Άννα Φρανκ: Το ονειροπόλο κορίτσι που κατέγραψε τη δίνη του πολέμου στο ημερολόγιο που την έκανε διάσημη

Έλενα Κρητικού
Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2020

"Αγαπητή Κίτυ, 

Τη μια μέρα, η Άννα είναι πανέξυπνη και μπορεί κανείς να μιλά μπροστά της για οποιοδήποτε θέμα.

Την επόμενη, η Άννα είναι μια χαζούλα που δεν καταλαβαίνει τίποτε απολύτως και φαντάζεται πως έχει αντλήσει από τα βιβλία σπουδαία πράγματα. Ωστόσο, δεν είμαι πια μωρό και η χαϊδεμένη μικρούλα που γελάνε καλοσυνάτα μαζί της σε κάθε περίπτωση. Έχω το ιδανικό μου, έχω μάλιστα πολλά ιδανικά. Έχω τις ιδέες μου και τα σχέδια μου, μόλο που δεν μπορώ ακόμη να τα εκφράσω".    

Η Άννα Φρανκ, ξεχωρίζοντας από τους υπόλοιπους εφήβους φαίνεται πως είχε διαμορφώσει από νωρίς "το ιδανικό της, είχε μάλιστα πολλά ιδανικά", τα οποία τελικά δεν πρόλαβε να εκφράσει. Η νεαρή Γερμανοεβραία, Ανελίς Άνε Μαρί Φρανκ, γεννημένη στις 12 Ιουνίου 1929 στη Φρανκφούρτη, έζησε στην πιο τρυφερή της ηλικία τη φρικαλεότητα που γέννησε το ναζιστικό καθεστώς, γεγονός το οποίο την οδήγησε σε πρόωρη συναισθηματική ωρίμανση. Το ημερολόγιο που άφησε πίσω, η "αγαπημένη της Κίτυ", θα αποτελεί για πάντα μια δυνατή υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους των γερμανικών στρατοπέδων συγκέντρωσης.

Το βιβλίο με τίτλο "Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ" θεωρείται ότι δίνει μια λεπτομερή περιγραφή της καθημερινής ζωής κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής Γερμανίας. Μέσα από κάθε σελίδα που γράφει η Άννα Φρανκ διαφαίνεται η προσπάθεια επιβίωσης με κάποιες παρεμβαλλόμενες συναισθηματικές και οικογενειακές συγκρούσεις. Η "φανταστική φίλη" της Άννας μάς διηγείται την καθημερινότητα του κοριτσιού, μια καθημερινότητα, εκ διαμέτρου αντίθετη από οποιουδήποτε άλλου εφήβου. 

Μια ζωή κατά την οποία αναγκάζεται να κρύβεται αλλά και να καταπιέζει αυθόρμητους προβληματισμούς που της έρχονται στο μυαλό όταν συνειδητοποιεί την σκληρότητα του εξωτερικού κόσμου που διαμορφώνει το ιστορικό πλαίσιο της εποχής της. Το σημαντικό ημερολόγιο που κρατούσε η μικρή Άννα κατά τη δίχρονη παραμονή της μαζί με την οικογένεια της σε ένα κρησφύγετο στο γερμανοκρατούμενο Άμστερνταμ, είναι ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα και πολυμεταφρασμένα βιβλία παγκοσμίως. 

Η μικρή Άννα που μέσω των γραπτών της έγινε ένα από τα πιο γνωστά θύματα του Ολοκαυτώματος, παρουσιάζει μέσα σε λίγες σελίδες μια ζωή που έμεινε στη μέση. Παίρνοντας τα γεγονότα από την αρχή του κακού, μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία το 1933, η οικογένεια Φρανκ από τη Γερμανία μετακομίζει στο Άμστερνταμ. Όταν οι Γερμανοί κατέλαβαν την Ολλανδία το 1941 και δεδομένου ότι οι διώξεις των Εβραίων άρχισαν να εντατικοποιούνται, ο πατέρας της Άννας, Ότο Φρανκ αποφασίζει να κρυφτεί με την οικογένεια του στην αποθήκη της επιχείρησής του στο Άμστερνταμ. 

Το παραπάνω βίντεο είναι από το 1941 και είναι η μόνη απεικόνιση της Άννα Φρανκ σε φιλμ. Το βίντεο δείχνει την 13χρονη την ημέρα του γάμου μιας γειτόνισσάς της.

Με την βοήθεια ορισμένων φίλων τους, οι γονείς με τις δύο κόρες τους παρέμειναν εκεί μέχρι τις 4 Αυγούστου του 1944, μέχρι τη στιγμή που τους ανακάλυψε η Γκεστάπο και τους συνέλαβε. Ειδικότερα, η σοφίτα όπου κρυβόταν η οικογένεια λεηλατήθηκε, ενώ οι δύο γονείς μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Εκεί, η μητέρα της Άννας, Εντίτ, πέθανε από τις κακουχίες τον Γενάρη του 1945. Η Άννα και η αδερφή της, Μαργκότ οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπέργκεν- Μπέλσεν. 

Τα δύο κορίτσια αρρωσταίνουν από τύφο. Η Μαργκότ εγκαταλείπει πρώτη κάθε δύναμη που την κρατάει στη ζωή, εξαιτίας των κακουχιών όταν ένα πρωί προσπαθεί να σηκωθεί από το κρεβάτι της, χάνει την ισορροπία της και πέφτει κάτω. Μετά τον χαμό της αδερφής της, η Άννα πεθαίνει μόλις τρεις ημέρες αργότερα, στις 12 Μαρτίου του 1945. Το μοναδικό μέλος της οικογένειας που σώζεται, είναι ο πατέρας ο οποίος βρέθηκε ζωντανός στο Άουσβιτς και απελευθερώθηκε από τον Κόκκινο Στρατό. 

Μετά τη σύλληψη της οικογένειας Φρανκ, στενοί φίλοι είχαν ερευνήσει το κρησφύγετο, ανακαλύπτοντας μεταξύ άλλων και το ημερολόγιο της Άννας. Ο Όττο Φρανκ εξέδωσε το 1947 το ημερολόγιο της κόρης του με τον τίτλο, "The Diary of a Young Girl" ενώ στη χώρα μας είναι μεταφρασμένο ως "Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ". Γραμμένο από την μικρή Άννα στα ολλανδικά, μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και έγινε ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία του κόσμου. 

Τα τελευταία χρόνια, η αυθεντικότητα του ημερολογίου έχει κριθεί αμφισβητήσιμη από αναθεωρητές ιστορικούς του Ολοκαυτώματος, όπως ο Ροζέ Γκαροντί, ο Ντέιβιντ Ίρβινγκ και ο Ρομπέρ Φορισόν. Μέσα από το πλήθος των σκέψεων που κατακλύζουν το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, υπάρχει μια πρόταση που μπορεί να εξακολουθεί για μια ζωή να περιορίζεται στην ελπίδα. "Παρ' όλα αυτά, εξακολουθώ να πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι είναι κατά βάθος καλοί". 

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: Instagram/ annefrankhouse_official