WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τις διατροφικές μας επιλογές


Τζουλιάννα Καρνέζη

4 Ιουνίου 2022

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τις διατροφικές μας επιλογές
unsplash
Η αυτογνωσία είναι σημαντική γιατί όταν κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας, είναι πιο εύκολο να θέσουμε στόχους και να δημιουργήσουμε ένα σχέδιο δράσης σύμφωνα με τις δικές μας ατομικές ανάγκες.

Ομοίως, για να κατανοήσουμε πλήρως γιατί τρώμε τις τροφές που τρώμε, πρέπει να εξετάσουμε τους παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές μας επιλογές. Όταν έχουμε επίγνωση αυτών των επιρροών, μπορούμε να αρχίσουμε να κάνουμε καλύτερες και πιο υγιεινές επιλογές. Ταυτόχρονα είμαστε σε θέση να αποφύγουμε καλύτερα τις διάφορες παγίδες που σαμποτάρουν τις διατροφικές μας συνήθειες.

Παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές μας επιλογές

Πολιτισμός

Σίγουρα, ο πολιτισμός έχει τεράστια επιρροή στο τι τρώμε. Ο κόσμος βρίθει από μοναδικούς πολιτισμούς. Κάθε πολιτισμός έρχεται με τα δικά του έθιμα, κοινωνικούς θεσμούς, προσδοκίες και, φυσικά, φαγητό. Επιπλέον, κάθε ένας από αυτούς τους πολιτισμούς επηρεάζει το πώς τρώμε και τι τρώμε από την ημέρα που γεννιόμαστε.

Οι άνθρωποι σε διαφορετικούς πολιτισμούς καταναλώνουν ορισμένα τρόφιμα για πολλούς λόγους. Άλλα τρόφιμα, από την άλλη, αποθαρρύνονται. Κάποια μάλιστα απαγορεύονται.

Μάλιστα πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να στραφούν από την κατανάλωση παραδοσιακών φαγητών στα οποία έχουν συνηθίσει όλη τους τη ζωή σε νέες επιλογές.

Θρησκεία

Η θρησκεία είναι επίσης ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές επιλογές.

Ορισμένες θρησκείες ενθαρρύνουν την αποχή από ορισμένα κρέατα όπως το μοσχάρι ή το χοιρινό. Άλλες θρησκείες εξακολουθούν να αποφεύγουν τα προϊόντα που περιέχουν καφεΐνη.

Σήμερα, οι θρησκευτικοί περιορισμοί μπορούν να αλλάξουν με μεγαλύτερη ευκολία. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό επειδή πιο υγιεινά υποκατάστατα ή παρόμοια προϊόντα μπορούν να βρεθούν σε αφθονία.

Οικογένεια

Η οικογένειά μας έχει τεράστια επιρροή στα τρόφιμα που τρώμε. Ως εκ τούτου, είναι ένας από τους πιο αξιοσημείωτους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τροφίμων.

Συγκεκριμένα, οι γονείς μας παίζουν αναπόσπαστο ρόλο στο τι μας αρέσει να τρώμε. Ως παιδιά, τα περισσότερα από τα γεύματά μας προετοιμάζονται και τρώγονται με τις οικογένειές μας. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών Βιοτεχνολογίας , τα παιδιά έχουν μια σειρά από προδιαθέσεις συμπεριφοράς που τους επιτρέπουν να μάθουν να αποδέχονται τις τροφές που τους διατίθενται. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της ζωής τους.

Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μια οικογένεια που εκτιμά την υγεία και τη διατροφή είναι πολύ πιο πιθανό να τρώνε ισορροπημένα ως ενήλικες.

Τα παιδιά που εκτίθενται σε λιγότερο θρεπτικά τρόφιμα, από την άλλη πλευρά έχουν προτιμήσεις που διαμορφώνονται ανάλογα. Αυτή είναι μια σημαντική παρατήρηση για όποιον επιθυμεί να κάνει αλλαγές στις διατροφικές του συνήθειες. Μπορεί, επομένως, να είναι πιο δύσκολο για μερικούς ανθρώπους να κάνουν ορισμένες επιλογές τροφίμων, γιατί έχουν συνηθίσει από παιδιά σε ένα συγκεκριμένο τρόπο διατροφής.

