Σε μια βραδιά προορισμένη να αποτελεί την απόλυτη γιορτή του σινεμά και την κορύφωση του Χολιγουντιανού glam τι μπορεί να πάει στραβά; Πολλά, είναι η σωστή απάντηση. Ακόμα και στη λεπτομερώς σχεδιασμένη εκδήλωση απονομής των βραβείων Όσκαρ, τα πράγματα δεν κυλούν πάντα όπως αναμένονται.
Στην ιστορία του θεσμού έχουν υπάρξει αμέτρητες στιγμές αμηχανίας: από τεχνικά προβλήματα, μέχρι εξαιρετικά φλύαρους νικητές, λόγους που προκαλούν φωνές και άστοχα αστεία, που πέφτουν στο κενό κι αφήνουν τους θεατές σαστισμένους -έως αποσβολωμένους. Πριν ακόμα καθιερωθεί ο όρος cringe, υπήρξαν στιγμές, που τα Όσκαρ μας έκαναν να το νιώσουμε. Ας θυμηθούμε κάποιες από τις πλέον ιστορικές.
Συνθήματα και χειρονομίες για την Littlefeather (1973)
Οι cool τύποι δεν δέχονται να παραλάβουν οι ίδιοι το Όσκαρ τους, έλεγε μια αρκετά διαδεδομένη στο παρελθόν άποψη. Το 1973 ο Μάρλον Μπράντο έδειξε ότι οι πραγματικά cool τύποι δεν δέχονται καν να το απορρίψουν οι ίδιοι.
Ο κορυφαίος των κορυφαίων δεν δέχτηκε το δεύτερο Όσκαρ του για την ερμηνεία του ως Βίτο Κορλεόνε στον “Νονό”. Έστειλε στην θέση του την ακτιβίστρια και μέλος των Απάτσι, Sacheen Littlefeather, για να απορρίψει το βραβείο, εξαιτίας της στάσης της κινηματογραφικής βιομηχανίας απέναντι στους Ινδιάνους της Αμερικής.
Η Σασίν δεν πρόλαβε να διαβάσει τις 15 σελίδες που της είχε δώσει ο Μπράντο, πρόλαβε όμως να στείλει ξεκάθαρο μήνυμα, παρά αλλά και χάρις στις αποδοκιμασίες, που διέκοψαν τα λόγια της. Η αμηχανία του κοινού κατέληξε σε ένα τυπικά ευγενικό χειροκρότημα, όμως τα πράγματα δεν ήταν εξίσου ευγενικά στα παρασκήνια.
Η Λιτλφέδερ αργότερα κατήγγειλε ότι ο εξοργισμένος Τζον Γουέιν, απειλούσε να της επιτεθεί στη σκηνή -και χρειάστηκε να τον κρατήσουν μέλη της ασφάλειας- αλλά και ότι συντελεστές της διοργάνωσης την αντιμετώπισαν με κοροϊδευτικά συνθήματα, χειρονομίες, ακόμα και απειλές σύλληψης. Έστω και με μεγάλη καθυστέρηση τον Οκτώβριο του 2002, λίγο πριν τον θάνατο της, η Ακαδημία απολογήθηκε δημοσίως για την κακοποίηση που η νεαρή Ινδιάνα υπέστη λόγω του μηνύματος που δέχτηκε να μεταφέρει.
Η γυμνή εισβολή και η ψύχραιμη αντίδραση (1974)
Το 1974 ο φωτογράφος και ακτιβιστής Ρόμπερτ Όπελ εισβάλλει γυμνός στη σκηνή των Όσκαρ, ενώ ο Ντέιβιντ Νίβεν είναι έτοιμος να καλέσει την Ελίζαμπεθ Τέιλορ.
