«Μέσα από τον χορό γνώρισα τον εαυτό μου»: Η Κωνσταντίνα Σγαρδέλη του White Flow μιλά για τη δύναμη της κίνησης, την ισορροπία και το μοίρασμα

Από τα πρώτα της βήματα στο μπαλέτο σε ηλικία μόλις τριών ετών μέχρι τη δημιουργία του White Flow στο Αιγάλεω, η πορεία της είναι μια διαδρομή βαθιάς σύνδεσης με τον εαυτό, το σώμα και την τέχνη της κίνησης. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για τις στιγμές αμφισβήτησης, τη σημασία της αυθεντικότητας, τη σχέση των γυναικών με το σώμα τους και το όραμά της για έναν χώρο όπου η ασφάλεια, η έκφραση και η προσωπική εξέλιξη έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Για εκείνη, ο χορός δεν είναι μόνο τέχνη ή άσκηση· είναι ένας τρόπος να γνωρίζεις τον εαυτό σου, να βρίσκεις ισορροπία μέσα στη διαρκή κίνηση της ζωής και να δημιουργείς τη δική σου «ροή».

Από ένα κορίτσι τριών ετών που ξεκίνησε μπαλέτο, μέχρι τη δημιουργία του White Flow στο Αιγάλεω… ποια στιγμή νιώθεις ότι σε καθόρισε περισσότερο ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνιδα;

Δεν υπάρχει νομίζω στιγμή που με καθόρισε περισσότερο. Ο χορός μπήκε στη ζωή μου πολύ νωρίς, όταν ήμουν μόλις τριών ετών, οπότε δεν θυμάμαι καν συνειδητά τι έλεγα τότε γι’ αυτόν. Αν όμως σκεφτώ τον εαυτό μου μέσα στον χορό, θυμάμαι να είμαι σε έναν χώρο όπου ένιωθα ο εαυτός μου, ακόμα κι αν δεν μπορούσα τότε να καταλάβω πλήρως ποιος είναι αυτός ο εαυτός. Ένιωθα ότι βρίσκομαι στο χώρο που ανήκω. Ίσως κάποιοι να το ονόμαζαν ελευθερία. Εγώ όμως θα το έλεγα γνωριμία. Μέσα από τον χορό με μάθαινα σαν παιδί. Μάθαινα τα όριά μου και πώς μπορώ να τα ξεπεράσω.

Αναφέρεις πως δεν θυμάσαι τις θυσίες που έκανες γιατί ο χορός ήταν η “διέξοδος” και το “βραβείο” σου. Υπήρξε ποτέ περίοδος που λύγισες ή αμφισβήτησες τον δρόμο σου;

Ίσως οι πιο έντονες στιγμές αμφισβήτησης ήταν όταν δεν ήθελα να χορέψω. Όχι γιατί σταμάτησα να αγαπώ τον χορό, αλλά γιατί δεν ήθελα να μπω σε κάτι αν δεν ένιωθα αληθινή μέσα σε αυτό. Δεν ήθελα ποτέ να “κοροϊδέψω” ούτε τον εαυτό μου ούτε τα συναισθήματά μου . Υπήρχαν στιγμές που προτιμούσα να παρατηρώ, να βλέπω άλλους να χορεύουν και να εμπνέομαι από αυτό. Δεν ζήλεψα ποτέ έναν καλό χορευτή. Αντίθετα, ένιωθα έμπνευση. Ακόμα και όταν υπήρξαν τα απαιτητικά χρόνια που σπούδαζα χορό, ούτε και τότε δεν μετάνιωσα στιγμή.

Ούτε τότε σκέφτηκα να τα παρατήσω, και όχι επειδή είχα οργανωμένο ένα συγκεκριμένο όνειρο. Μάλλον είχα την περιέργεια να δω πόσα περισσότερα μπορώ να κάνω.

Μπορεί εκεί κάποιες φορές να πιεζόμουν περισσότερο, να λύγιζα αλλά ταυτόχρονα εκπαιδευόμουν ουσιαστικά. Έμαθα πολλά από τους δασκάλους μου και τους ευχαριστώ που πίστευαν σε εμένα περισσότερο απ’ όσο πίστευα εγώ τότε στον εαυτό μου. Ίσως τότε, ως μαθήτρια, να μην αντιλαμβανόμουν πλήρως τι συμβαίνει την ώρα που το ζούσα.

