Martin Margiela: 4 facts που πρέπει να γνωρίζετε για τη πρώτη έκθεση τέχνης του θρυλικού σχεδιαστή

Μάρθα Κουμπάνη
Τετάρτη, 27 Οκτωβρίου 2021

Η μόδα, όσο δημιουργική και προκλητική κι αν είναι, όσο δέος και να προκαλεί, δεν θα είναι ποτέ ακριβώς το ίδιο με την τέχνη.

Αν ήταν, ο Martin Margiela μπορεί να μην είχε αποσυρθεί πανηγυρικά από τα runways το 2009, αναφέροντας πως «το σύστημα έγινε ασφυκτικό». «Χρειαζόμουν ένα ευρύτερο φάσμα με απόλυτη ελευθερία στη δημιουργική έκφραση και ανακάλυψα ξανά τις ρίζες μου ως νεαρό αγόρι στη σχολή τέχνης, απολαμβάνοντας καθαρή δημιουργία χωρίς σύνορα», είπε ο Βέλγος νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Παρά το γεγονός ότι κατασκεύαζε σακάκια από περούκες, γιλέκα από χαρτί και πορσελάνη και ξεπερνούσε τα όρια του μέσου ξανά και ξανά, καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του στη μόδα, ο Margiela δεν ήθελε να αποκαλεί τα ρούχα του οτιδήποτε άλλο εκτός από ρούχα. Και τώρα, ο πρώην σχεδιαστής συνεχίζει να προκαλεί συζήτηση σχετικά με το τι ακριβώς είναι τέχνη, με την πρώτη του έκθεση τέχνης στο Lafayette Anticipations.

Μετά από 12 χρόνια απουσίας από τον χώρο της μόδαςο θρυλικός Βέλγος σχεδιαστής Martin Margiela επιστρέφει. Όχι, όμως, στον ρόλο του σχεδιαστή αλλά σε αυτόν του καλλιτέχνη, με μία δική του έκθεση.

Ο σχεδιαστής που αποχώρησε από το fashion design και το brand του το 2009, θα εκθέσει τα έργα του στη Lafayette Anticipations gallery στο Παρίσι. Η έκθεση με τον τίτλο "Martin Margiela", φιλοξενεί γλυπτά, φωτογραφίες και installations, τα οποία θα δούμε για πρώτη φορά.

 

 

Ο Margiela αποφοίτησε από τη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αμβέρσας το 1979 και εργάστηκε για τον Jean Paul Gaultier από το 1984 έως 1987 προτού ξεκινήσει το label της μόδας του, Maison Martin Margiela (σήμερα Maison Margiela).

Τα ανατρεπτικά και αντισυμβατικά σχέδια του Martin Margiela, οι πρωτοπόρες τεχνικές και τα υλικά καθώς και οι επαναστατικές γραμμές ενέπνευσαν και εξακολουθούν να εμπνέουν πολλούς σύγχρονους σχεδιαστές.

Χώριζε τα ρούχα που είχαν φορεθεί και τα έφτιαχνε από την αρχή, χρησιμοποιώντας τεχνικές, όπως λεύκανση και κοπή, ενώ άφηνε εκτεθειμένες τις ραφές. Από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια της εκκεντρικής ιδιοφυΐας του το “wig jacket”: ένα παλτό με ξανθά ακρυλικά μαλλιά που χρειάστηκαν 51 ώρες για να ραφτούν μαζί.

 

 

Τον θρύλο γύρω από το όνομά του ενίσχυσε το γεγονός ότι ο ίδιος επιλέγει όλα αυτά τα χρόνια να παραμένει στην αφάνεια, αρνούμενος να φωτογραφηθεί ή να παραχωρήσει συνεντεύξεις ακόμα και να εμφανιστεί στα shows του.

