστορίες ανθρώπων, που είναι γροθιά στο στομάχι. Πώς κατάφερες να τις διαχειριστείς ως σκηνοθέτιδα; Γιατί εγώ βλέποντάς τες, ένιωσα να μουδιάζω ολόκληρη.

Δεν ήταν εύκολο - και από σκηνοθετικής άποψης και από ανθρώπινης πλευράς. Μετά το γύρισμα με το Ζαφείρη (Χαϊτίδη) εγώ δεν μπορούσα να μιλήσω, έκλαιγα, αλλά έπαιρνα κουράγιο από το ότι έπρεπε να ειπωθούν οι ιστορίες. Επίσης διέκρινα ότι οι ιστορίες τους είναι ιστορίες δύναμης που μπορούν να μας εμπνεύσουν, ένα μάθημα ζωής και αυτό με χαροποιούσε εν τέλει. Και φυσικά, όπως μου έχουν πει πολλοί θεατές, το ότι «μας έπιανε εθνική υπερηφάνεια» βοηθούσε και εμένα. Τι να πω; Ίσως αν δεν είχα κάνει τόση ψυχοθεραπεία στη ζωή μου να μην μπορούσα να το διαχειριστώ.

Η Άννα Ρεζάν

Δεδομένων των όσων συμβαίνουν σε παγκόσμιο επίπεδο, θα μπορούσε το ντοκιμαντέρ να λειτουργεί και ως «προειδοποίηση»;

Εύχομαι το ντοκιμαντέρ αυτό να λειτουργεί ως πηγή έμπνευσης. Να μας υπενθυμίζει ότι το καλό είναι δυνατότερο από το κακό. Είναι σημαντικό να κοιτάξουμε μέσα μας. Εμένα πολύ περισσότερο με ανησυχεί ο θυμός που παρατηρώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ένα απλό ζήτημα, για παράδειγμα, η ταινία για τον Ιωάννη Καποδίστρια να δημιουργεί «αντίπαλα στρατόπεδα». Είναι δυνατόν;

Το ντοκιμαντέρ «Οι δικοί μου Άνθρωποι», σε αντίθεση με πολλές ταινίες για το Ολοκαύτωμα, εστιάζει στην αγάπη, την ενότητα και την ελπίδα. Είναι η αγάπη μια μορφή αντίστασης;

Xαίρομαι που το παρατηρήσατε. Γι’ αυτό άλλωστε και έφτιαξα αυτό το έργο. Η αγάπη είναι η μεγαλύτερη δύναμη. Η αγάπη είναι η επανάσταση. Ο άνθρωπος γεννιέται με δύο πρωταρχικά αισθήματα: το φόβο και την αγάπη. Τα υπόλοιπα συναισθήματα προκαλούνται ανάλογα με το ποιο από τα δύο φιλτράρει μια σκέψη ή ένα γεγονός. Να επιλέγουμε την αγάπη, έτσι κάνουμε επανάσταση.

Στο ντοκιμαντέρ, ακούγεται και μία φράση που τη σκεφτόμουν αργότερα για ώρες: «Αν δεν είχα ζήσει όσα έζησα, δεν θα έδινα σημασία στην ομορφιά της ζωής που έζησα μετά». Πιστεύεις ότι έχουμε χάσει ως κοινωνία, την ικανότητα μας να εκτιμούμε όσα έχουμε;

Βέβαια. Κάθε μέρα είναι σημαντικό να θυμίζουμε στον εαυτό μας αυτά που έχουμε. Με ευγνωμοσύνη για όσα έχουμε θα διεκδικήσουμε και ό,τι άλλο θέλουμε. Ένας θεραπευτής μου έδωσε μια σπουδαία και ταυτόχρονα πολύ απλή άσκηση: κάθε βράδυ να απαριθμώ όλα αυτά για τα οποία είμαι ευγνώμων.

Τι θα ήθελες να αποκομίσει ο κόσμος, βλέποντας το ντοκιμαντέρ;

Να αγαπήσει περισσότερο την Ελλάδα και τους Έλληνες. Να θυμηθεί ότι πάντα νικάει το καλό. Να σκεφτεί ότι μπορούν να έρθουν καλύτερες μέρες. Να εκτιμήσει αυτά που έχει και να διεκδικήσει περισσότερα. Και όπως πολύ σωστά είπατε να έχει κατά νου ότι η αγάπη είναι επανάσταση.