Αλτσχάιμερ: Το απρόσμενο σημάδι στον ύπνο που μπορεί να εμφανιστεί χρόνια πριν τη διάγνωση

Ο ύπνος μπορεί να κρύβει πολύ περισσότερες πληροφορίες για την υγεία του εγκεφάλου απ’ ό,τι πιστεύαμε. Νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης δείχνει ότι οι μικρο-αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο γενετικό κίνδυνο για τη νόσο Αλτσχάιμερ, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep, εξέτασε περισσότερους από 500 υγιείς ανθρώπους, αναζητώντας πιθανές συνδέσεις ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του ύπνου και τη γενετική προδιάθεση για Αλτσχάιμερ.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

6 πράγματα που είναι καλό κάνεις όταν ξυπνάς για να βοηθήσεις την πρόληψη του Αλτσχάιμερ

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο, όταν «σπάει» ο ύπνος μας κατά τη διάρκεια της νύχτας

Οι λεγόμενες μικρο-αφυπνίσεις είναι πολύ σύντομες περίοδοι εγκεφαλικής δραστηριότητας που διακόπτουν στιγμιαία τον φυσιολογικό κύκλο του ύπνου, χωρίς το άτομο να ξυπνά πλήρως ή να αντιλαμβάνεται απαραίτητα ότι έχει ξυπνήσει. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στους συμμετέχοντες ηλικίας 50 έως 69 ετών, όσοι παρουσίαζαν συχνότερες μικρο-αφυπνίσεις έτειναν να έχουν και υψηλότερο πολυγονιδιακό κίνδυνο για Αλτσχάιμερ.

Pexels

Αντίθετα, στους νεότερους συμμετέχοντες, ηλικίας 18 έως 31 ετών, δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη συσχέτιση. Το εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι συμμετέχοντες ήταν υγιείς και δεν παρουσίαζαν συμπτώματα της νόσου. Οι επιστήμονες, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι πρόκειται για στατιστική συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι οι μικρο-αφυπνίσεις προκαλούν ή προβλέπουν το Αλτσχάιμερ.

Ο ρόλος μιας μικρής περιοχής του εγκεφάλου

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και το locus coeruleus, μια μικροσκοπική περιοχή στο εγκεφαλικό στέλεχος, περίπου στο μέγεθος ενός κόκκου ρυζιού. Παρότι τόσο μικρή, παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της εγρήγορσης, της προσοχής και του ύπνου. Προηγούμενη έρευνα της ίδιας ομάδας, με τη χρήση μαγνητικού τομογράφου 7 Tesla, έδειξε ότι χαρακτηριστικά του ύπνου, όπως το πόσο γρήγορα αποκοιμόμαστε και το πόσο βαθύς είναι ο ύπνος, συνδέονται με την κατάσταση του εγκεφαλικού στελέχους ήδη από νεαρή ηλικία.

Pexels

Παράλληλα, η καλή λειτουργία του locus coeruleus συνδέθηκε με την ποιότητα του ύπνου REM - της φάσης του ύπνου που θεωρείται σημαντική για τη μνήμη. Το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη περιοχή είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς συγκαταλέγεται στα σημεία του εγκεφάλου που μπορούν να εμφανιστούν από νωρίς μη φυσιολογικές συσσωρεύσεις πρωτεϊνών που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Μπορεί ο ύπνος να γίνει «παράθυρο» έγκαιρης διάγνωσης;

Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση, ότι ο ύπνος θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει έναν εύκολα προσβάσιμο δείκτη για τον έγκαιρο εντοπισμό ανθρώπων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές εξετάζουν, παράλληλα, αν η βελτίωση του ύπνου θα μπορούσε κάποια στιγμή να συμβάλει στην πρόληψη ή στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου σε ανθρώπους με γενετική προδιάθεση.