Τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζει «κρυμμένο» σπέρμα και δίνει ελπίδα σε άνδρες που θεωρούνταν στείροι

Για τον Σάμιουελ και την Πενελόπη, ένα ζευγάρι από το Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ, η διάγνωση ήταν συντριπτική. Ο Σάμιουελ έπασχε από σύνδρομο Klinefelter, μια γενετική διαταραχή που συνήθως οδηγεί σε αζωοσπερμία, δηλαδή πλήρη απουσία σπερματοζωαρίων στο σπέρμα. Οι γιατροί του είπαν ότι είχε μόλις 20% πιθανότητα να αποκτήσει βιολογικό παιδί.

Σήμερα, η Πενελόπη είναι έγκυος και περιμένει το πρώτο τους παιδί στα τέλη Ιουλίου. Η εγκυμοσύνη αυτή κατέστη δυνατή χάρη σε μια πρωτοποριακή τεχνολογία που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζει τα ελάχιστα σπερματοζωάρια που μπορεί να κρύβονται σε δείγματα ανδρών με σοβαρά προβλήματα γονιμότητας, σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Νεαρές γυναίκες με καρκίνο μαστού: Πώς διατηρείται η γονιμότητά τους;

Πώς λειτουργεί το σύστημα Star

Το σύστημα Star (Sperm Track and Recovery) αναπτύχθηκε από την ομάδα του Δρ. Ζεβ Γουίλιαμς, διευθυντή του Κέντρου Γονιμότητας του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Η ιδέα γεννήθηκε το 2020, όταν ο Γουίλιαμς διάβασε για τη χρήση αλγορίθμων μηχανικής μάθησης στην αστρονομία για τον εντοπισμό νέων άστρων μέσα σε τεράστιους όγκους δεδομένων.

«Η εικόνα του ουρανού μου θύμισε πολύ αυτό που βλέπουμε σε άνδρες που τους έχουν πει ότι δεν έχουν σπέρμα», εξήγησε ο Γουίλιαμς. «Προσπαθείς να βρεις ένα πραγματικά σπάνιο σπερματοζωάριο μέσα σε μια θάλασσα από κυτταρικά θραύσματα και υπολείμματα.»

Το σύστημα χρησιμοποιεί μικρορευστονικά τσιπ—λεπτά κανάλια χαραγμένα σε γυαλί ή πολυμερές—μέσα από τα οποία ρέει το δείγμα. Μια κάμερα υψηλής ανάλυσης καταγράφει 300 εικόνες ανά δευτερόλεπτο, ενώ ο αλγόριθμος αναλύει σε πραγματικό χρόνο κάθε καρέ για να εντοπίσει πιθανά σπερματοζωάρια. Μόλις βρεθεί κάποιο, ένα ρομποτικό σύστημα το απομονώνει μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου.

Αποτελέσματα που δίνουν ελπίδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Γουίλιαμς, το σύστημα Star έχει επιτύχει 100%, δηλαδή αν υπάρχει έστω και ένα σπερματοζωάριο στο δείγμα, το εντοπίζει. Σε δοκιμές, βρήκε 40 φορές περισσότερα σπερματοζωάρια από ό,τι η χειροκίνητη αναζήτηση από εκπαιδευμένους τεχνικούς.

Από τους 175 τελευταίους ασθενείς που χρησιμοποίησαν την τεχνολογία, βρέθηκε σπέρμα σε περίπου 30% των περιπτώσεων—άνδρες στους οποίους είχε ειπωθεί ότι δεν είχαν καμία πιθανότητα να αποκτήσουν βιολογικό παιδί.

Στα τέλη του 2025, γεννήθηκε το πρώτο μωρό με τη βοήθεια του συστήματος Star, δίνοντας τέλος σε μια μάχη σχεδόν δύο δεκαετιών για ένα ζευγάρι. Η λίστα αναμονής έχει πλέον εκατοντάδες ζευγάρια από όλο τον κόσμο.

Παρά τον ενθουσιασμό, οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη για περισσότερη έρευνα. Η Σιοβάν Κουένμπι, καθηγήτρια μαιευτικής στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ, επισημαίνει ότι «μία επιτυχημένη εγκυμοσύνη είναι μια σημαντική αρχή, αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα σε περισσότερους ασθενείς πριν αξιολογηθεί πλήρως η αξία αυτής της νέας θεραπείας».

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την υπερπροσδοκία που μπορεί να δημιουργήσουν τέτοιες καινοτομίες σε ζευγάρια που αγωνίζονται με την υπογονιμότητα και είναι ευάλωτα σε ακριβές θεραπείες αναπόδεικτης αποτελεσματικότητας.

Για τον Σάμιουελ και την Πενελόπη, ωστόσο, η τεχνολογία αυτή άλλαξε τα πάντα. Το σύστημα εντόπισε οκτώ σπερματοζωάρια στο δείγμα του, ένα από τα οποία οδήγησε στην εγκυμοσύνη. «Εκεί που πριν δεν υπήρχε ελπίδα», λέει ο Σάμιουελ, «τώρα υπάρχει».