Υπάρχει εκείνη η στιγμή μετά το φαγητό που όλοι γνωρίζουμε. Το τραπέζι έχει αδειάσει. Η συζήτηση έχει τελειώσει. Και στον νεροχύτη περιμένουν τα πιάτα. Κάποιοι σηκώνονται αμέσως και τα τακτοποιούν, σχεδόν χωρίς δεύτερη σκέψη. Άλλοι τα κοιτούν και σκέφτονται: «Σε λίγο…»

Μόνο που αυτό το «σε λίγο» μπορεί να λέει περισσότερα για εμάς απ’ όσα νομίζουμε.

WELL BEING

Η άσκηση που θα σε βοηθήσει να κοιμάσαι καλύτερα – Αρκούν 30 λεπτά, δύο φορές την εβδομάδα

Το μικρό «βάρος» που δεν βλέπουμε

Κάθε φορά που αφήνουμε κάτι για αργότερα, ακόμη κι αν πρόκειται για μια ασήμαντη δουλειά, δημιουργείται μια μικρή εκκρεμότητα. Τα πιάτα βρίσκονται εκεί. Ο πάγκος περιμένει. Η κουζίνα δεν έχει τακτοποιηθεί. Μπορεί να μην το σκεφτόμαστε συνειδητά, όμως η δουλειά παραμένει στη λίστα των πραγμάτων που πρέπει να γίνουν.

Αντίθετα, όταν την ολοκληρώνουμε αμέσως, κλείνει ένας μικρός κύκλος. Έφαγα. Τακτοποίησα. Τελείωσε. Αυτή η αίσθηση ολοκλήρωσης μπορεί να κάνει το μυαλό να αισθάνεται πιο «χαλαρό» και να μας επιτρέπει να περάσουμε ευκολότερα από τις υποχρεώσεις στη χαλάρωση. Δεν είναι τυχαίο ότι για αρκετούς ανθρώπους η καθαρή κουζίνα μετά το φαγητό προσφέρει μια δυσανάλογα μεγάλη αίσθηση ικανοποίησης.

Τι αποκαλύπτει λοιπόν για εσένα το να πλένεις τα πιάτα αμέσως μετά το φαγητό;

1. Σκέφτεσαι ένα βήμα μπροστά

Το πρώτο χαρακτηριστικό είναι ίσως και το πιο προφανές. Το να πλύνεις τα πιάτα αμέσως σημαίνει ότι επιλέγεις να κάνεις μια μικρή προσπάθεια τώρα, ώστε να μην αντιμετωπίσεις μια μεγαλύτερη και πιο δυσάρεστη δουλειά αργότερα. Τα υπολείμματα δεν έχουν προλάβει να ξεραθούν, ο νεροχύτης δεν έχει γεμίσει και η δουλειά ολοκληρώνεται γρήγορα.

Είναι μια μικρή καθημερινή εφαρμογή της λογικής: «Καλύτερα να το κάνω τώρα και να μην το έχω στο μυαλό μου.» Η ίδια λογική μπορεί να εμφανίζεται και σε άλλους τομείς: στη δουλειά, στις υποχρεώσεις ή ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεις την ημέρα σου.

Μια μικρή ενόχληση τώρα, για να αποφύγεις μια μεγαλύτερη αργότερα.

2. Έχεις αυτοπειθαρχία- ακόμη κι όταν δεν έχεις διάθεση

Το πιο σημαντικό στοιχείο δεν είναι ότι κάποιος θέλει να πλύνει τα πιάτα. Είναι ότι μπορεί να τα πλύνει ακόμη κι όταν δεν θέλει. Αυτή η διαφορά είναι σημαντική. Aυτοπειθαρχία δεν σημαίνει ότι αγαπάμε όλες τις υποχρεώσεις μας. Σημαίνει ότι μπορούμε να κάνουμε αυτό που χρειάζεται χωρίς να περιμένουμε πρώτα να έχουμε διάθεση.

