Cosmeticorexia: Γιατί ολοένα και περισσότερα παιδιά υιοθετούν skincare ρουτίνες;

Πρόσφατα ήμουν καλεσμένη σε ένα πάρτι μιας 10χρονης, κόρης φίλης μου, για τα γενέθλιά της. Καθώς μοιραζόμασταν ευχές και ετοιμαζόμασταν για την τούρτα, τα κεράκια κ.λπ., ακούστηκε η ευχή της μικρής εορτάζουσας να λέει επιτακτικά στους γονείς της: «Και του χρόνου θα μου κάνετε πάρτι beauté, με skincare και μάσκες ομορφιάς. Να το υποσχεθείτε!»

Μην μπορώντας να καταλάβω τι σημαίνει ακριβώς η παραπάνω φράση και η έντονη επιθυμία της μικρής, ρώτησα τις υπόλοιπες μαμάδες. Και η απάντηση ήταν σοκαριστική! Τα μικρά κορίτσια ζητούσαν επίμονα να κάνουν πάρτι σε κέντρο ομορφιάς για περιποίηση προσώπου, ματιών, λαιμού κ.λπ.

Διαβάζοντας και ψάχνοντας λίγο περισσότερο, διαπίστωσα ότι το φαινόμενο δεν αφορά μικρές μειοψηφίες. Στο TikTok και στο Instagram, τα βίντεο τύπου “Get Ready With Me” ή “skincare routine” έχουν γίνει καθημερινό περιεχόμενο για εκατομμύρια χρήστριες που είναι 8, 10, 12 ή 14 χρονών. Μικρά κορίτσια με όμορφα πρόσωπα λαμβάνουν οδηγίες για να συντηρούν, να βελτιώνουν το πρόσωπό τους χρησιμοποιωντας προϊόντα και κρέμες που συχνά περιλαμβάνουν οξέα απολέπισης, ρετινόλη, βιταμίνη C, θεραπείες για την ακμή, αρώματα και αντιγηραντικά ακατάλληλα για αυτές τις ηλικίες!

Αναζητώντας περισσότερα στοιχεία, βρήκα πρόσφατη επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Pediatrics” και ανέλυσε βίντεο skincare στο TikTok από παιδιά και εφήβους ηλικίας 7 έως 18 ετών. Τα συμπεράσματα δεν είναι καθόλου θετικά και ευοίωνα για την υγεία των παιδιών και το δέρμα τους. Τα παιδιά βομβαρδίζονται από ρουτίνες, κρέμες, σέρουμ που, σύμφωνα με τους ερευνητές, προσφέρουν ελάχιστο έως κανένα πραγματικό όφελος για το νεανικό δέρμα. Αντιθέτως, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ερεθισμών, αλλεργιών, φωτοευαισθησίας και βλάβης του δερματικού φραγμού.

Ταυτόχρονα, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η οικονομική διάσταση. Το κόστος για τις προτεινόμενες ρουτίνες ομορφιάς για παιδιά ή έφηβες περιλάμβανε κατά μέσο όρο έξι προϊόντα, με μέσο κόστος περίπου 168 δολάρια, ενώ κάποιες ξεπερνούσαν τα 500 δολάρια. Το παιδί δεν μαθαίνει απλώς να “φροντίζει” το δέρμα του, αλλά να καταναλώνει προϊόντα, να ξοδεύει χρήματα από τον οικογενειακό προϋπολογισμό χωρίς έλεγχο ή φραγμό, δημιουργώντας τεχνητές και αχρείαστες ανάγκες.

Ο όρος “cosmeticorexia” περιγράφει ακριβώς αυτή την εμμονή με την επίτευξη αψεγάδιαστου δέρματος, που οδηγεί σε υπερβολική, ηλικιακά ακατάλληλη ή και καταναγκαστική χρήση καλλυντικών προϊόντων. Δεν πρόκειται απλώς για μια νέα μόδα, αλλά για μια ψυχοκοινωνική πίεση που ασκείται κυρίως στα κορίτσια από πολύ μικρή ηλικία, μετατρέποντας το πρόσωπο σε πεδίο διαρκούς αξιολόγησης, σύγκρισης και αγωνίας. Η ακμή, οι πόροι, η λιπαρότητα ή οποιαδήποτε φυσική ατέλεια παρουσιάζονται ως προβλήματα που πρέπει άμεσα να διορθωθούν, συχνά με προϊόντα που προτείνονται χωρίς επαρκή έλεγχο.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο υπάρχει, αλλά παραμένει αποσπασματικό. Η Ε.Ε. ρυθμίζει την ασφάλεια των καλλυντικών, ορισμένες αισθητικές συσκευές, τη διαφήμιση προς παιδιά και την προστασία των ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Ωστόσο, λείπει ακόμη ένα ενιαίο, παιδοκεντρικό πλαίσιο που να προστατεύει ουσιαστικά τα παιδιά από προϊόντα αντιγήρανσης, ισχυρά δραστικά συστατικά, επιθετικό marketing και μη ιατρικά αναγκαίες αισθητικές παρεμβάσεις. Χρειάζονται σαφέστερες ευρωπαϊκές οδηγίες, υποχρεωτικές προειδοποιήσεις και αυστηρότερη εποπτεία.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για “αθώο παιχνίδι” μπροστά στον καθρέφτη. Η αγορά ομορφιάς μετακινείται προς όλο και μικρότερες ηλικίες, αξιοποιώντας τα social media και τις influencers για να καλλιεργήσει στα παιδιά την αγωνία της “αψεγάδιαστης” εικόνας. Αυτή η πίεση τροφοδοτεί ανασφάλεια, άγχος και μια διαρκή αίσθηση ότι το παιδί δεν είναι ποτέ αρκετά όμορφο, αρκετά καθαρό, αρκετά τέλειο. Και αυτό, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, μπορεί να αποδειχθεί το πιο τοξικό προϊόν όλων.