WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Κορτιζόλη: Τι είναι και πόσο σημαντική είναι στον οργανισμό μας


Τζουλιάννα Καρνέζη

8 Οκτωβρίου 2022

Κορτιζόλη: Τι είναι και πόσο σημαντική είναι στον οργανισμό μας
pexels
Η κορτιζόλη θεωρείται η κατεξοχήν ορμόνη του στρες. Όταν το στρες αυξάνει πάνω από το μέσο όρο τα επίπεδα της κορτιζόλης στον οργανισμό είναι υψηλά και προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η κορτιζόλη είναι μια στεροειδής ορμόνη, που ανήκει στην οικογένεια των γλυκοκορτικοειδών και παράγεται από τον φλοιό των επινεφριδίων. Όπως συμβαίνει με όλες τις στεροειδείς ορμόνες, συντίθεται από τη χοληστερόλη, μετά από μια αλληλουχία βιοχημικών αντιδράσεων. Η κορτιζόλη, με τις πολυποίκιλες δράσεις της, βοηθά τον οργανισμό να ανταπεξέρχεται στις μακροχρόνιες καταστάσεις του στρες.

Κορτιζόλη, ιδιότητες και οφέλη

Μια σημαντική δράση της κορτιζόλης είναι η αύξηση του σακχάρου στο αίμα μέσω της ηπατικής γλυκονεογένεσης ή της μετατροπής των αμινοξέων σε γλυκόζη μέσω του πρωτεϊνικού καταβολισμού των μυών, των οστών και του λιπώδους ιστού.

Ένας πολύ σημαντικός ρόλος της κορτιζόλης είναι αυτός της αντιφλεγμονώδους δράσης. Πολλά φάρμακα κορτιζόνης βασίζονται στη χρήση αυτής της ορμόνης: η κορτιζόνη είναι η λιγότερο αποτελεσματική μορφή και η οποία μετατρέπεται στη δραστική μορφή ή στην ίδια την κορτιζόλη

Εάν δεν υπερδιεγείρεται, η ορμόνη είναι πολύ σημαντική και καθιστά δυνατή την αντιστάθμιση των ελλείψεων υδατανθράκων και της υπογλυκαιμίας. Το πρωί η κορτιζόλη δίνει την απαραίτητη ενέργεια στο σώμα μας.

Υπερβολική κορτιζόλη, παρενέργειες και ανεπιθύμητες ενέργειες

Το πρόβλημα με αυτή την ορμόνη εμφανίζεται όταν παράγεται σε περίσσεια. Σε αυτή την περίπτωση έχει αρνητικές δράσεις, καθώς αναστέλλει τη σύνθεση DNA, RNA, πρωτεϊνών, GH, τεστοστερόνης, αναστέλλει τη μετατροπή της Τ4 στην πιο δραστική Τ3. Η κορτιζόλη υποβαθμίζει επίσης τη μυϊκή, οστική και ιστική μάζα. Η περίσσεια ονομάζεται υπερκορτιζολισμός ή σύνδρομο Cushing,

Υπερβολική κορτιζόλη στο σύνδρομο Cushing

Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου Cushing

  • Κούραση

  • Οστεοπόρωση

  • Υπεργλυκαιμία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ,

  • Απώλεια μυϊκού τόνου και δέρματος, λόγω νεογλυκογένεσης

  • Κολίτιδα και γαστρίτιδα,

  • Ανικανότητα και απώλεια της λίμπιντο

  • αύξηση της αρτηριακής πίεσης και της συγκέντρωσης νατρίου στο αίμα

  • Κατάθλιψη, απάθεια ή ευφορία και άγχος

  • Μειωμένη μνήμη.

  • Κορτιζόλη και διατροφή

Πώς επηρεάζει η διατροφή τη σύνθεση της κορτιζόλης

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης συνδέονται με μια διατροφή πλούσια σε ζωικές πρωτεΐνες και υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη. Πώς συμβαίνει αυτός ο μηχανισμός;

Μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων και κατά συνέπεια υψηλό γλυκαιμικό φορτίο ευθύνονται για την ταχεία αύξηση της γλυκόζης στο αίμα, την επακόλουθη παραγωγή ινσουλίνης, την επακόλουθη αντιδραστική υπογλυκαιμία και τέλος την παραγωγή κορτιζόλης, για την αύξηση του σακχάρου στο αίμα.

Ομοίως, άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης συνδέονται με μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες. Στην πραγματικότητα, η κορτιζόλη θα είχε αντιρυθμιστική δράση, χάρη στην ικανότητά της να αυξάνει τη γλυκονεογένεση, η οποία βοηθάει στην απομάκρυνση των αμινοξέων από την κυκλοφορία του αίματος.

Για να μην έχετε υψηλή κορτιζόλη, η οποία, εάν παράγεται υπερβολικά, προκαλεί πολλά προβλήματα, είναι απαραίτητο πρώτα από όλα να αλλάξετε τον τρόπο ζωής και σε επίπεδο διατροφής, να καταφύγετε σε ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες.