Η Παγκόσμια Ημέρα Γάμου γιορτάζεται κάθε χρόνο τη δεύτερη Κυριακή του Φεβρουαρίου. Δεν είναι μια μέρα αφιερωμένη στα λευκά φορέματα ή στις τέλειες τελετές, αλλά στον ίδιο τον θεσμό του γάμου: στη συντροφικότητα, στη δέσμευση, στη συνειδητή επιλογή δύο ανθρώπων να πορευτούν μαζί.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γάμου δεν αφορά μόνο τους νεόνυμφους ή τις «ιδανικές» ιστορίες αγάπης, αλλά κάθε γάμο που προσπαθεί, εξελίσσεται, δοκιμάζεται — και μερικές φορές τελειώνει.
Και κάπου εδώ γεννιέται ένα ερώτημα που σπάνια λέγεται φωναχτά, αλλά απασχολεί πολλούς ανθρώπους: τι σημαίνει ένας γάμος μετά το διαζύγιο; Γιατί να ξαναπαντρευτεί κανείς; Τι είναι αυτό που ωθεί ανθρώπους, που έχουν ήδη απογοητευτεί από έναν γάμο να πιστέψουν ξανά στον ίδιο θεσμό;
Στον πρώτο γάμο, οι περισσότεροι από εμάς μπαίνουμε με μια σχεδόν αυτονόητη βεβαιότητα: ότι αυτό είναι «για πάντα».
Οι όρκοι έχουν κάτι απόλυτο, σχεδόν αφελές. Υπόσχονται αιωνιότητα, αντοχή σε όλα, μια αγάπη που δεν αλλάζει. Όταν όμως αυτός ο γάμος τελειώσει — με διαζύγιο, σύγκρουση ή απώλεια — ο γάμος παύει να είναι μια ρομαντική ιδέα και γίνεται μια σύνθετη εμπειρία. Και ακριβώς εκεί, για πολλούς ανθρώπους, αρχίζει η ουσιαστική του κατανόηση.
Η κοινή αντίληψη λέει ότι ο δεύτερος γάμος είναι πιο «εύθραυστος», πιο ριψοκίνδυνος, ίσως και λιγότερο ρομαντικός. Τα δεδομένα, όμως, δεν επιβεβαιώνουν απόλυτα αυτή την ιδέα. Σύμφωνα με έρευνα του Marriage Foundation στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι δεύτεροι γάμοι εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά διαζυγίου σε σχέση με τους πρώτους — περίπου 31% έναντι 45%.
Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι οι δεύτεροι γάμοι είναι «ευκολότεροι». Σημαίνει ότι οι άνθρωποι που παντρεύονται ξανά το κάνουν συχνά με μεγαλύτερη επίγνωση. Έχουν ζήσει έναν γάμο που δεν πέτυχε και έχουν αναγκαστεί να αναρωτηθούν τι έφταιξε, τι τους έλειψε και τι χρειάζονται πραγματικά από μια σχέση.
Ο δεύτερος γάμος, για πολλούς, δεν είναι μια επανάληψη — είναι μια διόρθωση.
Υπάρχει επίσης ένα μικρό αλλά ενδιαφέρον στοιχείο: ένα ποσοστό περίπου 10–15% των ζευγαριών επανασυνδέεται μετά το διαζύγιο, ενώ περίπου 6% φτάνει στο να ξαναπαντρευτεί με τον ίδιο άνθρωπο.
Αυτό δεν δείχνει απλώς συναισθηματική εξάρτηση ή φόβο μοναξιάς. Δείχνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η απόσταση, ο χρόνος και η εμπειρία επιτρέπουν στους ανθρώπους να δουν τη σχέση τους με μεγαλύτερη καθαρότητα και ωριμότητα. Όχι πάντα — αλλά αρκετά συχνά ώστε να αμφισβητείται η ιδέα ότι ο γάμος «ακυρώνεται» μετά από ένα διαζύγιο.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, η ανάγκη για συντροφικότητα και δέσμευση παραμένει ισχυρή ακόμη και μετά από μια αποτυχημένη σχέση. Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται σε σταθερές συντροφικές σχέσεις εμφανίζουν καλύτερη ψυχική ευεξία, λιγότερη μοναξιά και μεγαλύτερη αίσθηση νοήματος, ακόμη και όταν έχουν βιώσει απώλεια ή έντονη απογοήτευση.
Παράλληλα, οι κοινωνικές αλλαγές έχουν επηρεάσει βαθιά τον τρόπο που βλέπουμε τον γάμο. Τα διαζύγια δεν αφορούν πλέον μόνο νεαρά ζευγάρια. Τα λεγόμενα «γκρι διαζύγια», δηλαδή διαζύγια μετά τα 50 ή τα 60, αυξάνονται, δείχνοντας ότι οι άνθρωποι δεν μένουν πια σε σχέσεις που δεν τους εκφράζουν — αλλά ούτε εγκαταλείπουν την ιδέα της συντροφικότητας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο γάμος μετά το διαζύγιο είναι μια πιο ώριμη εκδοχή του θεσμού. Οι όρκοι αλλάζουν περιεχόμενο.
Δεν υπόσχονται πια άνευ όρων αιωνιότητα, αλλά ειλικρίνεια, παρουσία, προσπάθεια και κοινή ευθύνη. Υπόσχονται να μένεις όχι επειδή «έτσι πρέπει», αλλά επειδή το επιλέγεις.
Ίσως, τελικά, στον δεύτερο γάμο δεν ορκίζεσαι «για πάντα». Ορκίζεσαι να είσαι αληθινός. Και αυτό, για πολλούς ανθρώπους, αποδεικνύεται πιο σταθερό από κάθε ρομαντικό ιδανικό.
Σε μια ημέρα αφιερωμένη στον γάμο, όπως η Παγκόσμια Ημέρα Γάμου, αξίζει να θυμόμαστε ότι ο θεσμός δεν ακυρώνεται από μια αποτυχία. Αντίθετα, επιβεβαιώνεται κάθε φορά που κάποιος, έχοντας πονέσει και μάθει, επιλέγει να αγαπήσει ξανά — αυτή τη φορά με επίγνωση.
Ίσως, τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν όσοι παντρεύονται ξανά είναι αθεράπευτα ρομαντικοί ή απλώς ανίκανοι να μείνουν μόνοι. Ίσως είναι κάτι πιο σύνθετο — και πιο ειλικρινές. Ίσως είναι άνθρωποι που έχουν δει τι δεν αντέχεται, τι δεν λειτουργεί και τι δεν αξίζει πια να συμβιβαστούν.
Άνθρωποι που δεν πιστεύουν λιγότερο στην αγάπη, αλλά πιστεύουν διαφορετικά: όχι ως υπόσχεση αιωνιότητας, αλλά ως συνειδητή επιλογή για το πόσα θέλουν να μοιραστούν, πώς θέλουν να αγαπήσουν και μέχρι πού μπορούν — και θέλουν — να πάνε μαζί με έναν άλλον άνθρωπο.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.