Συνομήλικοι

Οι συνομήλικοί μας έχουν επίσης τεράστια επιρροή στις διατροφικές μας επιλογές. Από τη στιγμή που ξεκινάμε το σχολείο, οι αξίες και οι επιλογές μας διαμορφώνονται από αυτούς με τους οποίους συναναστρεφόμαστε. Καθώς μεγαλώνουμε και αποκτούμε μεγαλύτερη ανεξαρτησία, ο βαθμός στον οποίο οι γονείς μας επηρεάζουν τις επιλογές των τροφίμων μας μειώνεται. Ο αντίκτυπος που έχουν οι οικογένειές μας στο τι τρώμε αρχίζει να αντικαθίσταται από αυτό που βλέπουμε στους συνομηλίκους μας να τρώνε, ιδιαίτερα στο σχολείο.

Επειδή ως μικρά παιδιά εντυπωσιαζόμαστε εύκολα και επειδή μας αρέσει να ανήκουμε σε ομάδες, είναι πολύ εύκολο να μιμηθούμε τη συμπεριφορά των άλλων. Συχνά, μπορεί να αρχίσουμε να αποδεχόμαστε ορισμένα πρότυπα συμπεριφοράς ως κανόνα. Κατά καιρούς, αυτό σημαίνει ότι τρώμε φαγητά που βλέπουμε να τρώνε άλλοι, ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν.

Για να τρώμε πιο διαισθητικά και σύμφωνα με τις δικές μας ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις, είναι σημαντικό να απαλλαγούμε από μια τέτοια συμμόρφωση. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ένα άτομο δεν πρέπει ποτέ να δοκιμάζει φαγητά που βλέπει τους συνομηλίκους του να τρώνε. Ένα ανοιχτό μυαλό είναι απαραίτητο. Αυτή η αρχή ισχύει για την επιλογή των τροφίμων γενικά στη ζωή μας.

Φυσικό στάδιο ανάπτυξης

Αν και συχνά παραβλέπεται ή παραλείπεται, αυτός ο παράγοντας που επηρεάζει τις διατροφικές μας επιλογές είναι ωστόσο σημαντικός.

Αναμφισβήτητα, το φυσικό στάδιο ανάπτυξής μας επηρεάζει τα τρόφιμα που τρώμε και την ποσότητας. Ένας αναπτυσσόμενος έφηβος με γρήγορο μεταβολισμό μπορεί να χρειάζεται περισσότερη τροφή και με μεγαλύτερη συχνότητα από έναν μεγαλύτερο ενήλικα.

Επειδή οι διατροφικές ανάγκες αλλάζουν καθώς μεγαλώνουμε , η διατροφή μας θα πρέπει να αντανακλά αυτές τις αλλαγές.

Κόστος

Δυστυχώς, σε πολλά μέρη του κόσμου όπου τα τρόφιμα είναι λιγοστά, είναι αδύνατο να έχουμε επιλογή όσον αφορά το φαγητό. Αυτό είναι ένα απίστευτα λυπηρό. Και σίγουρα απαιτεί μια σταθερή και διαρκή προσπάθεια από την ανθρώπινη φυλή για να εξαλειφθεί.

Χωρίς αμφιβολία, το πόσο κοστίζει το φαγητό είναι ένας σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τις επιλογές τροφίμων. Συχνά, το πόσα χρήματα έχουμε στη διάθεσή μας περιορίζει τα τρόφιμα που μπορούμε να αγοράσουμε. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν τα πιο θρεπτικά τρόφιμα τείνουν να κοστίζουν περισσότερο από τα επεξεργασμένα που δεν έχουν και τόσα πολλά θρεπτικά συστατικά.

Διαθεσιμότητα και πρόσβαση

Η πρόσβαση και η διαθεσιμότητα τροφίμων είναι ένας άλλοι δυο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τροφίμων. Ανάλογα με το πού ζούμε, μπορεί να μην έχουμε εύκολη πρόσβαση σε μια ποικιλία φαγητών. Στην πραγματικότητα, μπορεί να μην έχουμε καθόλου πρόσβαση σε κάποια τρόφιμα.

Κατά συνέπεια, οι διατροφικές επιλογές που γίνονται βασίζονται εξ ολοκλήρου σε αυτό που είναι διαθέσιμο αυτή τη στιγμή. Κατά καιρούς, η περιορισμένη διαθεσιμότητα μπορεί να δυσκολέψει την κατανάλωση ισορροπημένων γευμάτων. Πολλές απομακρυσμένες και απομονωμένες κοινότητες, αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη διαθεσιμότητα τροφίμων.

