Το σύγχρονο burnout: Όχι από τη δουλειά, αλλά από την υπερπροσπάθεια ζωής

Ξυπνάς το πρωί και πριν καν ανοίξεις καλά τα μάτια σου, έχει ήδη ξεκινήσει μια αόρατη λίστα. Να ντυθείς ωραία, όχι απλώς άνετα, να βαφτείς, αλλά όχι και υπερβολικά, πας στη δουλειά, να είσαι αποδοτική, συγκεντρωμένη, δημιουργική. Μετά γυμναστική. Μετά ίσως ένα μάθημα - κεραμική, pilates, μια νέα γλώσσα. Να κρατήσεις το streak σου στο Duolingo. Να φας σωστά. Να καθαρίσεις το σπίτι. Να δεις λίγο τι γίνεται στον κόσμο. Να πας και σε αυτό το νέο wine bar μετά το γραφείο. Και κάπου εκεί, να τα καταγράψεις κιόλας με ένα story, ένα βίντεο, ένα μικρό vlog που να αποδεικνύει ότι “τα κάνεις”. Και στο τέλος της ημέρας, δεν νιώθεις γεμάτη. Νιώθεις εξαντλημένη. Η ζωή σου είναι ένα ατελείωτο "to do list".

Για χρόνια, το burnout είχε ένα πολύ συγκεκριμένο πρόσωπο: τη δουλειά. Τις πολλές ώρες, το άγχος, την πίεση να πετύχεις, να ανέβεις, να αποδείξεις - πλέον όμως κάτι έχει αλλάξει. Η εξουθένωση δεν έρχεται πια μόνο από το γραφείο, έρχεται από τη ζωή ολόκληρη και από αυτή την αδιάκοπη ανάγκη να τη ζήσεις τέλεια.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Οι νέοι σήμερα βιώνουν burnout ήδη από τα 25 τους. Κι αυτό πρέπει να μας ανησυχεί

Δεν αρκεί πια να είσαι καλή στη δουλειά σου. Πρέπει να έχεις ενδιαφέροντα, να εξελίσσεσαι, να δοκιμάζεις νέα πράγματα. Να έχεις χόμπι — και μάλιστα πολλά, να έχεις άποψη, να φροντίζεις τον εαυτό σου, το σώμα σου, το σπίτι σου, τις σχέσεις σου. Να είσαι “όλο το πακέτο”. Τα social media και η αδιάκοπη αυτή προβολή μας έχει μετατρέψει την καθημερινότητα σε έναν αγώνα επίδειξης.

Η Gen Z (ως η πρώτη γενιά που μεγάλωσε με την παρουσία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης) ίσως το βιώνει πιο έντονα, αλλά δεν είναι μόνη. Αυτή η ιδέα του να είσαι τα πάντα - παραγωγική, δημιουργική, fit, κοινωνική, ενημερωμένη - έχει απλωθεί παντού. Βλέπεις ανθρώπους να ξυπνούν νωρίς, να τρέχουν, να πίνουν matcha, να δουλεύουν, να δημιουργούν, να βγαίνουν, να ταξιδεύουν, και όλα μέσα σε ένα λεπτό βίντεο. Και κάπως, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζεις να πιστεύεις ότι έτσι μοιάζει μια “κανονική” μέρα.

Μόνο που δεν είναι. Αυτό που δεν φαίνεται είναι οι παύσεις, η κούραση, η αδυναμία, το πένθος, η ψυχολογική κόπωση. Τόσα πολλά “πρέπει”, που στο τέλος μοιάζουν με ένα μαραθώνιο χωρίς γραμμή τερματισμού. Πού είναι το σήμερα δεν θέλω να κάνω τίποτα;

Το πιο παράδοξο; Όλα αυτά ξεκινούν από κάτι καλό. Από την επιθυμία να ζήσεις πιο πλούσια, πιο γεμάτα. Να εξελιχθείς, να μάθεις, να φροντίσεις τον εαυτό σου. Αλλά όταν η επιθυμία γίνεται πίεση, χάνει τη χαρά της.

Ίσως το ζητούμενο δεν είναι να κάνεις λιγότερα, αλλά να κάνεις πιο συνειδητά. Να διαλέγεις τι πραγματικά σου δίνει ενέργεια. Μπορεί να μην σου αρέσει το τρέξιμο, τα κεραμικά και το πιλάτες - και αυτό είναι απόλυτα αποδεκτό. Να αφήνεις χώρο για το τίποτα, χωρίς ενοχή, χωρίς να χρειάζεται νακαταγράφεις κάθε στιγμή. Γιατί τελικά, το νέο burnout δεν είναι ότι δουλεύουμε πολύ. Είναι ότι προσπαθούμε να υπάρχουμε με υπερβολική ένταση, κάθε ώρα της ημέρας. Και καμία ζωή δεν αντέχει να είναι διαρκώς στο 100%. Ίσως, λοιπόν, η πιο ριζοσπαστική επιλογή σήμερα να είναι μια απλή: να μην τα κάνεις όλα. Να αφήσεις κάτι για αύριο. Ή και για ποτέ.