Ο Νίβεν καταλαβαίνει ότι κάτι συμβαίνει πίσω από την πλάτη του από την έντονη, σοκαρισμένη αντίδραση του κοινού, ενώ ο εισβολέας κάνει το σήμα της ειρήνης κι απομακρύνεται, τρέχοντας. Ο Νίβεν μένει μόνος στη σκηνή, ενώ το κοινό συνεχίζει να ουρλιάζει και μια παράταιρα χαρούμενη μουσική δίνει έναν τόνο σουρεαλισμού στο όλο χάος.
Ο Νίβεν, μη βρίσκοντας από πουθενά βοήθεια, αντιδρά με εκπληκτική ψυχραιμία και κάνει ένα καθόλου political correct σήμερα σχόλιο (σχετικό με τα μικρά προσόντα του γυμνού εισβολέα). Το κοινό ξεσπά σε γέλια, η ένταση αποφορτίζεται κι ο Νίβεν καταλήγει στη σφαίρα των θρύλων των Όσκαρ. Χρόνια μετά, κυκλοφόρησαν φήμες ότι το περιστατικό ήταν στημένο και το αστείο μέρος ενός σεναρίου, όπως και να έχει, πάντως, τη δουλειά του την έκανε.
Όταν η Χιονάτη συνάντησε τον Ρομπ Λόου (1989)
Το 1989, η βραδιά της απονομής ξεκίνησε με ένα opening act, που έμεινε στην ιστορία -όχι με την καλή έννοια. Το 11λεπτο μίνι μιούζικαλ συνδύασε τη Χιονάτη με φοίνικες, καρύδες, ρετρό αστέρες και αρκετή κιτς υπερβολή για να χορτάσουν και οι 50 Πολιτείες.
Αποκορύφωμα ήταν η εμφάνιση του Ρομπ Λόου, ο οποίος ως το “κρυφό ραντεβού” της Χιονάτης τραγούδησε με μια παράξενη φωνή μια διασκευή του “Proud Mary” με μια χορογραφία, που παρέπεμπε σε ερωτικές κινήσεις. Κι ύστερα μπήκαν τραγουδίστριες με καπέλα με φρούτα, ενώ χορευτές ντυμένοι τραπεζοκαρέκλες με λαμπατέρ, πλαισίωσαν την αν μη τι άλλο ευφάνταστη χορογραφία.
Το act, που βρήκε το κοινό της αίθουσας να παρακολουθεί με ένα μείγμα αποστασιοποιημένης σαστιμάρας, στάθηκε αφορμή να γραφτούν αμέτρητες επιστολές διαμαρτυρίας, που χαρακτήριζαν το θέαμα ντροπή για το σύνολο της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Ο παραγωγός και εμπνευστής του, Άλαν Καρ, ο οποίος προερχόταν από τη μεγάλη επιτυχία του “Grease” δεν έκανε ποτέ ξανά άλλη παραγωγή στο Χόλιγουντ. Η αποτυχία ήταν τόσο θεαματική, που ακόμα και η άγνωστη, 22χρονη ηθοποιός που υποδύθηκε τη Χιονάτη, για πολλά χρόνια δεν κατάφερε να βρει καμία δουλειά στο Λος Άντζελες.
Μόνο ο Λόου κατάφερε να ξεπεράσει την ταπείνωση και να διασωθεί από το ιστορικό ναυάγιο. Κι όπως δήλωσε στους New York Times το 2018, το πρώτο που θυμάται από τη σκηνή εκείνη είναι “...η έκφραση του Μπάρι Λέβινσον, ο οποίος λόγω “Rainman” ήταν το πρόσωπο της βραδιάς. Τον θυμάμαι ολοκάθαρα με γουρλωμένα μάτια, να σχηματίζει με τα χείλη του την απορία: What the fuck?”.
Η ερωτευμένη Αντζελίνα (2000)
Ειδικά στην πιο goth περίοδο της, η Αντζελίνα Τζολί είχε πάντα τρόπους να “κριντζάρει” έως σοκάρει τα πλήθη, ιδίως όταν όλα τα μάτια ήταν στραμμένα πάνω της. Όπως έκανε και στα Όσκαρ του 2000, όταν κατέκτησε -άξια- το Όσκαρ β’ γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στο “Girl Interrupted”.
