Τι συμβαίνει στο σώμα σου όταν παίρνεις πάρα πολλές βιταμίνες

Η λήψη της σωστής ποσότητας βιταμινών μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βοηθήσει τη λειτουργία του σώματός σας. Ωστόσο, η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να γίνει τοξική (υπερβιταμίνωση). Τα συμπτώματα υπερβολικής δόσης βιταμινών μπορεί να περιλαμβάνουν δερματικό εξάνθημα, στομαχικές διαταραχές, σπασμούς ή ακόμη και εγκεφαλικό επεισόδιο.

Μπορεί η υπερβολική κατανάλωση βιταμινών να βλάψει την υγεία σας;

Η υπερβολική λήψη βιταμινών μπορεί να βλάψει την υγεία σας, ιδιαίτερα εάν λαμβάνετε υψηλές δόσεις ή τις χρησιμοποιείτε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σοβαροί κίνδυνοι που σχετίζονται με υψηλές δόσεις βιταμινών περιλαμβάνουν τα εξής:

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

6 θρεπτικά σνακ για μετά την προπόνηση αν έχεις κουραστεί από τα πρωτεϊνούχα ροφήματα

• Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας: Οι σταθερά υψηλές δόσεις συμπληρωμάτων βιταμίνης Ε (≥400 διεθνείς μονάδες (IU)/ημέρα) έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο θανάτου.
• Κίνδυνος καρκίνου: Μελέτες έχουν δείξει ότι υψηλές δόσεις βιταμινών Α, Β6 και Β12 μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Η λήψη μεγάλων ποσοτήτων βιταμίνης Ε μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου μετά από ακτινοθεραπεία.
• Συγγενείς ανωμαλίες: Η λήψη υψηλών δόσεων βιταμίνης Α κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει ανωμαλίες στο έμβρυο, συμπεριλαμβανομένων βλαβών στην καρδιά και τον εγκέφαλο.
• Κίνδυνος καταγμάτων: Η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης Α ή βιταμίνης D μπορεί να μειώσει την οστική πυκνότητα και να αυξήσει την πιθανότητα καταγμάτων.

Λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές βιταμίνες

Οι βιταμίνες ταξινομούνται είτε ως λιποδιαλυτές είτε ως υδατοδιαλυτές:

• Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες περιλαμβάνουν τις βιταμίνες A, D, E και K.
• Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες περιλαμβάνουν και τις οκτώ βιταμίνες του συμπλέγματος Β, καθώς και τη βιταμίνη C.

Κίνδυνοι από την υπερβολική πρόσληψη λιποδιαλυτών βιταμινών

Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες παραμένουν στο σώμα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και είναι πιο πιθανό να συσσωρευτούν, προκαλώντας τοξικότητα όταν λαμβάνονται σε υπερβολικές ποσότητες.

Τα συμπτώματα υπερβολικής πρόσληψης βιταμίνης Α περιλαμβάνουν:

• Απολέπιση του δέρματος
• Προβλήματα στο ήπαρ
• Απώλεια όρασης
• Αυξημένη πίεση στο κρανίο (ενδοκρανιακή υπέρταση)

Τα συμπτώματα υπερβολικής πρόσληψης βιταμίνης D περιλαμβάνουν:

• Υπερβολική ούρηση
• Επιληπτικές κρίσεις
• Κώμα
• Κατάγματα οστών

Τα συμπτώματα υπερβολικής πρόσληψης βιταμίνης Ε περιλαμβάνουν:

• Υπερβολική αιμορραγία
• Εγκεφαλικό επεισόδιο
• Κίνδυνοι από την υπερβολική πρόσληψη υδατοδιαλυτών βιταμινών

Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες θεωρούνται γενικά ασφαλέστερες από τις λιποδιαλυτές, επειδή δεν συσσωρεύονται εύκολα στο σώμα. Εάν καταναλώσετε υπερβολική ποσότητα, το σώμα συνήθως αποβάλλει το περίσσευμα μέσω των ούρων. Τα συμπτώματα υπερβολικής πρόσληψης υδατοδιαλυτών βιταμινών είναι συχνά μη ειδικά, δηλαδή ασαφή και όχι πάντα εύκολο να συνδεθούν άμεσα με τη βιταμίνη. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Ναυτία
• Έμετο
• Διάρροια
• Δερματικό εξάνθημα

unsplash

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τοξικότητα

Αν και οποιοσδήποτε λαμβάνει συμπληρώματα βιταμινών μπορεί να εμφανίσει τοξικότητα, ορισμένες ομάδες πληθυσμού διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο:

