Η «υγιεινή» τροφή που μπορεί να αυξάνει την κακή χοληστερόλη

Το λάδι καρύδας έχει μακρά παράδοση ως αγαπημένο προϊόν ευεξίας. Έχει προστεθεί σε smoothies, καφέδες και διάφορες συνταγές, ενώ συχνά προωθείται ως μια φυσική εναλλακτική λύση στα πιο επεξεργασμένα μαγειρικά έλαια. Ωστόσο, έχει υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και μπορεί να αυξήσει την LDL χοληστερόλη όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες.

Γιατί το λάδι καρύδας μπορεί να αυξήσει την «κακή» χοληστερόλη

Το λάδι καρύδας έχει αποκτήσει τη φήμη ενός «υγιεινού» λίπους, όμως η επιστημονική εικόνα είναι πιο σύνθετη. Παρότι μπορεί να αυξήσει την HDL χοληστερόλη («καλή» χοληστερόλη), οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί επίσης να αυξήσει την LDL χοληστερόλη («κακή» χοληστερόλη), κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε κορεσμένα λιπαρά. Για τον λόγο αυτό, καλό είναι να καταναλώνεται με μέτρο και να μην αντικαθιστά έλαια με ισχυρότερα τεκμηριωμένα καρδιοπροστατευτικά οφέλη, όπως το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 16 κλινικών μελετών έδειξε ότι, σε σύγκριση με άλλα μη τροπικά φυτικά έλαια (όπως το ελαιόλαδο και το ηλιέλαιο), η κατανάλωση λαδιού καρύδας αύξησε την LDL χοληστερόλη κατά περίπου 10 mg/dL, ενώ παράλληλα οδήγησε σε μικρή αύξηση της HDL («καλής») χοληστερόλης.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Πήρα μαγνήσιο για 30 ημέρες για καλύτερο ύπνο – Δείτε τι άλλαξε

Υπάρχουν, βέβαια, και μελέτες που δεν εντοπίζουν σημαντική αύξηση της LDL σε όλες τις περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν το λάδι καρύδας συγκρίνεται με άλλα τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, όπως το βούτυρο. Ωστόσο, τα συνολικά στοιχεία παραμένουν πιο περιορισμένα και οι περισσότεροι ειδικοί δεν θεωρούν το λάδι καρύδας καλύτερη επιλογή σε σχέση με φυτικά έλαια πλούσια σε ακόρεστα λιπαρά.

Στην πραγματικότητα, το λάδι καρύδας περιέχει περισσότερα κορεσμένα λιπαρά από ό,τι πολλοί καταναλωτές συνειδητοποιούν. Συγκεκριμένα, περίπου το 80% έως 90% των λιπαρών του είναι κορεσμένα, ποσοστό που είναι ακόμη υψηλότερο από εκείνο του βουτύρου. Σχεδόν το μισό από αυτά αποτελείται από λαυρικό οξύ, ενώ σημαντικές ποσότητες προέρχονται επίσης από μυριστικό και παλμιτικό οξύ, δύο λιπαρά οξέα που έχουν συσχετιστεί με αύξηση της LDL χοληστερόλης. Αυτό το προφίλ κορεσμένων λιπαρών φαίνεται ότι μπορεί να έχει μετρήσιμη επίδραση στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα.

Γιατί πολλοί πιστεύουν ότι το λάδι καρύδας είναι υγιεινό;

Μέρος της δημοτικότητάς του οφείλεται στη σύνδεσή του με τα τριγλυκερίδια μέσης αλύσου (MCTs), έναν τύπο λίπους που έχει μελετηθεί για την ταχεία μετατροπή του σε ενέργεια. Ωστόσο, το λάδι καρύδας δεν είναι το ίδιο με το καθαρό έλαιο MCT. Τα ειδικά έλαια MCT περιέχουν κυρίως καπρυλικό και καπρικό οξύ, ενώ το λάδι καρύδας περιέχει κυρίως λαυρικό οξύ, ένα κορεσμένο λιπαρό οξύ που μπορεί να αυξήσει την LDL χοληστερόλη. Παρότι το λάδι καρύδας μπορεί επίσης να αυξήσει την HDL («καλή») χοληστερόλη, η αύξηση αυτή δεν θεωρείται ότι εξουδετερώνει απαραίτητα την πιθανή αρνητική επίδραση των υψηλότερων επιπέδων LDL στην καρδιαγγειακή υγεία.

unsplash

Πώς συγκρίνεται με άλλα μαγειρικά έλαια

Δεν επηρεάζουν όλα τα μαγειρικά έλαια τη χοληστερόλη με τον ίδιο τρόπο. Η σημαντικότερη διαφορά βρίσκεται στο είδος των λιπαρών που περιέχουν. Το λάδι καρύδας αποτελείται κυρίως από κορεσμένα λιπαρά. Αντίθετα, τα έλαια που συνήθως προτείνονται για καθημερινή χρήση κυριαρχούνται από μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά, τα οποία έχουν συσχετιστεί με καλύτερο λιπιδαιμικό προφίλ και χαμηλότερη LDL όταν αντικαθιστούν τα κορεσμένα λιπαρά.

• Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: Αυτό το βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά και υποστηρίζεται από δεκαετίες επιστημονικής έρευνας σχετικά με την υγεία της καρδιάς. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο διαθέτει μία από τις ισχυρότερες βάσεις επιστημονικών δεδομένων και αποτελεί βασικό στοιχείο διατροφικών προτύπων που έχουν συνδεθεί με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.
• Λάδι αβοκάντο: Όπως και το ελαιόλαδο, το λάδι αβοκάντο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά που θεωρούνται φιλικά προς την καρδιά. Αποτελεί επίσης μια καλή επιλογή για μαγείρεμα σε υψηλότερες θερμοκρασίες, καθώς παρουσιάζει καλή σταθερότητα στη θερμότητα.
• Λάδι κανόλας: Το λάδι κανόλας περιέχει λιγότερα κορεσμένα λιπαρά από το λάδι καρύδας. Παράλληλα, αποτελεί πηγή μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών, γεγονός που το καθιστά μια πιο φιλική προς την καρδιά επιλογή για καθημερινή χρήση.
• Σογιέλαιο και ηλιέλαιο: Αυτά τα έλαια είναι πλούσια σε ακόρεστα λιπαρά και έχει φανεί ότι μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της LDL χοληστερόλης όταν χρησιμοποιούνται στη θέση ελαίων πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά.

Στην πράξη, η επιλογή που συστήνεται συχνότερα είναι η χρήση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ελαίου αβοκάντο. Το λάδι καρύδας καλό είναι να αντιμετωπίζεται περισσότερο όπως το βούτυρο: ως ένα τρόφιμο που μπορεί να χρησιμοποιείται περιστασιακά και με μέτρο. Η περιστασιακή χρήση μικρής ποσότητας λαδιού καρύδας στη μαγειρική δεν σημαίνει ότι κάποιος θα εμφανίσει πρόβλημα χοληστερόλης, αλλά η συστηματική και μεγάλη κατανάλωση δεν θεωρείται η καλύτερη επιλογή για την καρδιαγγειακή υγεία.