Μενού εστιατορίου

Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές των τροφίμων μας είναι οι επιλογές που αναφέρονται στο μενού του εστιατορίου. Μερικές φορές, είμαστε αναγκασμένοι να θυσιάσουμε αυτό που πραγματικά θα θέλαμε να φάμε και να επιλέξουμε μια εναλλακτική, μια δεύτερη ή τρίτη καλύτερη.

Τα καλά νέα είναι ότι τα περισσότερα εστιατόρια αυτές τις μέρες επιτρέπουν αντικαταστάσεις και τροποποιήσεις γευμάτων για να ταιριάζουν στις δεδομένες ανάγκες του ατόμου.

Εκπαίδευση

Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές που κάνουμε είναι η εκπαίδευση. Με απλά λόγια, όσο περισσότερες γνώσεις έχουμε για τη διατροφική αξία των τροφίμων, τόσο καλύτερες και συνειδητές επιλογές θα κάνουμε.

Βαθιά μέσα μας θέλουμε να κάνουμε υγιεινές επιλογές. Αυτό δεν ισχύει μόνο για την επιλογή φαγητού, αλλά και για άλλες πτυχές της ζωής. Έτσι εάν έχουμε όλες τις πληροφορίες, είναι πιο πιθανό να κάνουμε αυτές τις επιλογές.

Χρόνος

Χωρίς αμφιβολία, ο χρόνος παίζει σημαντικό ρόλο. Ο χρόνος που διαθέτουμε μπορεί να επηρεάσει τις διατροφικές μας επιλογές.

Αυτές τις μέρες είναι πολύ δύσκολο για πολλούς από εμάς να βρούμε τον χρόνο να ετοιμάσουμε σηπτικό φαγητό, πόσο μάλλον για όλη την οικογένεια. Καθώς γινόμαστε όλο και πιο απασχολημένοι, φαίνεται να υπάρχει λιγότερος χρόνος για το μαγείρεμα των γευμάτων στο σπίτι.

Αυτό, σε συνδυασμό με το πλήθος εστιατορίων γρήγορου φαγητού και υπηρεσιών παράδοσης φαγητού, καθιστά λιγότερο πιθανό να μαγειρεύουμε στο σπίτι. Η προσβασιμότητα τέτοιων υπηρεσιών είναι μια μεγάλη ευκολία, μια ευκολία που έχει ανεξίτηλο αντίκτυπο στα τρόφιμα που τρώμε.

Ψυχική υγεία

Η ψυχική μας υγεία είναι άλλος ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές επιλογές. Για παράδειγμα, η κατάθλιψη, το άγχος, η απογοήτευση, ο θυμός και ούτω καθεξής, συνδέονται με επιλογή εξαιρετικά εύγευστων τροφίμων.

Αντί να ασχοληθούμε με τη βασική αιτία των δυσάρεστων συναισθημάτων, είναι πιο απλό για να αναζητήσουμε ένα κομμάτι σοκολάτας, που προσφέρει προσωρινή ανακούφιση.

Για όσους δυσκολεύονται να διαχειριστούν τέτοια πρότυπα συμπεριφοράς, είναι σημαντικό να αναζητήσουν βοήθεια από τους κατάλληλους επαγγελματίες υγείας.

Εικόνα σώματος

Αυτός είναι ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές που κάνουμε. Αν και πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι οι μάχες για την εικόνα του σώματος είναι κάτι που αντιμετωπίζουν συχνά οι έφηβοι, ο αντίκτυπος είναι εκτεταμένος σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Το να αισθάνεστε δυσαρεστημένοι με την εμφάνιση του σώματός σας μπορεί να οδηγήσει σε αποφάσεις επιβλαβείς για την υγεία σας. Για παράδειγμα, όταν ακολουθείτε μια δίαιτα της μόδας, συχνά στερείτε από τον εαυτό σας ορισμένες τροφές με σκοπό να χάσετε βάρος και να αλλάξετε την εμφάνισή σας.

Αν και κάτι τέτοιο μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος βραχυπρόθεσμα, η ζημιά στη σωματική και ψυχική σας ευεξία μπορεί να είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερη μακροπρόθεσμα. Αυτό το φαινόμενο το ονομάζουμε διαταραγμένο διατροφικό πρότυπο.