Με τον χρόνο όμως καταλάβαινα ότι ακόμα και αυτές οι πιο δύσκολες ή απαιτητικές στιγμές με έφερναν πιο κοντά σε αυτό που τελικά είμαι. Με έφερναν πιο κοντά σε αυτή τη “γνωριμία” με τον εαυτό μου μέσα από τον χορό.

Σε αυτό το σημείο θέλω να τονίσω ότι καθοριστικό ρόλο έπαιζαν οι άνθρωποι γύρω μου — οι συμφοιτήτριες μου, με τις οποίες μοιραζόμασταν παρόμοιες εμπειρίες, αλλά και οι πολύ κοντινοί μου άνθρωποί που ήταν έξω από τον χώρο του χορού που με στήριζαν και με άκουγαν.

Τι σημαίνει για σένα το να επιστρέφεις στην πόλη που μεγάλωσες και να δημιουργείς εκεί τη δική σου σχολή; Κρύβει και μια προσωπική ανάγκη αυτό το “μοίρασμα”;

Καταρχήν δεν επέστρεψα, γιατί δεν έφυγα ποτέ. Η επιλογή της περιοχής μου έχει έντονο συναισθηματικό στοιχείο. Είναι ο τόπος που μεγάλωσα, με την οικογένεια μου , τους φίλους μου , τους ανθρώπους που με πίστεψαν και με είδαν να εξελίσσομαι. Δεν θα μπορούσα να ξεκινήσω κάτι τόσο προσωπικό σε έναν εντελώς άγνωστο χώρο, γιατί θα ένιωθα ότι ξεκινάω από κάτι απρόσωπο. Εδώ νιώθω τη συνέχεια μου.

Μέσα από τον χορό και το pilates έχεις δουλέψει με πολλά σώματα, πολλές προσωπικότητες και πολλές ανασφάλειες. Πόσο πιστεύεις ότι η κίνηση μπορεί να αλλάξει τη σχέση μιας γυναίκας με τον εαυτό της;

Κάθε σώμα είναι διαφορετικό. Δεν εννοώ μόνο σωματικά, αλλά και ως προς τα βιώματα, τη ρουτίνα, την κούραση ή τους πιθανούς τραυματισμούς. Για μένα είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει εξατομικευμένη προσέγγιση και σεβασμός. Και θεωρώ απολύτως φυσιολογική και σωστή τη συνεργασία με γιατρούς ή φυσιοθεραπευτές όταν χρειάζεται. Δεν σε κάνει λιγότερο καλό δάσκαλο — ίσα ίσα δείχνει υπευθυνότητα. Το σώμα δεν είναι κάτι που πρέπει να πιέσουμε, αλλά κάτι που πρέπει να ακούσουμε. Η κάθε γυναίκα, ο κάθε άνθρωπος πρώτα από όλα πρέπει να μάθει να αγαπάει το σώμα του.

Έχεις γνωρίσει παιδιά ή γυναίκες που ήρθαν στη σχολή “κλειστές” και μέσα από τον χορό μεταμορφώθηκαν; Υπάρχει κάποια ιστορία που σε έχει συγκινήσει βαθιά;

Πιστεύω ότι οι ουσιαστικές μεταμορφώσεις χρειάζονται χρόνο. Αυτό που με συγκινεί είναι οι μικρές στιγμές ασφάλειας. Όταν κάποιος μου λέει “ένιωσα σαν χορεύτρια”, ή όταν ένα παιδί εκφράζεται ελεύθερα και συγκινείται.

Βλέπω αλλαγές σε ανθρώπους, κυρίως σε πιο “κλειστούς” χαρακτήρες που με τον χρόνο ανοίγονται και εκφράζονται αυθόρμητα. Αυτές οι στιγμές δείχνουν για μένα ότι υπάρχει πραγματική σύνδεση και ασφάλεια. Και αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό, το να δημιουργούν την δική τους ροή.

Ο κλασικός χορός απαιτεί πειθαρχία, ενώ ο σύγχρονος δίνει χώρο στην ελευθερία και την έκφραση. Πώς ισορροπείς αυτά τα δύο στοιχεία και στη διδασκαλία αλλά και στη ζωή σου;

Είμαι λάτρης της ισορροπίας αυτό που νιώθω ανάμεσα στην πειθαρχία και το συναίσθημα. Αγαπώ το μπαλέτο για τη δομή του, αλλά και τον σύγχρονο χορό, που αν και φαίνεται πιο ελεύθερος, έχει βαθιά τεχνική. Για μένα και τα δύο συνυπάρχουν. Άλλες μέρες εστιάζεις περισσότερο στη δομή και άλλες στο συναίσθημα. Όπως και στη ζωή. Η ισορροπία είναι να προχωράς χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου.

Σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι απομακρύνονται όλο και περισσότερο από το σώμα και το συναίσθημά τους, τι θεωρείς ότι προσφέρει ο χορός στην ψυχική υγεία και στην καθημερινότητα;

Δεν μπορώ να το απαντήσω γενικά, γιατί κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική ιστορία. Ίσως η οικογένεια και τα πρώτα βιώματα παίζουν ρόλο στο πώς μαθαίνεις να αναγνωρίζεις το συναίσθημα. Για μένα, οι πρώτες μου αναμνήσεις είναι από μια οικογένεια γεμάτη συναίσθημα, πολύ αγάπη, πολύ παιχνίδι. Υπήρχε μεταξύ μας σύνδεση . Θυμάμαι ότι ο παππούς μου με πήγαινε στο μπαλέτο και μου έλεγε “μόνο ο τεμπέλης δεν τα καταφέρνει”. Αυτό με έμαθε για τη συνέπεια και την προσπάθεια.

Αν έμπαινε σήμερα στη σχολή σου ένα κορίτσι που νιώθει “λίγο”, φοβάται να εκφραστεί ή δεν πιστεύει στον εαυτό του, τι θα ήθελες να του μάθεις πρώτα;

Πιστεύω πως είναι η ταυτότητα και η αίσθηση του χώρου. Το white flow δεν δημιουργήθηκε για να μοιάσει κάπου αλλού, αλλά να δηλώσει αυτό που είμαι εγώ. Ο κόσμος το νιώθει αυτό. Άλλοι πιο συνειδητά, άλλοι απλώς επειδή αισθάνονται καλά μέσα στον χώρο. Και αυτό για μένα είναι αρκετό.

Πέρα από την τεχνική εκπαίδευση, τι θέλεις να “παίρνουν μαζί τους” οι μαθητές φεύγοντας κάθε μέρα από τη σχολή σου;

Δεν με ενδιαφέρουν οι τίτλοι ή οι εντυπώσεις. Με συγκινεί όταν τα παιδιά νιώθουν ότι ο χώρος είναι ασφαλής. Το να νιώθουν οικεία. Όταν απλώς περνούν για να πουν ένα “γειά”. Θέλω να φεύγουν νιώθοντας λίγο πιο ελεύθερα, λίγο πιο συνδεδεμένα με τον εαυτό τους, χωρίς την ανάγκη να προσποιηθούν. Θέλω να τους εμπνεύσω, να είναι οι ίδιοι το «be the inspiration» για τον εαυτό τους.

Πολλοί βλέπουν τον χορό μόνο ως τέχνη ή άσκηση. Εσύ τι έχεις μάθει για τη ζωή μέσα από αυτόν;

Ο χορός είναι και τα δύο. Και τέχνη και άσκηση. Και δεν χρειάζεται όλοι να το αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο. Στόχος μου είναι να φέρνω σιγά σιγά τους ανθρώπους κοντά σε αυτή τη διπλή φύση. Κάποιος μπορεί να εστιάσει στη χορογραφία, άλλος στο σώμα, άλλος στο συναίσθημα. Όλες οι οπτικές υπάρχουν, αρκεί να υπάρχει σεβασμός.

Το White Flow φαίνεται να είναι κάτι περισσότερο από μια σχολή χορού. Αν έπρεπε να περιγράψεις με μία εικόνα ή ένα συναίσθημα αυτό που θέλεις να νιώθει κάποιος μπαίνοντας στον χώρο σου, ποιο θα ήταν αυτό;

Αν έπρεπε να δώσω μια εικόνα στο White Flow, θα ήταν η γη. Γι’ αυτό και ο χώρος έχει στοιχεία της φύσης — τη λευκή πέτρα, τον κήπο, το ξύλο στο πάτωμα του χορού. Και κάπου μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και κάτι πιο ανθρώπινο: ο ιδρώτας της προσπάθειας του καθενός .

Η λέξη που περιγράφει το white flow είναι “ροή μέσα στην ισορροπία”.

Γιατί δεν είμαστε ποτέ απόλυτα σε ισορροπία — κινούμαστε συνεχώς για να τη βρούμε.