Τι αποκαλύπτουν τα όνειρά σου για την ποιότητα του ύπνου σου

Το μπλε φως μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του σώματός σου να αποκοιμηθεί. Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται επτά με οκτώ ώρες ύπνου για να νιώθουν ξεκούραστοι και γεμάτοι ενέργεια. Ο ύπνος χωρίς όνειρα είναι ο πιο ξεκούραστος ύπνος. Σας μπέρδεψε το τελευταίο; Λογικό. Υπάρχουν πάρα πολλές συμβουλές βασισμένες στην επιστήμη για το πώς να κοιμόμαστε καλύτερα, και περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους χρησιμοποιεί πλέον εφαρμογή ή wearable συσκευή για να παρακολουθεί και να βελτιώνει τον ύπνο του. Όμως τι έχουν να πουν τα όνειρά μας για την ποιότητα του ύπνου μας; Τα «καλά» όνειρα —ή η απουσία ονείρων— σημαίνουν πραγματικά καλό ύπνο; Οι απαντήσεις δεν είναι απολύτως σαφείς, αλλά οι επιστήμονες λένε ότι αξίζει να τις εξετάσουμε πιο προσεκτικά.

Πρέπει όντως να μας ενδιαφέρουν τα όνειρά μας;

Ο αληθινός «καλός ύπνος» σημαίνει ότι έχουμε τόσο βαθύ ύπνο non-REM (τα στάδια του ύπνου όπου ο εγκέφαλος και το σώμα ξεκουράζονται και ανανεώνονται), όσο και ύπνο REM. Το θέμα είναι ότι η τεχνολογία παρακολούθησης ύπνου δεν μπορεί να μετρήσει με ακρίβεια τον ύπνο REM (ταχεία κίνηση των ματιών), το στάδιο που συνδέεται περισσότερο με τα όνειρα. Έτσι, αν βασιζόμαστε απλώς σε δεδομένα από τις συσκευές μας, έχουμε μια ατελή εικόνα της ποιότητας του ύπνου μας. Ωστόσο, χρόνια ερευνητικών δεδομένων υποδηλώνουν ότι ως πολιτισμός, στερούμαστε τουλάχιστον τόσο τα όνειρα όσο και τον ύπνο. Και αποδεικνύεται ότι αυτό είναι ένα πρόβλημα: Σε μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση δεδομένων που δημοσιεύθηκαν στα Χρονικά της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης , οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η απώλεια ονείρων βρίσκεται στη ρίζα πολλών από τα προβλήματα υγείας που αποδίδονται στην απώλεια ύπνου, από την εξασθενημένη μνήμη έως τη συσχέτιση με το άγχος και την κατάθλιψη. Υπό αυτή την έννοια, χρειαζόμαστε ύπνο και πρέπει να ονειρευόμαστε. Χρειαζόμαστε και τα δύο.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

4 λόγοι που το ψήσιμο κάνει τα ρεβίθια πιο θρεπτικά

Πώς είναι, λοιπόν, μια «υγιής» νύχτα με όνειρα

Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν καλύτερα με οκτώ ώρες ύπνου, κατά τις οποίες εναλλάσσουν περιόδους ύπνου non-REM και ύπνου REM. Μπαίνουμε σε ύπνο REM περίπου κάθε 90 λεπτά, μετά από περιόδους ελαφρού και βαθύ ύπνου, και κάθε περίοδος REM διαρκεί περισσότερο από την προηγούμενη. Στην αρχή της νύχτας, βλέπουμε πολύ λίγα όνειρα (και όλοι ονειρευόμαστε, παρεμπιπτόντως - ακόμα και άνθρωποι που νομίζουν ότι δεν ονειρεύονται). Το μεγαλύτερο μέρος του ύπνου REM —και με τη σειρά του, το μεγαλύτερο μέρος των ονείρων μας— συμβαίνει στο τέλος της νύχτας. Έτσι, αν κοιμάστε μόνο τέσσερις ώρες, έχετε μόνο ένα πολύ μικρό κλάσμα του χρόνου REM.

Τι μπορούν να πουν τα όνειρά σας για την ποιότητα του ύπνου σας

Η αλήθεια είναι ότι το καλύτερο σημάδι ενός καλού ύπνου είναι να νιώθετε ξεκούραστοι το πρωί, πριν από την καφεΐνη ή άλλα εξωτερικά ερεθίσματα. Δηλαδή, το αν είχατε γλυκά, ευχάριστα όνειρα ή αν δεν θυμάστε καθόλου τα όνειρα δεν μπορεί να σας πει ξεκάθαρα αν είχατε έναν πραγματικά καλό ύπνο — τελικά είναι κάτι προσωπικό. Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν μια υποκειμενική σύνδεση με τα όνειρα. Όσοι απολαμβάνουν τα όνειρα μπορεί να περιγράψουν τον ύπνο τους ως καλό. Άλλοι φαίνεται να έχουν αρνητική στάση απέναντι στα όνειρα και τα βλέπουν περισσότερο ως κάτι κακό — μπορεί να πουν: “Δεν κοιμήθηκα καλά χθες, είδα πολλά όνειρα.” Παρόλα αυτά, υπάρχουν ενδιαφέροντα στοιχεία που μπορούν να μας δώσουν τα όνειρα για τον ύπνο μας. Μερικά παραδείγματα:

Αν τα όνειρά σας είναι καθαρά και ζωντανά

Τι σημαίνει: Συνήθως νιώθουμε ότι ένα όνειρο είναι πιο έντονο όταν ο εγκέφαλός μας αρχίζει να δείχνει μεγαλύτερη ενεργοποίηση καθώς πλησιάζει το ξύπνημα. Άρα μπορεί το σώμα σας να ξυπνά και γι’ αυτό το όνειρο αποκτά περισσότερη καθαρότητα, ζωντάνια και έντονο συναίσθημα — και θυμάστε πιο εύκολα. Το ίδιο ισχύει και για ένα όνειρο τόσο έντονο που σας ξυπνά: Συνήθως είναι απλώς ο εγκέφαλος που ξυπνά φυσικά και όχι το όνειρο που σας ξυπνά ως αιτία.