Και το πλύσιμο των πιάτων είναι μια μικρή, καθημερινή δοκιμή αυτής της ικανότητας. Μπορεί να μην ακούγεται σημαντικό. Στην πραγματικότητα, όμως, η ικανότητα να ολοκληρώνεις μια μικρή δυσάρεστη υποχρέωση χωρίς να την αναβάλλεις μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε πολύ μεγαλύτερα πράγματα.

3. Θέλεις να «κλείνεις» τις εκκρεμότητες

Για κάποιους ανθρώπους, ένας γεμάτος νεροχύτης δεν είναι απλώς ένας γεμάτος νεροχύτης. Είναι ένα πράγμα που παραμένει ανοιχτό. Το να ολοκληρώνεις μια δουλειά δημιουργεί την αίσθηση ότι ένας μικρός κύκλος έκλεισε. Και όσο λιγότερες μικρές εκκρεμότητες συσσωρεύονται, τόσο λιγότερα πράγματα χρειάζεται να θυμάσαι και να διαχειρίζεσαι.

Ίσως, λοιπόν, αυτός να είναι ένας από τους λόγους που η καθαρή κουζίνα προσφέρει σε κάποιους ανθρώπους μια παράξενη αλλά πραγματική ανακούφιση. Δεν είναι μόνο ότι «δεν υπάρχουν πιάτα». Δεν υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γίνει. Και αυτή η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική.

4. Σέβεσαι τον κοινόχρηστο χώρο

Όταν ζούμε με άλλους ανθρώπους, η κουζίνα δεν είναι αποκλειστικά δικός μας χώρος. Το να την αφήνουμε καθαρή μπορεί να αποτελεί έναν απλό τρόπο να δείχνουμε σεβασμό στους ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε το σπίτι.

Δεν είναι κανόνας κολλημένος στο ψυγείο. Είναι φροντίδα. «Δεν θέλω ο επόμενος να πρέπει να μαζέψει αυτά που άφησα εγώ.» Ειδικά σε ένα σπίτι όπου ζουν πολλά άτομα, αυτή η μικρή συνήθεια μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην καθημερινότητα.

5. Αναζητάς την αποτελεσματικότητα

Υπάρχει και κάτι πολύ πρακτικό. Τα φρέσκα υπολείμματα φαγητού καθαρίζονται συνήθως ευκολότερα από εκείνα που έχουν μείνει ώρες πάνω σε ένα πιάτο. Άρα, πλένοντας αμέσως, μπορεί να εξοικονομείς χρόνο και κόπο. Δεν πρόκειται απαραίτητα για τελειομανία. Μπορεί απλώς να είναι μια αποτελεσματική επιλογή. Κάνεις κάτι τη στιγμή που απαιτεί τη λιγότερη προσπάθεια και μετά ξεμπερδεύεις. Και αυτός ο τρόπος σκέψης μπορεί να επεκτείνεται και σε άλλες καθημερινές υποχρεώσεις: γιατί να αφήσεις κάτι να γίνει δυσκολότερο, όταν μπορείς να το ολοκληρώσεις εύκολα τώρα;

6. Αντέχεις τις μικρές δυσάρεστες υποχρεώσεις

Το πλύσιμο των πιάτων δεν είναι ακριβώς και η πιο συναρπαστική δραστηριότητα της ημέρας. Κι όμως, το κάνεις. Αυτό μπορεί να λειτουργεί σαν μια μικρή καθημερινή εξάσκηση στο να αντιμετωπίζεις κάτι βαρετό ή δυσάρεστο χωρίς να το αποφεύγεις.

Και εδώ κρύβεται μια ενδιαφέρουσα δεξιότητα: η ικανότητα να αντέχεις μια μικρή ενόχληση χωρίς να χρειάζεται να την εξαφανίσεις αμέσως με αναβολή. Από μόνη της δεν λέει τίποτα για την προσωπικότητα κάποιου.

Ως καθημερινή συμπεριφορά, όμως, μπορεί να ενισχύσει μια γενικότερη συνήθεια: κάνω αυτό που πρέπει και μετά συνεχίζω τη μέρα μου.