Η νεαρή Αντζελίνα προκάλεσε έντονη αμηχανία όταν αντάλλαξε ένα παθιασμένο φιλί στα χείλη με τον αδερφό της Τζέιμι πάνω στο κόκκινο χαλί, αλλά κι όταν παρέλαβε το πολυπόθητο Όσκαρ με τις πρώτες λέξεις της να είναι “είμαι σοκαρισμένη. Και είμαι τόσο ερωτευμένη με τον αδερφό μου αυτή τη στιγμή” και τις τελευταίες “Τζέιμι σ’ αγαπώ”. Όπως είναι αναμενόμενο, το σοκ ήταν αμοιβαίο.
Οι αποδοκιμασίες στον Μάικλ Μουρ (2003)
Ως επί το πλείστον, τα Όσκαρ ζουν κι αναπνέουν μέσα σε μια φούσκα αλληλεκτίμησης και συγχαρητηρίων, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πολύ δύσκολο να αποδοκιμαστεί όποιος ανεβαίνει στη σκηνή για να παραλάβει βραβείο. Έτσι ίσως νομίζαμε, μέχρι που ο Μάικλ Μουρ κέρδισε το Όσκαρ για τον “Ακήρυχτο πόλεμο”, το οποίο παρέλαβε φωνάζοντας συνθήματα ενάντια στον πόλεμο στο Ιράκ και στον Αμερικανό πρόεδρο.
Μέρος του κοινού αντέδρασε με έντονες αποδοκιμασίες, ενώ πρωτοκλασάτοι σταρ και σκηνοθέτες κοιτάζονταν αμήχανα. Η μουσική ολοκλήρωσης της ομιλίας, που δεν πρόλαβε να καλύψει ούτε τα “shame on you mister Bush”, ούτε τις φωνές που δυνάμωναν, έφερε ένα φανερό κύμα ανακούφισης στη μουδιασμένη αίθουσα.
Το πιο αταίριαστο δίδυμο (2011)
Μπορούμε να εντοπίσουμε αρκετά αταίριαστα ζευγάρια στην ιστορία των Όσκαρ, κανένα δεν προσέφερε τόσες αμήχανες στιγμές όσες το δίδυμο των Αν Χάθαγουεϊ και Τζέιμς Φράνκο στην παρουσίαση της διοργάνωσης του 2011.
Σχεδόν κάθε κοινή παρουσία τους στη σκηνή χάρισε στην ιστορία των Όσκαρ άλλη μια στιγμή αμηχανίας (χαρακτηριστική η εμφάνιση με τον Φράνκο ντυμένο Μέριλιν Μονρόε -άγνωστο γιατί). Η Χάθαγουεϊ προσπαθούσε πολύ και με υπέρμετρο ενθουσιασμό, ο Φράνκο προσπαθούσε τόσο όσο να πει τα λόγια του, χαμογελώντας βαριεστημένα, ενώ το κοινό προσπαθούσε να θυμηθεί να χειροκροτήσει.
Η απόλυτη έλλειψη χημείας μεταξύ τους φάνηκε από το opening act, όπου όπως χαρακτηριστικά ανέφερε κριτική του E!News “το χειρότερο σημείο του ήταν η συνειδητοποίηση ότι οι δύο ηθοποιοί θα παρουσίαζαν ολόκληρη τη βραδιά”.
Στο μυαλό του Τζον Τραβόλτα (2014, 2015)
Στην τελετή των Όσκαρ του 2014, αυτό που ο Τζον Τραβόλτα είχε να κάνει ήταν να βγει στη σκηνή και να παρουσιάσει το υποψήφιο τραγούδι “Let it go”, καλώντας στη σκηνή την Idina Menzel. Άγνωστο τι ακριβώς δεν πήγε καλά και τι σκέψεις περνούσαν από το μυαλό του εκείνη τη στιγμή, όμως το όνομα που με παράξενη προφορά άρθρωσε, ήταν κάτι σαν “Αντέλ Νταζίμ” -που “πάγωσε” πολλούς στην αίθουσα, μεταξύ των οποίων την ερμηνεύτρια.
