Θυρεοειδίτιδα Hasimoto – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε με μια ματιά

Τι είναι;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μία από τις πιο συχνές αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς. Είναι επίσης γνωστή και σαν χρόνια λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα. Στη δεκαετία του ’50, η ανακάλυψη των θυρεοειδικών αυτοαντισωμάτων στο αίμα των ασθενών με θυρεοειδίτιδα Hashimoto έδειξε ότι πρόκειται για αυτοάνοση νόσο. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto χαρακτηρίζεται από διάχυτη φλεγμονώδη διήθηση του θυρεοειδικού παρεγχύματος από λεμφοκύτταρα.

Πόσο συχνή είναι;

Διαγιγνώσκεται σε 30 – 60 άτομα ανά 100.000 πληθυσμού ανά έτος (επίπτωση ~ 4 %). Παρατηρείται 10 – 20 φορές συχνότερα στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες. Εκτιμάται ότι ένα ποσοστό 5 % των λευκών γυναικών θα εμφανίσουν θυρεοειδίτιδα Hashimoto κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής τους.

Πώς εκδηλώνεται;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορα συμπτώματα, όπως (ενδεικτικά):

Υποθυρεοειδισμός

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι η πιο συχνή αιτιολογία υποθυρεοειδισμού.
Έτσι στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να παρατηρηθούν όλα τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού (με άλλοτε άλλη βαρύτητα), όπως:

• Αίσθημα κόπωσης
• Δυσανεξία στο κρύο
• Απώλεια βάρους
• Δυσκοιλιότητα
• Κατάθλιψη
• Βραδυψυχισμός
• Αργές κινήσεις
• Μυϊκή αδυναμία
• Μυαλγίες
• Μυϊκές κράμπες
• Αύξηση σωματικού βάρους
• Ξηροδερμία
• Εύθρυπτες τρίχες και νύχια
• Τριχόπτωση
• Μείωση της libido
• Πόνος και αιμωδία στα χέρια και στα δάκτυλα (σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα)
• Διαταραχές της περιόδου (στις γυναίκες)
• Διαταραχές της μνήμης (ιδιαίτερα σε ηλικιωμένα άτομα)
• Διαταραχές της ανάπτυξης (στα παιδιά)
• Μείωση των σχολικών επιδόσεων (στα παιδιά) κλπ.

Διόγκωση θυρεοειδούς

Στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να εμφανιστεί – στον πορεία και στην εξέλιξη της νόσου – διόγκωση του θυρεοειδούς. Η διόγκωση αυτή μπορεί να οφείλεται σε δύο λόγους:

Διάχυτη βρογχοκήλη

Σε αυτή την περίπτωση παρατηρείται διάχυτη διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα, χωρίς παρουσία διακριτών όζων. Σε αυτή την περίπτωση η διόγκωση μπορεί να αποδοθεί στην φλεγμονή που χαρακτηρίζει την θυρεοειδίτιδα Hashimoto, που – όπως αναφέρθηκε παραπάνω – είναι αυτοάνοσης αιτιολογίας και χαρακτηρίζεται από διήθηση του αδένα από λεμφοκύτταρα

Ο βαθμός διόγκωσης του θυρεοειδούς ποικίλει. Έτσι μπορεί να εμφανιστούν και κάποια συμπτώματα που σχετίζονται με την διόγκωση του θυρεοειδούς, όπως:

• Αίσθημα βάρους στον τράχηλο
• Αίσθημα πίεσης στον τράχηλο
• Αίσθημα ξένου σώματος στον τράχηλο
• Βήχας
• Δυσκολία στην αναπνοή (λόγω πίεσης της τραχείας, σε μεγάλου βαθμού διόγκωση του θυρεοειδούς)
• Δυσκολία στην κατάποση (λόγω πίεσης του οισοφάγου, σε μεγάλου βαθμού διόγκωση του θυρεοειδούς)
• Βραχνάδα κλπ.

Η μεγάλη βρογχοκήλη μπορεί επίσης να είναι αντιληπτή είτε οπτικά (σαν διόγκωση στην προσθιοπλάγια επιφάνεια του τραχήλου) είτε ψηλαφητικά (σαν ψηλαφητή μάζα στον τράχηλο). Η μάζα αυτή χαρακτηριστικά ακολουθεί τις κινήσεις κατάποσης του ασθενούς.
Σε μικρού βαθμού διόγκωση, τα παραπάνω συμπτώματα / κλινικές εκδηλώσεις είναι πιθανόν να απουσιάζουν.

