Χωρίς συναίνεση η χρήση φωτογραφιών από το Meta AI στο Instagram – Προειδοποίηση της SAG-AFTRA

Το νέο εργαλείο Muse Image, ενσωματωμένο πλέον στο Instagram, επιτρέπει τη χρήση δημόσιου οπτικού περιεχομένου για τη δημιουργία εικόνων μέσω AI, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του δημιουργού. Η αντίδραση από επαγγελματικούς φορείς ήταν άμεση, με τη SAG-AFTRA να καλεί τα μέλη της —και όλους τους χρήστες της εφαρμογής— να λάβουν μέτρα για την προστασία της ομοιότητάς τους.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το νέο μοντέλο εικόνας της Meta μπορεί να αξιοποιήσει φωτογραφίες από δημόσιους λογαριασμούς στο Instagram, εφόσον κάποιος προσθέσει στο prompt του την επισήμανση του συγκεκριμένου προφίλ. Με απλά λόγια, η ταυτότητά σου στο Instagram, όταν είναι δημόσια, μπορεί να λειτουργήσει ως «πρώτη ύλη» για τη δημιουργία νέων, παραγόμενων από AI εικόνων που χρησιμοποιούν την ομοιότητά σου.

CULTURE

Tilly Norwood: Η ηθοποιός τεχνητής νοημοσύνης που προκάλεσε αντιδράσεις στο Χόλιγουντ, πρωταγωνιστεί στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία

Η SAG-AFTRA, που εκπροσωπεί ηθοποιούς και επαγγελματίες των οπτικοακουστικών μέσων, αντέδρασε δημόσια, επισημαίνοντας ότι «η Meta επιτρέπει πλέον σε οποιονδήποτε να χρησιμοποιεί τις φωτογραφίες σου στο Instagram σε εικόνες AI χωρίς τη συναίνεσή σου» και συστήνοντας ρητά σε μέλη της, αλλά και σε όλους τους χρήστες, να κάνουν opt out από το νέο εργαλείο. Η διατύπωση «Take action to protect your likeness» δεν είναι τυχαία: η ομοιότητα (likeness) αποτελεί κρίσιμο νομικό και επαγγελματικό πεδίο για όσους ζουν από την εικόνα, τη φωνή ή την περφόρμανς τους, αλλά αφορά πλέον de facto κάθε χρήστη.

Η ομοσπονδία έδωσε συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς μπορεί κάποιος να απενεργοποιήσει τη δυνατότητα χρήσης των αναρτήσεών του από τις AI λειτουργίες της Meta, χωρίς να κλείσει τον λογαριασμό του ή να τον κάνει ιδιωτικό. Ο χρήστης πρέπει να ανοίξει την εφαρμογή, να πάει στο προφίλ του, να πατήσει στις τρεις γραμμές επάνω δεξιά, να εντοπίσει την ενότητα «Sharing and reuse» και εκεί να βρει τη ρύθμιση «Allow people to use your content on Instagram and with AI features on Meta», απενεργοποιώντας τα toggles για Posts και Reels. Αν δεν το κάνει, η πλατφόρμα θεωρεί ότι αποδέχεται τη χρήση του περιεχομένου του σε AI γεννήσεις ως προεπιλογή.

Η πολιτική αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα για τη διαχείριση της συναίνεσης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το help center του Instagram αναφέρει ότι «άλλοι χρήστες μπορεί να μπορούν να δημιουργήσουν περιεχόμενο με το δικό σου Instagram content χρησιμοποιώντας AI features στη Meta» όταν ο λογαριασμός είναι δημόσιος και οι ρυθμίσεις παραμένουν στη νέα προεπιλογή. Επιπλέον, η πλατφόρμα επισημαίνει ότι «δεν θα ειδοποιείσαι» για περιεχόμενο που δημιουργείται μέσω των AI λειτουργιών αξιοποιώντας τις αναρτήσεις σου — μια παράμετρος που εντείνει την αίσθηση απώλειας ελέγχου.

Δεν είναι τυχαίο ότι η SAG-AFTRA δεν είναι μόνη της. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η CAA, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες εκπροσώπησης ταλέντων, η οποία δήλωσε πως έχει εκφράσει τις ανησυχίες της απευθείας στη Meta. Το κεντρικό μήνυμα της CAA είναι σαφές: «Κανενός το όνομα, η εικόνα, η ομοιότητα, η φωνή ή το δημιουργικό έργο δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται από τρίτους, συμπεριλαμβανομένων των AI μοντέλων, χωρίς σαφή, τεκμηριωμένη συναίνεση». Υπογραμμίζει επίσης ότι «η πραγματική καινοτομία βάζει τους δημιουργούς πρώτα», σε ευθεία αντίθεση με την πρακτική των πλατφορμών που μετατρέπουν τη συναίνεση σε opt out, αντί για ρητή opt in αποδοχή.

Η αντίδραση θυμίζει τις αντιδράσεις που είχε προκαλέσει το μοντέλο Sora της OpenAI, ένα εργαλείο παραγωγής βίντεο που βασιζόταν επίσης σε λογική opt out για τη χρήση περιεχομένου, πριν τελικά αποσυρθεί. Το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο: μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας επιχειρούν να διευρύνουν τη «δεξαμενή» δεδομένων τους, μεταθέτοντας την ευθύνη στον χρήστη να προστατεύσει τα δικαιώματά του, αντί να ζητούν ρητή συναίνεση.

Αυτή η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για επαγγελματίες της εικόνας — ηθοποιούς, μοντέλα, δημιουργούς περιεχομένου — των οποίων η «ομοιότητα» έχει άμεση οικονομική αξία. Ωστόσο, αφορά και τον μέσο χρήστη, ο οποίος βλέπει πλέον τις προσωπικές του φωτογραφίες να ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ως ύλη εκπαίδευσης ή δημιουργίας από ένα μοντέλο AI, χωρίς ενημέρωση και χωρίς έλεγχο στο τι προκύπτει.