Παιδί και ψέματα: Γιατί οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πάντα λόγος ανησυχίας
Αντζελίνα Σφίχτη
23 Ιουνίου 2026
Σε όλους τους γονείς έχει συμβεί να ακούσουν από το παιδί τους μια ιστορία που απλώς δεν στέκει. Όσο αστεία ή εκνευριστικά κι αν φαίνονται αυτά τα αθώα ψέματα, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι μικρές αυτές «ιστορίες» είναι κάτι παραπάνω από φυσιολογικές.
Τα παιδιά που λένε ψέματα δεν είναι απαραίτητα «άτακτα». Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις η συμπεριφορά αυτή συνδέεται με σημαντικές δεξιότητες, όπως η νοημοσύνη, η δημιουργικότητα και η ανάπτυξη της κοινωνικής αντίληψης. Σύμφωνα με τον Δρ. Kang Lee, καθηγητή Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας και Ανθρώπινης Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, τα παιδιά ξεκινούν να λένε ψέματα ήδη από την ηλικία των δύο ετών. Μάλιστα, στην ηλικία των τριών ετών τουλάχιστον τα μισά παιδιά λένε ψέματα, ενώ μέχρι την ηλικία των τεσσάρων το ποσοστό αυτό φτάνει περίπου στο 80%. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι το ψέμα αποτελεί ένα συνηθισμένο και αναμενόμενο κομμάτι της παιδικής ανάπτυξης.
Οι δεξιότητες που κρύβονται πίσω από το ψέμα ενός παιδιού
Για να μπορέσει ένα παιδί να πει ένα πειστικό ψέμα, χρειάζεται να έχει αναπτύξει δύο βασικές γνωστικές δεξιότητες. Αρχικά, πρέπει να κατανοεί ότι οι άλλοι άνθρωποι μπορούν να σκέφτονται διαφορετικά από το ίδιο. Με απλά λόγια, το παιδί είναι ικανό να σκεφτεί: «Εγώ ξέρω τι συνέβη, αλλά οι άλλοι δεν το ξέρουν». Αυτή η ικανότητα αποτελεί σημαντικό στάδιο της γνωστικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, το ψέμα δεν απαιτεί μόνο φαντασία, αλλά και αυτοσυγκράτηση. Για να αποκρύψει την αλήθεια, το παιδί πρέπει να ελέγχει τα λόγια, τις εκφράσεις και τη γλώσσα του σώματός του. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά με μεγαλύτερο αυτοέλεγχο και πιο ανεπτυγμένες κοινωνικές δεξιότητες τείνουν να λένε πιο πειστικά και σύνθετα ψέμματα κατά την παιδική ηλικία.
Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα πολύ μικρά παιδιά δεν αντιλαμβάνονται πάντα με σαφήνεια τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Η προσχολική ηλικία είναι γεμάτη φανταστικούς φίλους και παιχνίδια ρόλων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, τα παιδιά εξερευνούν τον κόσμο και μαθαίνουν σταδιακά τους κοινωνικούς κανόνες.
Πρέπει οι γονείς να ανησυχούν;
Το περιστασιακό ψέμα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής θεωρείται ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να το ενθαρρύνουν. Αντίθετα, είναι σημαντικό να διδάσκουν την αξία της ειλικρίνειας μέσα από ήρεμες συζητήσεις και, κυρίως, το προσωπικό τους παράδειγμα. Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που θα ακούσετε ένα μικρό ψέμα από το παιδί σας, να υπάρχει χώρος για περισσότερη κατανόηση και λιγότερη ανησυχία.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.