Οζώδης βρογχοκήλη

Σε κάποιες περιπτώσεις, η διόγκωση του θυρεοειδούς στους ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να συνοδεύεται από την παρουσία μονήρους όζου ή περισσοτέρων του ενός όζων.
Οι ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto που παρουσιάζουν όζους στον θυρεοειδή θα πρέπει να υποβάλλονται στον κατάλληλο διαγνωστικό έλεγχο (υπερηχογράφημα και παρακέντηση, αν χρειάζεται).

Πόνος στον λαιμό

Καθώς η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι φλεγμονώδης πάθηση, είναι πιθανόν να εμφανιστεί πόνος στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου, στο σημείο όπου ανατομικά εντοπίζεται ο θυρεοειδής αδένας. Αν υπάρχει, ο πόνος είναι ήπιος και υποχωρεί εύκολα με την λήψη αντιφλεγμονώδους αγωγής.

Ασυμπτωματική θυρεοειδίτιδα Hashimoto

Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί ο ασθενής να μην παρουσιάζει κανένα απολύτως σύμπτωμα.

Στους ασυμπτωματικούς ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto υπάρχουν δύο βασικά κλινικά σενάρια με τα οποία μπορεί να τεθεί η διάγνωση:

Με την ανίχνευση αυξημένης συγκέντρωσης αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων στο αίμα, στα πλαίσια του ελέγχου ενός ασυμπτωματικού ασθενούς

Σαν τυχαίο εύρημα στην ιστολογική εξέταση μετά θυρεοειδεκτομή στην οποία έχει υποβληθεί ο ασθενής για άλλο λόγο (π.χ. για καρκίνο θυρεοειδούς, όζο θυρεοειδούς, βρογχοκήλη κλπ.).

Διάγνωση

Η διάγνωση τίθεται με βάση τα αυξημένα επίπεδα αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων στο αίμα (αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια). Ο διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει επίσης:

Μέτρηση θυρεοειδικών ορμονών (για την διάγνωση τυχόν υποθυρεοειδισμού)

Υπερηχογράφημα (για την μελέτη της ηχομορφολογίας του θυρεοειδούς [διαστάσεις, παρουσία όζων κλπ.]).

Αντιμετώπιση

• Όταν ο θυρεοειδής έχει φυσιολογική υφή στο υπερηχογράφημα (απουσία σημαντικής διόγκωσης, απουσία ευμεγέθων όζων, απουσία υποψίας για καρκίνο κλπ.) και η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι φυσιολογική (απουσιάζει δηλαδή ο υποθυρεοειδισμός) δεν χρειάζεται καμία περαιτέρω θεραπεία.
• Όταν υπάρχει υποθυρεοειδισμός, τότε η θεραπεία περιλαμβάνει την χορήγηση λεβοθυροξίνης από το στόμα (θεραπεία υποκατάστασης). Η δόση της θυροξίνης εξατομικεύεται με στόχο να γίνει ο ασθενής ευθυρεοειδικός, τα επίπεδα δηλαδή των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα να κυμαίνονται μέσα στα φυσιολογικά όρια.
• Χειρουργική επέμβαση θα απαιτηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όπως:

1. Σημαντικού βαθμού διόγκωση του θυρεοειδούς (βρογχοκήλη): σε αυτή την περίπτωση μπορεί να υπάρχουν και συμπτώματα λόγω πίεσης παρακειμένων οργάνων από τον διογκωμένο θυρεοειδή και κυρίως δύσπνοια (από πίεση της τραχείας) και δυσκολία στην κατάποση (από πίεση του οισοφάγου).
2. Παρουσία ευμεγέθων όζων: Γενικά επέμβαση προτείνεται όταν οι όζοι υπερβαίνουν σε μέγεθος τα 30 ή κατ’ άλλους τα 35 χιλ. Όταν υπάρχουν λίαν ευμεγέθεις όζοι μπορεί να υπάρχουν και πάλι συμπτώματα λόγω πίεσης των παρακειμένων οργάνων.

3. Υποψία καρκίνου: Ο καρκίνος θυρεοειδούς μπορεί να εμφανιστεί σε ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Υποψία για την πιθανή παρουσία καρκίνου δημιουργείται με βάση τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος (ύποπτος όζος). Σε κάθε περίπτωση, κάθε υπερηχογραφικά ύποπτος όζος θα πρέπει να παρακεντάται με λεπτή βελόνη και να γίνεται κυτταρολογική εξέταση του υλικού που λαμβάνεται.