Υπάρχει πιθανότητα να σε παρακολουθεί το αυτοκίνητό σου; Κι όμως, ναι
Αντζελίνα Σφίχτη
17 Μαΐου 2026
Κάποτε, το αυτοκίνητο ήταν συνώνυμο της ελευθερίας - ένας χώρος όπου μπορούσες να απομονωθείς, να βάλεις μουσική και να χαθείς στον δρόμο χωρίς κανείς να γνωρίζει πού βρίσκεσαι. Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά. Τα σύγχρονα αυτοκίνητα λειτουργούν πλέον σαν «υπολογιστές με ρόδες». Διαθέτουν κάμερες, αισθητήρες, μικρόφωνα, GPS και μόνιμη σύνδεση στο διαδίκτυο, συλλέγοντας, έτσι, διαρκώς δεδομένα για τον οδηγό και τους επιβάτες. Και το πιο ανησυχητικό; Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ιδέα πόσες προσωπικές τους πληροφορίες καταγράφονται καθημερινά.
Από τη διαδρομή που ακολουθείς και τη μουσική που ακούς, μέχρι το αν φοράς ζώνη ασφαλείας, τα σύγχρονα οχήματα γνωρίζουν τα πάντα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εταιρείες μπορούν να καταγράφουν στοιχεία όπως η ηλικία, το βάρος ή η οδηγική συμπεριφορά σου. Η πολιτική απορρήτου της Kia, για παράδειγμα, αναφέρει ότι μπορεί να συλλέγει ακόμη και πληροφορίες σχετικά με τη σεξουαλική ζωή ή και τη γενική κατάσταση της υγείας του οδηγού.
Σε αρκετά νέα μοντέλα, μάλιστα, υπάρχουν κάμερες στραμμένες προς τον οδηγό, σχεδιασμένες να εντοπίζουν σημάδια κόπωσης ή απόσπασης προσοχής. Η τεχνολογία αυτή παρουσιάζεται ως μέτρο ασφαλείας - και πράγματι μπορεί να σώσει ζωές. Συγχρόνως όμως, ανοίγει έναν νέο κύκλο ερωτημάτων γύρω από τα όρια της ιδιωτικότητας.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί οδηγοί δεν γνωρίζουν ποια δεδομένα συλλέγονται, ποιος αποκτά πρόσβαση σε αυτά και πώς ακριβώς χρησιμοποιούνται. Σύμφωνα με την εταιρεία McKinsey, το 50% των αυτοκινήτων στους δρόμους το 2021 διέθεταν σύνδεση στο διαδίκτυο, ενώ το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 95% έως το 2030. Αν το αμάξι σου είναι συνδεδεμένο στο διαδίκτυο, τότε η ιδιωτικότητα είναι ένα ζήτημα που σε αφορά άμεσα. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου δεδομένα οδηγών μεταπωλήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν από ασφαλιστικές εταιρείες. Παράλληλα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα δεδομένα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στοχευμένη διαφήμιση και άλλα μορφές ανάλυσης της καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Το 2023, έρευνα της Mozilla χαρακτήρισε τα αυτοκίνητα ως τη χειρότερη κατηγορία προϊόντων σε θέματα ιδιωτικότητας που έχει αξιολογήσει ποτέ. Η τάση δείχνει ότι τα επόμενα χρόνια τα αυτοκίνητα θα συλλέγουν ακόμη περισσότερα δεδομένα, μέσω νέων συστημάτων ασφαλείας. Για παράδειγμα, θα μπορούν να ανιχνεύουν την κόπωση ή ακόμη και την κατανάλωση αλκοόλ μέσω βιομετρικών καμερών και αισθητήρων. Παρότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να μειώσει σημαντικά τα ατυχήματα, δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος ελέγχει τελικά όλες αυτές τις πληροφορίες;
Η πλήρης αποφυγή συλλογής δεδομένων από τα σύγχρονα οχήματα είναι πλέον αδύνατη. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα βήματα που μπορούν να την περιορίσουν, όπως η προσεκτική ανάγνωση των πολιτικών απορρήτου και η απενεργοποίηση των λειτουργιών που δεν χρησιμοποιούνται. Το ζήτημα δεν είναι αν τα αυτοκίνητα συλλέγουν δεδομένα - αυτό συμβαίνει ήδη. Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσα γνωρίζουμε για αυτό και πόσο έλεγχο έχουμε τελικά πάνω στις πληροφορίες που αφήνουμε πίσω μας με κάθε διαδρομή.