Νέα εποχή για την πρόληψη πανδημιών - Πολλά υποσχόμενο το νέο εμβόλιο σχεδιασμένο από τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με έρευνες

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ ανακοίνωσαν την ανάπτυξη ενός «θεμελιωδώς νέου» τύπου εμβολίου, το οποίο σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και έχει ήδη δοκιμαστεί σε ανθρώπους. Πρόκειται, σύμφωνα με τους ερευνητές, για την πρώτη φορά που βασικό αντιγόνο εμβολίου δημιουργείται από ΑΙ και περνά σε κλινική δοκιμή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στην πρόληψη πανδημιών.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Infection, εστιάζει στη δημιουργία ενός «υπεραντιγόνου» ικανού να προσφέρει ευρεία προστασία απέναντι σε ολόκληρες οικογένειες ιών, ακόμη και όταν αυτοί μεταλλάσσονται ή μεταδίδονται από ζώα στον άνθρωπο.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ο βασικός οδηγός εμβολίων για κάθε γυναίκα – Οι σωστές επιλογές ανά ηλικία

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά εμβόλια που βασίζονται σε συγκεκριμένα στελέχη ιών, η ομάδα του Κέιμπριτζ χρησιμοποίησε γενετικά δεδομένα από πολλούς διαφορετικούς κορονοϊούς, τα οποία είχαν συλλεχθεί από προγράμματα επιτήρησης πιθανών πανδημικών απειλών. Στη συνέχεια, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυσε αυτά τα δεδομένα και σχεδίασε ένα νέο αντιγόνο, με στόχο να «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει ευρύτερες κατηγορίες ιών, και όχι μόνο μεμονωμένες παραλλαγές.

Ο καθηγητής Τζόναθαν Χίνεϊ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ δήλωσε ότι η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στην επιστήμη να «προλάβει» τις πανδημίες αντί να τις ακολουθεί, σημειώνοντας πως «είμαστε πάντα ένα βήμα πίσω» από τις μεταλλάξεις των ιών.

Οι πρώτες κλινικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε 39 άτομα, με στόχο την αξιολόγηση της ασφάλειας του εμβολίου. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν αναφέρθηκαν σοβαρές παρενέργειες, ενώ η επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα χαρακτηρίστηκε ως «μέτρια». Μια δεύτερη, μεγαλύτερη μελέτη σε περίπου 200 συμμετέχοντες βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, ώστε να αξιολογηθεί πιο αναλυτικά η ικανότητα του εμβολίου να ενισχύει την ανοσολογική απόκριση.

Η ερευνητική ομάδα δεν περιορίζεται στους κορονοϊούς. Ήδη εργάζεται πάνω σε πειραματικά εμβόλια για τη γρίπη, τον ιό H5N1 της γρίπης των πτηνών, αλλά και για ιογενείς αιμορραγικούς πυρετούς, όπως ο έμπολα, συμπεριλαμβανομένων στελεχών για τα οποία δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο εμβόλιο.

Στόχος είναι η δημιουργία «καθολικών» εμβολίων που δεν θα χρειάζονται συνεχή επικαιροποίηση, όπως συμβαίνει σήμερα με τη γρίπη και την COVID-19. Ο καθηγητής Σολ Φόουστ, που συμμετείχε στις δοκιμές, χαρακτήρισε την τεχνολογία «πολλά υποσχόμενη», επισημαίνοντας ότι η ΑΙ φαίνεται ιδιαίτερα αποτελεσματική στον σχεδιασμό εμβολίων για μεταβαλλόμενους ιούς.

Ανεξάρτητοι ειδικοί, όπως ο καθηγητής Άντι Πόλαρντ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, σημείωσαν ότι τα δεδομένα από τα πειράματα σε ζώα και ανθρώπους είναι ενθαρρυντικά, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας. Παράλληλα, η καθηγήτρια Μάριαν Νάιτ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «σημαντικό άλμα» στην ανάπτυξη εμβολίων με ευρεία και μακροχρόνια προστασία. Ο Βρετανός υπουργός Επιστημών Λόρδος Βάλανς υπογράμμισε ότι πρόκειται για «ακόμη μία επιτυχία της βρετανικής επιστήμης», σημειώνοντας πως η συνεργασία έρευνας και τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη θεραπειών παγκοσμίως.