• Μωρά: Τα θηλάζοντα βρέφη μπορεί να εμφανίσουν υπερβολικά επίπεδα βιταμινών εάν οι μητέρες τους λαμβάνουν συμπληρώματα. Επιπλέον, τα βρεφικά γάλατα για πρόωρα μωρά συχνά περιέχουν υψηλές ποσότητες βιταμίνης D, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα όταν καταναλώνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Παιδιά: Πολλά συμπληρώματα βιταμινών μοιάζουν με καραμέλες ή ζελεδάκια, κάτι που τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά για τα παιδιά.
• Έγκυες γυναίκες: Τα υψηλά επίπεδα βιταμίνης Α κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσουν καρδιακές ή εγκεφαλικές ανωμαλίες στο έμβρυο ή ακόμη και αποβολή.
• Ηλικιωμένοι: Οι ηλικιωμένοι μπορεί να μεταβολίζουν και να αποβάλλουν τις ουσίες διαφορετικά από τους νεότερους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα βιταμινών μετά από μια τυπική δόση. Για παράδειγμα, είναι πιθανότερο να εμφανίσουν γνωστικά προβλήματα έπειτα από υπερβολική λήψη βιταμίνης D.
• Άτομα που λαμβάνουν πολλαπλά συμπληρώματα: Είναι πιο εύκολο να προκύψει υπερδοσολογία όταν κάποιος λαμβάνει καθημερινά πολυβιταμίνες σε συνδυασμό με μεμονωμένα συμπληρώματα βιταμινών.

Πόση ποσότητα από κάθε βιταμίνη χρειάζεστε

Τα υγιή άτομα που ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή συνήθως δεν χρειάζονται συμπληρώματα βιταμινών. Έρευνες δείχνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που λαμβάνουν συμπληρώματα ήδη καλύπτουν τις συνιστώμενες ποσότητες μέσω της διατροφής τους. Όταν προσπαθείτε να υπολογίσετε πόση ποσότητα από κάθε βιταμίνη χρειάζεστε, είναι σημαντικό να λαμβάνετε υπόψη τόσο τις βιταμίνες που προσλαμβάνετε από τη διατροφή όσο και εκείνες που προέρχονται από συμπληρώματα, συμπεριλαμβανομένων των πολυβιταμινών.

Πηγές βιταμινών από τη διατροφή

• Βιταμίνη Α: Βρίσκεται σε γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά και ψάρια.
• Βιταμίνη Β3 (νιασίνη): Βρίσκεται σε τρόφιμα όπως το κοτόπουλο, το μοσχάρι και το ψάρι.
• Βιταμίνη C: Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν πλούσιες πηγές βιταμίνης C.
• Βιταμίνη D: Το σώμα συνθέτει βιταμίνη D μέσω της έκθεσης στον ήλιο. Ορισμένα ψάρια την περιέχουν φυσικά, ενώ πολλά τρόφιμα είναι εμπλουτισμένα με αυτήν.
• Βιταμίνη Ε: Βρίσκεται σε ξηρούς καρπούς, σπόρους και φυτικά έλαια.

Συζητήστε με έναν γιατρό τους στόχους και τις ανάγκες σας πριν ξεκινήσετε τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών. Μερικά σημαντικά σημεία που πρέπει να λάβετε υπόψη περιλαμβάνουν:

• Τρέχοντα επίπεδα βιταμινών: Μια εξέταση αίματος μπορεί να δείξει εάν έχετε πραγματικά ανάγκη από συμπληρώματα.
• Διατροφή: Οι βιταμίνες απαιτούνται σε μικρές ποσότητες και οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι μπορούν να τις λάβουν μέσω μιας ποικίλης διατροφής με τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης.
• Προβλήματα υγείας: Εάν είστε έγκυος, θηλάζετε, ακολουθείτε περιοριστική δίαιτα ή έχετε κάποια ιατρική πάθηση, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε γιατρό ώστε να βεβαιωθείτε ότι η δόση που λαμβάνετε είναι ασφαλής και κατάλληλη για εσάς.

Συμπερασματικά, οι βιταμίνες μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να βοηθήσουν τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, όμως η υπερβολική κατανάλωσή τους δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερα οφέλη. Αντίθετα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για υψηλές δόσεις ή μακροχρόνια χρήση συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους μέσα από μια ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή, ενώ τα συμπληρώματα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Η σωστή ενημέρωση και η συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας μπορούν να βοηθήσουν ώστε η λήψη βιταμινών να είναι ασφαλής και ωφέλιμη για τον οργανισμό.