WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Οι λόγοι που πολλές δίαιτες δεν λειτουργούν (και τι μπορείτε να κάνετε γι' αυτό)


Τζουλιάννα Καρνέζη

29 Νοεμβρίου 2021

Οι λόγοι που πολλές δίαιτες δεν λειτουργούν (και τι μπορείτε να κάνετε γι' αυτό)

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως ενώ περίπου 45 εκατομμύρια Αμερικανοί κάνουν δίαιτα κάθε χρόνο, παρόλα αυτά σχεδόν τα δύο τρίτα από αυτούς παραμένουν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. 

Θα ανακαλύψετε λοιπόν πολύ σύντομα πως ενώ κάποιες  δίαιτες μπορεί να σας βοηθήσουν να χάσετε κάποια κιλά, συχνά δεν διαρκούν πολύ, με αποτέλεσμα να ανακτήσετε όλο το βάρος (μπορεί και περισσότερό) πολύ γρήγορα.

Γνωρίζω πόσο δελεαστικό μπορεί να είναι να ακολουθείτε την πιο πρόσφατη τάση διατροφής, πιστεύοντας ότι αυτή θα λειτουργήσει επιτέλους για εσάς.

Εξάλλου η βιομηχανία απώλειας βάρους είναι τεράστια και έχει σχεδιαστεί για να σας προσελκύει. Αλλά αν θέλετε να σπάσετε τον φαινομενικά ατελείωτο κύκλο της υπερφαγίας, το να κάνετε συνέχεια δίαιτα δεν είναι η καλύτερη επιλογή.

Καταρχάς πριν αναλύσω τους λόγους για τους οποίους μερικές δίαιτες δεν λειτουργούν, θα ήθελα να διευκρινίσω τι εννοώ όταν μιλάω για δίαιτες.

Ο πρωταρχικός ορισμός μιας δίαιτας μπορεί να περιλαμβάνει ένα ελαφρύ έλλειμμα θερμίδων, που έχει σκοπό να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος σταδιακά και βιώσιμα, ή μπορεί απλώς να σχετίζεται με τον τύπο τροφής που μπορείτε να φάτε (όπως η vegan δίαιτα, για παράδειγμα).  Επίσης μπορεί να αναφέρεται σε έναν τρόπο διατροφής που συνταγογραφείται για λόγους υγείας.

Θα ήθελα λοιπόν  να καταστήσω σαφές ότι το παραπάνω δεν είναι το είδος της δίαιτας που θα αναφέρω σε αυτό το άρθρο. Ακολουθώντας μια δίαιτα με αυτή την έννοια είναι σίγουρα μια καλή λύση για να βελτιώσετε την υγεία σας και για να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος.

Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθώ στις δίαιτες, που μας παροτρύνουν να τρώμε με (πολύ) περιοριστικό τρόπο για να χάσουμε βάρος (γρήγορα), ακολουθώντας ένα σύνολο προβλεπόμενων κανόνων. Αυτές οι δίαιτες μπορεί συχνά να αναφέρονται και ως δίαιτες μόδας.

Ας δούμε παρακάτω γιατί μερικές δίαιτες δεν λειτουργούν

Πρώτα απ 'όλα, το να ακολουθείτε μια αυστηρή δίαιτα θα έχει σαν αποτέλεσμα να παίρνετε πολύ λίγες θερμίδες, που σημαίνει ότι θα κάψετε περισσότερες από όσες καταναλώνετε. Αυτό θα σας κάνει να χρησιμοποιήσετε τις αποθήκες γλυκογόνου και λίπους για ενέργεια, οδηγώντας σε απώλεια βάρους. Όμως η αρχική απώλεια βάρους θα είναι ως επί το πλείστον βάρος νερού.

Επίσης η δραστική μείωση της πρόσληψης θερμίδων συχνά σημαίνει μείωση της πρόσληψης υδατανθράκων. Αλλά εάν δεν καταναλώνετε αρκετούς υδατάνθρακες, το σώμα σας θα χρησιμοποιήσει τις πηγές γλυκογόνου για ενέργεια. Αυτές είναι μακριές αλυσίδες γλυκόζης που συγκρατούν τα μόρια νερού. Όταν λοιπόν αρχίσετε να τις καίτε, θα χάσετε πολύ νερό, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια βάρους.

Ο παράγοντας κινήτρου μπορεί επίσης να παίξει ρόλο. Οι πρώτες εβδομάδες τείνουν να είναι οι πιο εύκολες καθώς είστε πολύ ενθουσιασμένοι. Όσο περνά ο καιρός, η δίαιτα γίνεται όλο και πιο δύσκολη και το κίνητρο μπορεί να μειωθεί. 

Και δυστυχώς, αυτή η απώλεια βάρους δεν θα διαρκέσει. Ενώ οι μελέτες δείχνουν ότι οι αυστηρές δίαιτες οδηγούν σε απώλεια βάρους, δείχνουν επίσης ότι αυτά τα αποτελέσματα εξαφανίζονται μετά από ένα χρόνο και ότι το μισό από το βάρος που χάθηκε ανακτάται μέσα σε 2 χρόνια.

