Το 2024, πέθαναν 4,9 εκατ. παιδιά πριν γίνουν 5 ετών. Τα περισσότερα θα μπορούσαν να είχαν σωθεί - Έκθεση του ΠΟΥ

Ανησυχητικά παραμένουν τα στοιχεία για την παιδική θνησιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περίπου 4,9 εκατομμύρια παιδιά πέθαναν το 2024, πριν συμπληρώσουν το πέμπτο έτος της ηλικίας τους. Από αυτά, τα 2,3 εκατομμύρια ήταν νεογνά, γεγονός που καταδεικνύει ότι η περίοδος γύρω από τη γέννηση εξακολουθεί να αποτελεί το πιο κρίσιμο στάδιο για την επιβίωση των παιδιών.

Η έκθεση «Levels & Trends in Child Mortality» αποτυπώνει με σαφήνεια τόσο την πρόοδο όσο και τις προκλήσεις. Αν και οι θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών έχουν μειωθεί περισσότερο από το μισό από το 2000, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί σημαντικά από το 2015 και μετά, με τον ρυθμό μείωσης να έχει υποχωρήσει κατά περισσότερο από 60%, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό. Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα των θανάτων θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Αποδεδειγμένες και χαμηλού κόστους λύσεις, όπως οι εμβολιασμοί, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας και η ποιοτική φροντίδα κατά τη γέννηση, παραμένουν καθοριστικής σημασίας για την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών.

WELL BEING

Τα μεσαία παιδιά εμφανίζουν αυτά τα 9 χαρακτηριστικά ως ενήλικες, σύμφωνα με την ψυχολογία

Ο υποσιτισμός παραμένει μέχρι σήμερα η νούμερο ένα αιτία θανάτου νέων παιδιών. Ειδικότερα, το 2024, περισσότερα από 100.000 παιδιά ηλικίας 1 έως 59 μηνών έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της πείνας, ενώ το μέγεθος του προβλήματος εκτιμάται ότι είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς ο υποσιτισμός συχνά δεν καταγράφεται ως βασική αιτία - παρότι αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο θανάτου από άλλες ασθένειες.

Τα νεογνά βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της μάστιγας

Σχεδόν οι μισοί θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών αφορούν νεογνά, γεγονός που αποτυπώνει τις αδυναμίες στη φροντίδα κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Οι κυριότερες αιτίες περιλαμβάνουν επιπλοκές από πρόωρο τοκετό, προβλήματα κατά τη διάρκεια του τοκετού, λοιμώξεις και συγγενείς ανωμαλίες.

Μετά τον πρώτο μήνα ζωής, τα λοιμώδη νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν βασική αιτία θανάτου. Η ελονοσία παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας, ιδιαίτερα σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, όπου καταγράφεται και η μεγαλύτερη συγκέντρωση θανάτων. Παρά τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε έως το 2015, η μείωση των θανάτων από ελονοσία έχει επιβραδυνθεί, με παράγοντες όπως οι συγκρούσεις, η κλιματική κρίση και η ανθεκτικότητα στα φάρμακα να δυσχεραίνουν την αντιμετώπισή της. Παράλληλα, ασθένειες όπως η διάρροια και η πνευμονία συνεχίζουν να κοστίζουν τη ζωή σε εκατομμύρια παιδιά.

Έντονες ανισότητες και ανάγκη για άμεση δράση

Τα δεδομένα αναδεικνύουν έντονες γεωγραφικές ανισότητες, με την υποσαχάρια Αφρική να συγκεντρώνει το 58% των θανάτων παιδιών κάτω των πέντε ετών και τη Νότια Ασία το 25%. Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική, τα ποσοστά είναι σημαντικά χαμηλότερα, γεγονός που αντικατοπτρίζει την άνιση πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και υποδομές φροντίδας. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα παιδιά που γεννιούνται σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις ή χαρακτηρίζονται από εύθραυστα συστήματα υγείας, καθώς έχουν σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν πριν την ηλικία των πέντε ετών. Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει ότι περίπου 2,1 εκατομμύρια παιδιά, έφηβοι και νέοι ηλικίας 5 έως 24 ετών πέθαναν το 2024, με τα αίτια να διαφοροποιούνται ανά ηλικιακή ομάδα.

Η ανάγκη για συντονισμένη διεθνή δράση καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς εκατομμύρια παιδικές ζωές συνεχίζουν να χάνονται από αιτίες που μπορούν να προληφθούν, υπογραμμίζοντας τα κενά αλλά και τις δυνατότητες των παγκόσμιων συστημάτων υγείας.