Το όνομα μπορεί να είναι από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουμε για έναν άνθρωπο, όμως φαίνεται πως για αρκετούς είναι και αρκετό για να σχηματίσουν άποψη γι’ αυτόν. Νέα έρευνα στις ΗΠΑ αποκαλύπτει ότι σχεδόν ένας στους πέντε Αμερικανούς παραδέχεται πως κάνει υποθέσεις για την προσωπικότητα κάποιου αποκλειστικά και μόνο από το μικρό του όνομα. Και αν υπάρχει μία γενιά που φαίνεται να το κάνει περισσότερο από όλες, αυτή είναι η Gen Z.
Σύμφωνα με έρευνα της Talker Research, το 18% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι σχηματίζει κάποια πρώτη εντύπωση ή κάνει υποθέσεις για έναν άνθρωπο με βάση μόνο το όνομά του. Το ποσοστό ανεβαίνει αισθητά στις νεότερες ηλικίες: 29% των μελών της Gen Z δηλώνουν ότι κρίνουν ανθρώπους από το μικρό τους όνομα, ενώ ακολουθούν οι Millennials με 21%.
Στον αντίποδα, οι Baby Boomers εμφανίζονται ως η γενιά που είναι λιγότερο πιθανό να προχωρήσει σε μια τέτοια κρίση πριν ακόμη γνωρίσει τον άνθρωπο.
Τα ονόματα που έχουν αποκτήσει… κακή φήμη
Η έρευνα δεν περιορίστηκε μόνο στο αν οι Αμερικανοί κρίνουν τους άλλους από το όνομά τους, αλλά προσπάθησε να εντοπίσει και ποια ονόματα προκαλούν τις πιο αρνητικές εντυπώσεις.
Στην κορυφή της λίστας βρέθηκε το Κάρεν (Karen), με σημαντική διαφορά από τα υπόλοιπα. Ακολούθησαν τα Τσαντ (Chad), Ντόναλντ (Donald), Τζον (John) και Ντέιμιαν (Damien).
Η παρουσία ορισμένων από αυτά τα ονόματα στη λίστα δεν είναι τυχαία. Ειδικά το «Κάρεν» έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερη σημασία στην αμερικανική ποπ κουλτούρα και στο διαδίκτυο, χρησιμοποιούμενο συχνά ως στερεοτυπικός χαρακτηρισμός για μια συγκεκριμένη συμπεριφορά. Αντίστοιχα, το «Τσαντ» έχει συνδεθεί στα social media με συγκεκριμένα στερεότυπα γύρω από την ανδρική συμπεριφορά και την εμφάνιση.
Με άλλα λόγια, ένα όνομα μπορεί να κουβαλά πλέον ένα ολόκληρο «πακέτο» χαρακτηριστικών, ανεξάρτητα από το άτομο που το φέρει.
Και αν δεν νιώθεις ότι το όνομά σου σε εκφράζει;
Ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρον από το πώς κρίνουμε τους άλλους είναι το πώς αισθανόμαστε για το δικό μας όνομα. Η ίδια έρευνα διαπίστωσε ότι το 42% των Αμερικανών δεν αισθάνεται ότι το όνομά του αντιπροσωπεύει πραγματικά αυτό που είναι. Πρόκειται για ένα αρκετά υψηλό ποσοστό, που δείχνει ότι η σχέση ανθρώπων και ονομάτων τους δεν είναι πάντοτε τόσο αυτονόητη όσο θα περίμενε κανείς.
Μάλιστα, το χάσμα μεταξύ των γενεών είναι αξιοσημείωτο. Μόλις το 29% των Baby Boomers δηλώνει ότι ταυτίζεται έντονα με το όνομά του, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει στο 44% για τη Gen Z και στο 40% για τους Millennials.
