Μπορείς να καταλάβεις πόσο θα ζήσει κάποιος από μία και μόνο απάντηση, σύμφωνα με μελέτη

Θα μπορούσε η απάντηση στην απλή ερώτηση «πώς νιώθεις στην υγεία σου;» να αποκαλύπτει περισσότερα για το μέλλον ενός ανθρώπου από μια σειρά ιατρικών εξετάσεων; Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα, η προσωπική αντίληψη που έχει κάποιος για την υγεία του φαίνεται να αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους δείκτες μακροζωίας.

Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε το 2016 στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science και βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 6.000 Βρετανών ενηλίκων ηλικίας από 41 έως 93 ετών. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για σχεδόν τρεις δεκαετίες, από το 1983 έως το 2012, καταγράφοντας λεπτομερώς την κατάσταση της υγείας τους.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Να γιατί ο περιορισμός αυτής της συνήθειας ύπνου συνδέεται με μεγαλύτερη μακροζωία

Πώς η ψυχολογία επηρεάζει τη σωματική υγεία, σύμφωνα με έρευνες

Κατά τη διάρκεια της έρευνας συγκεντρώθηκαν στοιχεία για δεκάδες παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο θνησιμότητας. Μετρήθηκαν δείκτες, όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, η κατανάλωση καπνού και αλκοόλ, ενώ οι συμμετέχοντες κατέγραφαν συνήθειες, όπως ο ύπνος και η λήψη φαρμάκων. Παράλληλα, αξιολογούνταν η ικανότητά τους να εκτελούν καθημερινές δραστηριότητες, αλλά και οι γνωστικές τους λειτουργίες, όπως η μνήμη και η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Παρότι οι επιστήμονες εξέτασαν συνολικά 65 διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου, το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι ο σημαντικότερος προγνωστικός δείκτης για το προσδόκιμο ζωής δεν ήταν κάποια ιατρική μέτρηση, αλλά το πώς οι ίδιοι οι άνθρωποι αξιολογούσαν την υγεία τους.

Όσοι δήλωναν ότι αισθάνονταν, υγιείς είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο, ακόμη και όταν λαμβάνονταν υπόψη οι υπόλοιποι παράγοντες υγείας. Με άλλα λόγια, η υποκειμενική εικόνα που έχει κάποιος για τη φυσική του κατάσταση φαίνεται να αντικατοπτρίζει κάτι βαθύτερο από αυτό που καταγράφουν οι εξετάσεις.

Το εύρημα αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Έρευνα του Πανεπιστημίου Στάνφορντ το 2017 κατέληξε σε παρόμοια συμπεράσματα. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι άνθρωποι που θεωρούσαν πως ήταν λιγότερο δραστήριοι από τους συνομηλίκους τους παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, ακόμη και όταν στην πραγματικότητα τα επίπεδα άσκησής τους δεν διέφεραν σημαντικά.

Pexels

Οι ερευνητές απέδωσαν το φαινόμενο εν μέρει στο λεγόμενο «placebo effect», δηλαδή στην επίδραση που μπορεί να έχει μια πεποίθηση στον οργανισμό. Η αντίληψη που έχει κάποιος για τον εαυτό του φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά, αλλά και ορισμένες βιολογικές λειτουργίες. