Γιατροί Χωρίς Σύνορα: Οι γυναίκες πίσω από την ιατρική φροντίδα σε περιβάλλοντα κρίσης
JTeam
8 Μαρτίου 2026
Εργάζονται σε διαφορετικές χώρες και σε διαφορετικά πλαίσια — όμως μοιράζονται το ίδιο κίνητρο. Οι γυναίκες εργαζόμενες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα διαχειρίζονται προγράμματα, φροντίζουν ανθρώπους σε ακραίες συνθήκες και στηρίζουν τη λειτουργία συστημάτων υγείας.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, ακούμε μερικές από τις φωνές τους. Μιλούν για το θάρρος και την αμφιβολία, τη βία και τη σιωπή, τα αόρατα βάρη και την άρνηση του δικαιώματος στην αυτοδιάθεση, αλλά και για τη φροντίδα, την αλληλεγγύη και την ανθεκτικότητα. Και ονειρεύονται έναν κόσμο όπου οι γυναίκες και οι ανάγκες υγείας τους θα λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και η αξιοπρέπειά τους δεν θα τίθεται υπό διαπραγμάτευση.
Την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, οι ιστορίες των γυναικών αυτών μάς υπενθυμίζουν ότι η αλλαγή συχνά ξεκινά όταν οι γυναίκες ακούνε η μία την άλλη, ενδυναμώνουν η μία την άλλη και αναλαμβάνουν ευθύνες — ακόμη και κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες.
Khadija Al Haj, Υπεύθυνη Προσλήψεων
«Το όνειρό μου είναι να δω περισσότερες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις και σημαντικούς ρόλους στον χώρο εργασίας και στην κοινωνία. Στην Υεμένη υπάρχουν πολλές προκλήσεις, αλλά ελπίζουμε ότι μια μέρα η συμμετοχή των γυναικών στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα αυξηθεί, καθώς οι γυναίκες ασθενείς νιώθουν πιο άνετα όταν φροντίζονται από άλλες γυναίκες. Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας μου με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, αντλώ έμπνευση από γυναίκες συναδέλφους που είναι μητέρες και επαγγελματίες ταυτόχρονα. Δουλεύουν σε πολύ υψηλό επίπεδο, υποστηρίζουν τις οικογένειές τους, προσπαθούν να αναπτύξουν τον εαυτό τους και να εξελιχθούν επαγγελματικά. Η αφοσίωση, η ισορροπία που δείχνουν και η αποφασιστικότητά τους με ενθαρρύνουν και με κάνουν να τις βλέπω ως τους αόρατους ήρωες της κοινωνίας μας. Οι γυναίκες και η συνεισφορά τους θα πρέπει να αναγνωρίζονται όχι μόνο μια μέρα το χρόνο.»
Risa Kikuchi, Μαία
«Μόλις ολοκλήρωσα την πρώτη μου αποστολή με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα ως Υπεύθυνη Μαιευτικών Δράσεων στο πρόγραμμα Haydan στην Υεμένη. Κατά τη διάρκεια της εξάμηνης αποστολής μου, συνεργάστηκα με ντόπιες μαίες σε νοσοκομείο που λειτουργεί υπό το Υπουργείο Υγείας.
Το όνειρό μου είναι να στηρίζω μητέρες σε όλο τον κόσμο, ώστε να ζουν ευτυχισμένες ζωές με τα μωρά και τις οικογένειές τους. Παράλληλα, ελπίζω μια μέρα να δημιουργήσω και εγώ μια ζεστή, αγαπημένη οικογένεια. Εργάζομαι σκληρά για να βλέπω περισσότερα χαμόγελα μητέρων καθώς κρατούν τα μωρά τους στην αγκαλιά τους.
Όταν ήμουν παιδί, έβλεπα στις ειδήσεις εικόνες από παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες στην Αφρική και σκεφτόμουν ότι θέλω να τα βοηθήσω. Από τότε εργαζόμουν με στόχο να ενταχθώ στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Μετά την πρώτη μου αποστολή, γεννήθηκε ένας νέος στόχος: να συμβάλω στην αναβάθμιση των παγκόσμιων προτύπων μαιευτικής και νεογνολογικής φροντίδας, ώστε μητέρες και μωρά παντού να λαμβάνουν το ίδιο επίπεδο ιατρικής υποστήριξης.
Στην Υεμένη βίωσα κάτι που με συγκλόνισε βαθιά: ακόμη και όταν ένα μωρό πέθαινε, οι μητέρες και οι οικογένειες δεν έκλαιγαν. Δεν γνωρίζω αν ήταν επειδή ένιωθαν πως δεν υπήρχε άλλη επιλογή ή επειδή το είχαν ζήσει τόσες φορές που δεν μπορούσαν πια να κλάψουν.