Επίσης πολλές δίαιτες προκαλούν ορισμένες βιολογικές αλλαγές στο σώμα σας. Ακολουθώντας μια περιοριστική δίαιτα θα επιβραδυνθεί ο μεταβολισμός σας. Αυτή είναι μια φυσιολογική διαδικασία: αφού πρόκειται να χάσετε βάρος, θα χρειαστείτε λιγότερη ενέργεια. Και αυτό θα σας κάνει να κάψετε λιγότερες θερμίδες σε κατάσταση ηρεμίας.

Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει πως όσοι ακολουθούν περιοριστικές δίαιτες, ο μεταβολισμός τους επιβραδύνεται περισσότερο από ό,τι θα αναμενόταν. 

Ένα άλλο πράγμα που πρέπει να λάβετε υπόψη είναι τα επίπεδα λεπτίνης. Η λεπτίνη είναι η «ορμόνη κορεσμού» που σας λέει να σταματήσετε να τρώτε όταν είστε χορτάτοι. Αυτή η ορμόνη μειώνεται όταν χάνετε γρήγορα βάρος, που σημαίνει ότι θα τρώτε λιγότερο, αλλά θα αισθάνεστε πολύ πεινασμένοι, κάτι που σίγουρα δεν είναι εύκολα βιώσιμο. 

Επιπλέον, το να κάνετε μια αυστηρή δίαιτα θα αυξήσει τα επίπεδα γκρελίνης, η οποία είναι η ορμόνη που διεγείρει την πείνα . Αυτό θα συμβάλει επίσης στην αυξημένη όρεξη.

Τέλος, η δραστική μείωση των θερμίδων σας θα σας κάνει να λαχταράτε περισσότερο φαγητό. Όλα θα φαίνονται πιο νόστιμα, οι αισθήσεις σας θα είναι σε εγρήγορση και θα έχετε όρεξη να φάτε οτιδήποτε και τα πάντα.

Διαβάζοντας όμως τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε να προσπαθείτε να χάσετε βάρος εφόσον είναι απαραίτητο, αλλά σημαίνει ότι πρέπει να προσπαθήσετε να το κάνετε με πιο υγιεινό και βιώσιμο τρόπο.

Το φαγητό είναι κάτι περισσότερο από την απώλεια κιλών. Θα πρέπει να περιλαμβάνει την ευχαρίστηση να μοιράζεστε ένα γεύμα με αγαπημένα πρόσωπα, να απολαμβάνετε ορισμένα φαγητά σε ειδικές περιστάσεις, να βιώνετε διαφορετικούς πολιτισμούς μέσω του φαγητού…

Εάν δεν μπορείτε να ζήσετε αυτά τα πράγματα, τότε η δίαιτα σας απλά δεν θα είναι βιώσιμη. 

Πολλά προγράμματα διατροφής προσπαθούν να επαναπροσδιοριστούν ως πιο υγιεινά και όχι εστιασμένα στο βάρος ή τις θερμίδες , αλλά είναι απλώς λύκοι με ένδυμα προβάτου. Και μπορεί να καταλήξετε να τρώτε φαγητά που δεν θέλετε και να απαγορεύσετε τα φαγητά που αγαπάτε.

Αυτό είναι πιθανό να δημιουργήσει μια εμμονή με το φαγητό και ακόμη και να σας κάνει να τρώτε υπερβολικά, όποτε σας δίνεται η ευκαιρία.

Όσον αφορά την απώλεια βάρους το κάθε άτομο είναι εντελώς μοναδικό. Για αυτόν τον λόγο, μια δίαιτα που ταιριάζει σε όλους δεν είναι η σωστή προσέγγιση.

Είναι λοιπόν σημαντικό να μάθετε πώς να τρέφετε το σώμα σας σωστά για βέλτιστη υγεία. Υγιεινή διατροφή σημαίνει να τρώτε μια ποικιλία από ολόκληρα, υγιεινά τρόφιμα και να έχετε νόστιμα αλλά ισορροπημένα γεύματα. Ορισμένα τρόφιμα είναι πιο υγιεινά από άλλα και καλό θα ήταν να βρίσκονται  στα περισσότερα γεύματά σας (φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, υγιεινές πρωτεΐνες, ξηροί καρποί και σπόροι...), αλλά υπάρχει χώρος και για οποιαδήποτε άλλη τροφή σας αρέσει, αρκεί να την καταναλώνετε με μέτρο.

Οποιαδήποτε περιοριστική δίαιτα καλό είναι να αποφεύγεται. 

Τέλος εκτός από την υγιεινή διατροφή, είναι σημαντικό να διατηρήσετε μια υγιή σχέση με το φαγητό, να είστε σωματικά δραστήριοι και να φροντίζετε την ψυχική σας υγεία.