Freepik

7. Απολαμβάνεις την αίσθηση της ολοκλήρωσης

Υπάρχει κάτι ιδιαίτερα ικανοποιητικό στο να βλέπεις έναν γεμάτο νεροχύτη να αδειάζει. Από το χάος στην τάξη. Από την εκκρεμότητα στην ολοκλήρωση. Από το «πρέπει να το κάνω» στο «το έκανα». Αυτή η αίσθηση ανταμοιβής μπορεί να ενισχύσει μια συμπεριφορά και να την κάνει σταδιακά πιο αυτόματη.

Κάποια στιγμή δεν χρειάζεται πλέον να σκεφτείς αν θα πλύνεις τα πιάτα. Απλώς σηκώνεσαι και το κάνεις.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο απ’ όλα: μια συμπεριφορά που κάποτε απαιτούσε προσπάθεια μπορεί σταδιακά να γίνει μέρος της καθημερινής σου ρουτίνας.

Αλλά υπάρχει μια ανατροπή: το να αφήνεις τα πιάτα δεν σημαίνει ότι είσαι ανοργάνωτος

Αν αφήσεις τα πιάτα επειδή θέλεις να συνεχίσεις μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με την οικογένειά σου, να περάσεις λίγο περισσότερο χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάς ή απλώς επειδή δεν έχεις ενέργεια, δεν σημαίνει ότι έχεις πρόβλημα αυτοπειθαρχίας.

Η αναβολή μιας μικρής δουλειάς μπορεί να είναι απλώς μια επιλογή προτεραιότητας. Μερικές φορές είναι πιο σημαντικό να ξεκουραστείς παρά να έχεις έναν άψογο νεροχύτη.

Και υπάρχει ακόμη κάτι πιο ενδιαφέρον. Η ακαταστασία δεν είναι πάντοτε εχθρός της δημιουργικότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα λιγότερο τακτοποιημένο περιβάλλον μπορεί να ενθαρρύνει πιο ελεύθερη και αποκλίνουσα σκέψη.

Άρα, όχι: το να αφήσεις τα πιάτα για λίγο δεν σημαίνει ότι «κάτι δεν πάει καλά με εσένα». Το ζητούμενο δεν είναι να μετατρέψουμε μια απλή δουλειά του σπιτιού σε μέτρο της αξίας μας.

Πότε όμως η τάξη γίνεται πρόβλημα;

Το σημαντικό δεν είναι αν πλένεις τα πιάτα αμέσως. Είναι γιατί νιώθεις ότι πρέπει να τα πλύνεις αμέσως. Αν το κάνεις επειδή σου αρέσει η καθαρή κουζίνα και σε βοηθά να χαλαρώνεις, υπέροχα. Αν όμως αισθάνεσαι έντονο άγχος, εκνευρισμό ή δυσφορία όταν κάτι μένει εκτός θέσης του, τότε η ανάγκη για τάξη μπορεί να έχει περάσει από τη λειτουργικότητα στην ακαμψία.

Και εκεί αλλάζει το νόημα. Ο στόχος δεν είναι να έχουμε ένα τέλειο σπίτι. Είναι να αισθανόμαστε καλά μέσα σε αυτό.

Θέλεις να αποκτήσεις τη συνήθεια; Δοκίμασε το κόλπο των 5 λεπτών

Αν είσαι από εκείνους που αφήνουν τα πιάτα για «μετά», μην προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πάντα από αύριο. Βάλε ένα πολύ μικρό όριο: Πέντε λεπτά.

Πες στον εαυτό σου ότι θα ασχοληθείς με την κουζίνα μόνο για πέντε λεπτά. Μπορεί να διαπιστώσεις ότι μέχρι να περάσουν τα πέντε λεπτά, έχεις ήδη τελειώσει.

Μπορείς επίσης να συνδυάσεις τη δουλειά με κάτι που απολαμβάνεις: λίγη μουσική, ένα podcast ή μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Έτσι, το πλύσιμο των πιάτων παύει να είναι απλώς μια αγγαρεία.

Γίνεται μέρος της μετάβασης από το «τρέχω όλη μέρα» στο «τώρα μπορώ να χαλαρώσω».