«Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν». Είναι μία από εκείνες τις φράσεις που λέμε συνήθως μετά από μία απογοήτευση. Σαν να πιστεύουμε ότι ο χαρακτήρας μας είναι προκαθορισμένος και πως, όσα χρόνια κι αν περάσουν, θα καταλήγουμε να επαναλαμβάνουμε τα ίδια μοτίβα.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι άνθρωποι αλλάζουν, εξελίσσονται και προσαρμόζονται συνεχώς. Οι εμπειρίες, οι σχέσεις, οι δυσκολίες, οι απώλειες, η γνώση και η αυτογνωσία επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε.
Η αλλαγή, λοιπόν, δεν είναι η εξαίρεση. Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης.
Ο εγκέφαλός μας μπορεί να αλλάξει
Ένας από τους λόγους είναι η νευροπλαστικότητα, δηλαδή η ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να δημιουργεί νέες νευρωνικές συνδέσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Αυτό σημαίνει ότι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραμείνουμε για πάντα ο άνθρωπος που ήμασταν στα 20, στα 30 ή ακόμη και στα 40 μας. Νέες εμπειρίες και νέες συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας.
Δεν αλλάζουμε, βέβαια, από τη μία μέρα στην άλλη. Αλλά μπορούμε να αλλάξουμε σταδιακά.
Κάποιες φορές δεν αλλάζουν οι άνθρωποι. Αλλάζει η εικόνα μας γι’ αυτούς
Εδώ υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια. Όταν λέμε «έχει αλλάξει», μπορεί στην πραγματικότητα να εννοούμε «τώρα τον βλέπω διαφορετικά». Οι άνθρωποι αποκαλύπτονται μέσα από τις επιλογές και τις πράξεις τους. Ένα χαρακτηριστικό που δεν είχαμε προσέξει μπορεί, με το χρόνο, να γίνει πιο εμφανές. Και τότε έχουμε την αίσθηση ότι ο άλλος μεταμορφώθηκε, ενώ ίσως απλώς γνωρίζουμε πλέον περισσότερα γι’ αυτόν.
Παίζουν ρόλο και οι δικές μας προσδοκίες. Αν κάποιος αρχίσει να βάζει όρια, για παράδειγμα, μπορεί ένας άνθρωπος να το θεωρήσει ένδειξη ωριμότητας και ένας άλλος εγωισμό.
Δεν αξιολογούμε, λοιπόν, μόνο την αλλαγή του άλλου. Αξιολογούμε και το αν αυτή η αλλαγή ταιριάζει με την εικόνα που είχαμε δημιουργήσει γι’ αυτόν.
Γιατί αλλάζουμε;
Συνήθως δεν αλλάζουμε χωρίς λόγο. Η προσωπική ανάπτυξη, οι σχέσεις, μία νέα δουλειά, μία απώλεια, ένας χωρισμός, η γονεϊκότητα, μία κρίση ή μία περίοδος έντονου αυτοστοχασμού μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες.
Κάποιες φορές αλλάζουμε επειδή το επιλέγουμε. Άλλες επειδή οι συνθήκες μάς αναγκάζουν να προσαρμοστούμε.
Και υπάρχουν στιγμές που ένα γεγονός είναι τόσο έντονο, ώστε να αλλάξει απότομα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη ζωή. Ακόμη κι εκεί, όμως, συνήθως κάτι έχει ήδη αρχίσει να μετακινείται μέσα μας.
Το «έτσι είμαι» δεν σημαίνει «έτσι θα είμαι για πάντα»
Το να έχουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας δεν σημαίνει ότι είμαστε καταδικασμένοι να επαναλαμβάνουμε τις ίδιες συμπεριφορές. Η αυτογνωσία μάς επιτρέπει να αναγνωρίσουμε τα μοτίβα μας και, αν το θέλουμε, να τα αλλάξουμε.
Μπορούμε να παραμείνουμε ο ίδιος άνθρωπος και ταυτόχρονα να γίνουμε μία διαφορετική εκδοχή του εαυτού μας.
Και οι άλλοι μπορούν να αλλάξουν. Αλλά όχι επειδή το θέλουμε εμείς. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε έναν σύντροφο, έναν φίλο ή ένα μέλος της οικογένειάς μας επειδή πιστεύουμε ότι θα ήταν καλύτερος αν συμπεριφερόταν διαφορετικά. Η αλλαγή χρειάζεται επίγνωση και προσωπική επιλογή.
Οπότε, ναι: οι άνθρωποι αλλάζουν. Αλλά δεν αλλάζουν πάντα με τον τρόπο που περιμένουμε.
Και κάποιες φορές, το πιο σημαντικό δεν είναι να αναρωτηθούμε αν άλλαξε ο άλλος, αλλά αν έχουμε αλλάξει εμείς τον τρόπο με τον οποίο τον βλέπουμε.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.