Εκείνη η στιγμή με έκανε να συνειδητοποιήσω τη διαφορά στα ιατρικά πρότυπα μεταξύ της Ιαπωνίας και πολλών άλλων περιοχών του κόσμου. Τα δεδομένα που συνέλεξα έχουν ενταχθεί στη βάση δεδομένων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα και η τοπική ομάδα συνεχίζει να παρακολουθεί την κατάσταση. Αν και η προσωπική μου δυνατότητα δράσης είναι περιορισμένη, η μακροπρόθεσμη υποστήριξη μέσω των Γιατρών Χωρίς Σύνορα μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά. Στο μέλλον, ελπίζω να εργαστώ σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες και περιοχές, παρέχοντας μακροπρόθεσμη υποστήριξη.»
Cynthia Matildes, Ψυχολόγος
«Η εμπειρία μου προέρχεται από περιβάλλοντα ένοπλων συγκρούσεων και κρίσεων όπου οι άνθρωποι εκτίθενται σε βία και εκτοπισμό. Φροντίζω ανθρώπους που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες και τους παρέχω ψυχολογική φροντίδα με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την ασφάλειά τους.
Το όνειρό μου είναι όλες οι γυναίκες να ζούμε σε έναν κόσμο όπου αισθανόμαστε ασφαλείς, χωρίς φόβο, με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματά μας. Θέλω όλες να έχουμε πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες που μας επιτρέπουν να ζούμε με αυτονομία και αξιοπρέπεια, συμπεριλαμβανομένων δωρεάν υπηρεσιών υγείας. Ονειρεύομαι επίσης η ψυχική υγεία να θεωρείται προτεραιότητα, ώστε ο πόνος να μην κρύβεται και να είναι πάντα ασφαλές να ζητάμε βοήθεια.
Στη δουλειά μου, συναντώ κορίτσια και γυναίκες που έχουν βιώσει σεξουαλική και έμφυλη βία, πολλές φορές με πολλαπλούς δράστες ή επαναθυματοποίηση από την κοινότητα και τις αρχές. Παρά την έλλειψη πόρων, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ασφαλή, εμπιστευτικά και πολιτισμικά ευαίσθητα μοντέλα φροντίδας για τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Οι συναδέλφισσές μου με εμπνέουν καθημερινά με την ενσυναίσθηση, την αφοσίωση και τη δύναμή τους, υπενθυμίζοντάς μου ότι η συνεισφορά των γυναικών είναι βαθιά και μεταμορφωτική, ακόμη κι αν δεν είναι πάντα ορατή.»
Maya Näf, Γιατρός
«Το όνειρό μου είναι να είμαι ανεξάρτητη και να έχω την ελευθερία να αποφασίζω για τη ζωή μου. Η υγεία των γυναικών είναι πολύ σημαντική: πρόληψη, φάρμακα, οικογενειακός προγραμματισμός και αυτοδιάθεση πρέπει να είναι δικαίωμα κάθε γυναίκας. Οι συναδέλφισσές μου με έχουν εμπνεύσει με τη θετική τους ενέργεια, την υπομονή τους και τον τρόπο που εργάζονται σε διαφορετικά πλαίσια.»
Victorina Alaiha, Νοσηλεύτρια
«Το όνειρό μου είναι μια μέρα να βρεθώ σε μια θέση από την οποία θα μπορώ να εμπνέω άλλες γυναίκες. Κατά τη διάρκεια της εργασίας μου ως νοσηλεύτρια με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα σε διάφορες κοινότητες, βίωσα καταστάσεις που με συγκλόνισαν βαθιά σε σχέση με την υγεία των γυναικών. Οι ίδιες δεν μπορούσαν να λάβουν αποφάσεις για το σώμα τους, παρόλο που δεν υπήρχαν ούτε σωματικά ούτε ψυχολογικά εμπόδια. Οι σύζυγοί τους αποφάσιζαν πότε θα αποκτήσουν παιδιά, πότε θα προχωρήσουν σε άμβλωση και, αν ήταν άρρωστες, ποιες ιατρικές πράξεις μπορούσαν να γίνουν — ακόμη κι αν η ζωή τους βρισκόταν σε κίνδυνο. Για να μην αναφέρω την επιλογή μεθόδων αντισύλληψης, τις οποίες ορισμένες γυναίκες χρησιμοποιούν κρυφά, επειδή οι σύντροφοι και οι οικογένειές τους δεν το επέτρεπαν. Χρησιμοποιούν αντισύλληψη μόνο αν το επιτρέπει ο σύζυγος — και συνήθως δεν το επιτρέπει ποτέ. Αυτές οι καταστάσεις ήταν για μένα εξαιρετικά σοκαριστικές».