Dorothea Lange: Η γυναίκα πίσω από τη λήψη της καλύτερης φωτογραφίας στην ιστορία των ΗΠΑ

Έλενα Κρητικού
Τρίτη 18 Φεβρουάριος 2020

Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης τιμά μία από τις πιο εμβληματικές φωτογράφου του περασμένου αιώνα, τη Dorothea Lange μέσα από την έκθεση «Dorothea Lange: Words & Pictures».

Η σπουδαία φωτογραφική παρακαταθήκη που άφησε η φωτογράφος, πρόκειται να τιμηθεί στο MoMA ενώ θα διαρκέσει μέχρι τις 9 Μαΐου 2020. Μία από τις χαρακτηριστικότερες φωτογραφίες της που έχουν μείνει στην ιστορία, είναι η «Μητέρα μετανάστης», που αποτελεί μέχρι σήμερα, σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής.

Η ιστορία της γυναίκας που απεικονίζεται στη φωτογραφία είχε εμπνεύσει τη σπουδαία καλλιτέχνη ώστε να την καταγράψει στον φακό της μέσα από μία εκπληκτική οπτική. Το πρόσωπο πίσω από τη φωτογραφία ανήκει στη Florence Owens Thompson. Με τον τίτλο «Μεταναστών Μητέρα» (1936), το παραπάνω έργο αποτελεί μια εμβληματική εικόνα που συνοψίζει την βαθιά παγκόσμια οικονομική κρίση μετά το κραχ του ’29. Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ περιγράφει την εικόνα ως εξής: «άποροι εργάτες στα χωράφια μπιζελιού στην Καλιφόρνια. Μητέρα επτά παιδιών. Ηλικία, 32. Nipomo, Καλιφόρνια».

Η Dorothea Lange είχε καταγράψει την έκφραση του προσώπου της Thompson, εντοπίζοντάς την σε μια πρόχειρη σκηνή, όπου ζούσε με την οικογένεια της όσο αναζητούσε δουλειά. Η ταυτότητα της Thomson ήταν άγνωστη για περισσότερο από σαράντα χρόνια, η φωτογραφία όμως γινόταν όλο και πιο διάσημη.

Η συγκεκριμένη φωτογραφία «απέκτησε σχεδόν μυθικές διαστάσεις, συμβολίζοντας, αν όχι καθορίζοντας, μια ολόκληρη εποχή στην ιστορία των ΗΠΑ. Είναι αθάνατη», σύμφωνα με τον φωτογράφο, Roy Stryker. Η Thomson ανακαλύφθηκε το 1978 από τον ρεπόρτερ Emmett Corrigan που την εντόπισε στο τροχόσπιτό της στο Modesto Mobile Village και την αναγνώρισε από την φωτογραφία της, που είχε τραβηχτεί πριν από σαράντα χρόνια. 

Η ανθρώπινη προσέγγιση της Dorothea Lange

«Κάτω τα χέρια από τις φωτογραφίες. Εγώ δεν τις κακοποιώ. Ούτε τις "μαγειρεύω", ούτε τις "τακτοποιώ"»

H Lange φωτογράφιζε πάντα μέσα από μια ανθρώπινη ματιά. Ποτέ δεν χρησιμοποιούσε τον φακό για να εκμεταλλευτεί τους ανθρώπους και να κερδίσει οικονομικά από το έργο της. Η ίδια σεβόταν απόλυτα τους ηθικούς φραγμούς πίσω από τη λήψη μιας φωτογραφίας. Όπως είχε πει χαρακτηριστικά, «Κάτω τα χέρια από τις φωτογραφίες. Εγώ δεν τις κακοποιώ. Ούτε τις "μαγειρεύω", ούτε τις "τακτοποιώ"». 

Αυτά είναι τα λόγια της μεγάλης Αμερικανίδας φωτογράφου, Dorothea Lange, η οποία ίσως, λόγω της δικής της αναπηρίας στο βάδισμα, φωτογραφίζει με ευαισθησία τον πόνο και τα βάσανα των συνανθρώπων της. Συγκλονισμένη από την εικόνα των εξαθλιωμένων ανέργων και άστεγων συμπολιτών της από το οικονομικό Κραχ, βγαίνει στον δρόμο και αρχίζει τις καταγραφές σε φυσικούς χώρους. Μέχρι το τέλος της ζωής της, δεν εγκαταλείπει τις αποστολές στην Ασία, τη νότια Αμερική, τη Μέση ανατολή. Οι φωτογραφίες της θεωρείται πως επιτελούν κοινωνικό έργο.

Η φωτογράφος και φωτορεπόρτερ γεννήθηκε στις 25 Μαΐου του 1895 και πέθανε στις 11 Οκτωβρίου του 1965. Σε ηλικία 7 ετών, χτυπήθηκε από πολιομυελίτιδα που της άφησε μια αναπηρία στο βάδισμα.  Το 1941 βραβεύεται με την περίφημη υποτροφία Guggenheim, αλλά το έργο που αναλαμβάνει, μένει ανολοκλήρωτο λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι φωτογραφίες της μέχρι σήμερα, εμπνέουν κάθε νέο φωτογράφο και αποτελούν σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά. 

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: Instagram/ dorothea_lange