Ένα χρόνο μετά ήρθε η σειρά της να πάρει “εκδίκηση”, ωστόσο ο Τραβόλτα στάθηκε και πάλι ο πρωταγωνιστής μιας από τις σκηνές που προσδιόρισαν τι σημαίνει “cringe”. Η Μενζέλ αυτή τη φορά τον προσφώνησε Γκλομ Γκαζίνγκο κι ως εδώ όλα καλά, το αστείο πέτυχε, όμως η σκηνή κατέληξε με τον Τραβόλτα να πλησιάζει άβολα κοντά στο πρόσωπο της και να της πιάνει το πηγούνι με γλυκόλογα, που έρχονταν σε απόλυτη κόντρα με τη γλώσσα του σώματος -που έδειχνε περισσότερο να θέλει να την πνίξει…
Το μεγάλο μπέρδεμα των νικητών (2017)
Κατά μία εκδοχή ένας από τους αρμόδιους να μεταφέρουν το σωστό φάκελλο στα σωστά χέρια, ξέχασε ποιος είναι και πού πάει μόλις είδε την Έμα Στόουν, με αποτέλεσμα να προκαλέσει το μεγαλύτερο μπέρδεμα της ιστορίας, στην κορυφαία στιγμή της βραδιάς των Όσκαρ.
Φυσικά μιλάμε για το απίστευτο σκηνικό στην απονομή του βραβείου της καλύτερης ταινίας για το 2017, όταν η Φαίη Ντάναγουεϊ και ο Γουόρεν Μπίτι ανακοίνωσαν ως νικήτρια την ταινία “La la Land”, όμως λίγα λεπτά αργότερα, ύστερα από διαβουλεύσεις επί σκηνής κι ενώ οι παραγωγοί της ήδη ευχαριστούσαν την Ακαδημία, ο Μπίτι ψέλλισε ότι έγινε κάποιο λάθος κι ότι το Όσκαρ πάει στο “Moonlight”. Τα πλάνα των θεατών που σηκώνονται όρθιοι για να καταλάβουν τι συμβαίνει και χειροκροτούν, χωρίς να ξέρουν ακριβώς για ποιον, παραμένουν μοναδικά και αξεπέραστα.
Το χαστούκι που “πάγωσε” την αίθουσα (2022)
Καμία λίστα με στιγμές που τα Όσκαρ προκάλεσαν αμηχανία έως ετεροντροπή δεν μπορεί να είναι ολοκληρωμένη, χωρίς το πλέον αδιανόητο περιστατικό, τουλάχιστον της πρόσφατης ιστορίας: το χαστούκι του Γουίλ Σμιθ στον οικοδεσπότη της βραδιάς, Κρις Ροκ (εξαιτίας σχολίου για τη γυναίκα του), που έχει οδηγήσει στον 10ετή αποκλεισμό του από τα Όσκαρ.
Θα ήταν άβολο, αν ήταν “στημένο” αστείο. Ακόμα χειρότερα, δεν ήταν. Τα γέλια όσων νόμιζαν ότι έβλεπαν σενάριο κόπηκαν απότομα, καθώς πέρασαν μέσα σε δευτερόλεπτα στη σοκαριστική συνειδητοποίηση της πραγματικότητας. Όταν ο Γουίλ Σμιθ συνέχισε να φωνάζει τη viral φράση “keep my wife’s name out your fucking mouth!” κι ο παρουσιαστής επαναλάμβανε “ok, ok…”, απόλυτη σιωπή έχει πια πέσει στην αίθουσα. Πρόκειται φυσικά για το πιο προβεβλημένο και πολυσυζητημένο λεπτό των Όσκαρ τον 21ο αιώνα.