Η έκθεσή του έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 2 Ιανουαρίου και περιλαμβάνει έργα βασισμένα σε ανθρώπινα μαλλιά, σκόνη και κενούς χώρους. Είναι το αποτέλεσμα δύο ετών εργαστηρίων και κρυφών προβολών, που πραγματοποιήθηκαν σε ιδιωτικές εκθέσεις διαμερισμάτων. Στο Lafayette Anticipations, ωστόσο, το ευρύ κοινό αναγκάζεται να μπει μέσα στην έκθεση από μια έξοδο κινδύνου στο πίσω μέρος του κτιρίου, ενώ στο εσωτερικό, το show έχει στηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι καλεσμένοι να αισθάνονται πως βρίσκονται σε έναν λαβύρινθο από τα ψυχοδράματα του Margiela, συνδυάζοντας όλα εκείνα που κάποτε ξόρκισε στην πασαρέλα – χρόνος, γήρανση, φθορά, trompe l'oeil, τα εγκόσμια. «Είναι μια μορφή μεταφοράς», είπε η διευθύντρια της γκαλερί Rebecca Lamarche-Vadel, «μια αναλογία της ιδέας μιας υπαρξιακής αναζήτησης, του νοήματος της ζωής».

Όσο ποιητικό κι αν είναι αυτό, εδώ είναι πέντε πράγματα που δεν πρέπει να χάσετε από την πρώτη ατομική έκθεση του Martin Margiela.

 

Τo show δεν έχει τίτλο

Μεγάλο μέρος αυτής της έκθεσης δεν αποτελείται από τίποτα. Φυσικά, υπάρχουν στιγμές λάμψης -ακρυλικά νύχια με μήκος που αγγίζει την οροφή, στάσεις λεωφορείων που έχουν επικαλυφθεί με ένα στρώμα από ψεύτικη γούνα- αλλά βαθύτερα στη διάταξη του λαβύρινθου της έκθεσης κυριαρχούν η απουσία και η σιωπή. Πολλά από τα έργα τέχνης που εκτίθενται είναι κρυμμένα από καλύμματα και κουρτίνες, τα οποία αφαιρούνται, τυχαία, από τους συνοδούς κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Αν και αυτό φαίνεται να παρωδεί τον κόσμο της τέχνης, ανατρέποντας τις ίδιες τις πρακτικές του, είναι μια προσπάθεια να μεταφέρουμε τα κενά κεφάλαια στη ζωή μας, εκείνες τις περιόδους αδράνειας που δεν ισοδυναμούν με τίποτα. Έτσι η παράσταση μένει χωρίς τίτλο.

Είναι σχετικό με τον χρόνο 

Η εμμονή του Margiela με το πέρασμα του χρόνου, και όλες οι δυνάμεις της αναγέννησης και καταστροφής, διαποτίζουν την τέχνη του. Η τεράστια, ανρωπόμορφη στάση λεωφορείου, καθώς και τα τεράστια, σεντόνια από μουσαμά με αναπαραστάσεις κτιρίων –όπως αυτά που καλύπτουν μνημεία υπό κατασκευή και που διακοσμούσαν τους τοίχους του πρώην κεντρικού του γραφείου– αντικατοπτρίζουν στιγμές παροδικότητας.

Ο Margiela επιστρέφει στις ρίζες του

Έχοντας μεγαλώσει σε μια οικογένεια κομμωτών, ο Margiela πέρασε μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας σε κομμωτήρια. Εδώ, όπως και στις επιδείξεις μόδας του, τα μαλλιά παραμένουν ένα επαναλαμβανόμενο θέμα. Εξώφυλλα vintage περιοδικών από τις δεκαετίες του '60 και του '70 είναι σε έναν τοίχο, με τα πυκνά μαλλιά να κρύβουν τα πρόσωπα σταρ όπως η Catherine Deneuve και η Monica Vitti.

 

O ίδιος ο Margiela δεν θα εμφανιστεί 

Ο Martin Margiela δεν έχει δώσει ποτέ προσωπική συνέντευξη, δεν έδειξε ποτέ το πρόσωπό του και σίγουρα δεν πρόκειται να σπάσει την ανωνυμία του τώρα. Μάλιστα, ήταν το πρώτο πράγμα που είπε ο Lamarche-Vadel ανοίγοντας την έκθεση στον Τύπο χθες: «Ο Martin Margiela δεν είναι εδώ». Έχει απομακρυνθεί από τη δημόσια σφαίρα από την ίδρυση του ομώνυμου label του το 1989 και μόνο μία, ίσως δύο, εικόνες του ανθρώπου πίσω από τη μάσκα υπάρχουν στο διαδίκτυο.