Παράλληλα, ένας στους πέντε Αμερικανούς δηλώνει ότι θα άλλαζε το όνομά του εάν είχε τη δυνατότητα. Και για ακόμη μία φορά, η Gen Z βρίσκεται στην κορυφή: 32% των μελών της θα επέλεγαν διαφορετικό όνομα.
Ποια ονόματα θα επέλεγαν;
Αν τους δινόταν η ευκαιρία να ξεκινήσουν από την αρχή, οι Αμερικανοί φαίνεται πως δεν θα επέλεγαν απαραίτητα κάτι εξωτικό ή ιδιαίτερα πρωτότυπο.
Το Τζέσικα (Jessica) βρέθηκε στην πρώτη θέση των ονομάτων που θα επέλεγαν όσοι θα ήθελαν να αλλάξουν το δικό τους. Ακολούθησαν τα Αμίρα (Amira), Καρολάιν (Caroline), Λίζα (Lisa) και Νάταλι (Natalie).
Υπήρχαν, βέβαια, και ορισμένες πολύ πιο ασυνήθιστες επιλογές. Μεταξύ των απαντήσεων εμφανίστηκαν ονόματα όπως SirCartier, Furnace, Sapling και Quandale Dingle, αποδεικνύοντας ότι η έννοια του «ιδανικού ονόματος» είναι μάλλον υποκειμενική.
Όταν ένα όνομα επηρεάζει ακόμη και μια πρόσληψη
Ωστόσο, πίσω από το χιουμοριστικό κομμάτι της έρευνας κρύβεται ένα πολύ πιο σοβαρό ζήτημα: η προκατάληψη που μπορεί να δημιουργήσει ένα όνομα δεν περιορίζεται στην πρώτη γνωριμία.
Έρευνα των οικονομολόγων Μαριάν Μπερτράν και Σεντίλ Μουλαϊνάθαν είχε εξετάσει ήδη πριν από χρόνια κατά πόσο τα ονόματα επηρεάζουν τις πιθανότητες ενός υποψηφίου να κληθεί για συνέντευξη εργασίας. Οι ερευνητές έστειλαν χιλιάδες πανομοιότυπα βιογραφικά, με ίδια προσόντα και εμπειρία, αλλά διαφορετικά ονόματα.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: τα βιογραφικά με ονόματα που θεωρούνταν περισσότερο «λευκά» έλαβαν 50% περισσότερες κλήσεις από εκείνα με ονόματα που θεωρούνταν «μαύρα». Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν όλα τα υπόλοιπα στοιχεία ήταν ίδια, το όνομα στην κορυφή του βιογραφικού μπορούσε να επηρεάσει το αν ένας υποψήφιος θα αποκτούσε την ευκαιρία να περάσει έστω από μια συνέντευξη.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς νεότερες έρευνες έχουν δείξει ότι ορισμένα συστήματα αυτοματοποιημένης αξιολόγησης υποψηφίων μπορούν να αναπαράγουν προκαταλήψεις που υπάρχουν στα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκαν.
Η αντίφαση της Gen Z
Τα στοιχεία δημιουργούν, πάντως, μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Η Gen Z είναι η γενιά που εμφανίζεται περισσότερο διατεθειμένη να κρίνει τους άλλους από το όνομά τους, με ποσοστό 29%, αλλά ταυτόχρονα είναι και η γενιά που εμφανίζει τη μεγαλύτερη διάθεση να απομακρυνθεί από το όνομα που της δόθηκε.
Το 32% της Gen Z θα άλλαζε το όνομά του, ενώ το 44% δηλώνει ότι ταυτίζεται έντονα με αυτό. Τα δύο στοιχεία μπορεί να φαίνονται αντικρουόμενα, όμως ίσως αποτυπώνουν κάτι ευρύτερο: μια γενιά που αντιμετωπίζει το όνομα όχι μόνο ως οικογενειακή κληρονομιά, αλλά και ως κομμάτι της προσωπικής ταυτότητας που μπορεί να επανεξεταστεί.