Αν θυμάστε τα όνειρά σας

Τι σημαίνει: Πρέπει να ξυπνήσετε μέσα από ένα όνειρο για να το θυμηθείτε, είτε φυσικά είτε από κάτι που διακόπτει τον ύπνο, όπως ένα ξυπνητήρι ή κάποιος που σας σκουντά. Ακόμη κι αν νιώθετε ότι κοιμήθηκατε συνεχόμενα, μπορεί να εκπλαγείτε: Στα εργαστήρια ύπνου οι άνθρωποι που θυμούνται πολλά όνειρα έχουν “μικρο-αφυπνίσεις” που βοηθούν πολύ την ανάκληση. Τα εγκεφαλικά τους κύματα δείχνουν κατάσταση εγρήγορσης αμέσως μετά από μια περίοδο REM, αλλά δεν σηκώνονται, ούτε ανοίγουν τα μάτια τους, ούτε κινούνται. Μάλιστα οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόσφατα, η πανδημία είχε έντονες επιπτώσεις στον ύπνο, στα όνειρα και στην ανάκληση. Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί, αλλά οι άνθρωποι θυμούνται λίγο περισσότερα όνειρα σε περιόδους κρίσης.

pexels

Αν αρχίζετε να ονειρεύεστε αμέσως

Τι σημαίνει: Το να βλέπετε όνειρα πολύ γρήγορα αφού αποκοιμηθείτε μπορεί να σημαίνει διάφορα πράγματα. Άτομα με ναρκοληψία συχνά μπαίνουν σε REM ύπνο μέσα σε 15 λεπτά από τη στιγμή που αποκοιμιούνται, αλλά αυτό είναι μια σχετικά σπάνια —αν και σοβαρή— διαταραχή ύπνου. Πιο συχνά, μπορεί να βιώνετε υπναγωγικές ψευδαισθήσεις, που είναι ένας όρος για τις εικόνες που μερικές φορές βλέπετε τη στιγμή που αποκοιμιόσαστε. Αυτές οι εικόνες —που μπορεί να είναι στατικές ή πολύ σύντομες σκηνές— δεν έχουν την ανεπτυγμένη αφήγηση των ονείρων REM και διαρκούν μόνο ένα-δύο

Αν δεν ονειρεύεστε ποτέ

Τι σημαίνει: Μπορεί να έχετε ανάγκη από ύπνο. Γενικά, ο εγκέφαλος δίνει προτεραιότητα στον βαθύ non-REM ύπνο σε σχέση με τα όνειρα. Άρα, αν κοιμάστε μόνο τέσσερις με πέντε ώρες ύπνου, ο εγκέφαλος θα θέλει να κοιμηθεί περισσότερο και να ονειρευτεί λιγότερο.

Αν έχετε εφιάλτες

Τι σημαίνει: Μπορεί να βιώνετε έντονο ψυχολογικό στρες. Τεχνικά, οι εφιάλτες ή τα όνειρα τραύματος είναι μια ξεχωριστή κατηγορία και μπορούν να συμβούν σε όλα τα στάδια του ύπνου, όχι μόνο στο REM. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το όνειρο προσπαθεί να θεραπεύσει, να επεξεργαστεί και να “χωνέψει” πολύ δύσκολες εμπειρίες. Νεότερη έρευνα δείχνει ότι αν βοηθήσεις τους ανθρώπους να κοιμηθούν και να ονειρευτούν αμέσως μετά από ένα τραυματικό γεγονός, μειώνεται δραστικά η πιθανότητα εμφάνισης μετατραυματικού στρες.

Πώς μπορείτε να ονειρεύεστε καλύτερα

Για να ονειρεύεστε καλά, πρέπει να κοιμάστε καλά. Είναι λοιπόν σημαντικό να κοιμάστε τουλάχιστον επτά με οκτώ ώρες κάθε βράδυ και να εφαρμόζετε καλή «υγιεινή ύπνου»: Όπως για παράδειγμα να χαμηλώνετε τα φώτα μία-δύο ώρες πριν τον ύπνο και φιλτράρετε το μπλε φως. Αν θέλετε να θυμάστε τα όνειρά σας, να ξυπνάτε ιδανικά χωρίς ξυπνητήρι. Το κλειδί είναι να μη σηκώνεστε αμέσως και να μη πετάγεστε από το κρεβάτι, αλλά να μένετε λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά σε αυτή τη μεταβατική κατάσταση μεταξύ ύπνου και ξύπνιου.

Τελικά, πολλά εξαρτώνται από το τι σημαίνουν τα όνειρα για εσάς. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Dream Research έδειξε ότι η θετική στάση απέναντι στα όνειρα συνδέεται όχι μόνο με πιο θετική καθημερινότητα, αλλά και με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή. Όπως προτείνουν και οι ειδικοί καλό είναι να δίνετε σημασία στα όνειρα σας, να μιλάτε γι’ αυτά και να τα μοιράζεστε όταν είστε ξύπνιοι. Άλλωστε, όπως λένε, «το όνειρο είναι το επιδόρπιο ενός καλού βραδινού ύπνου».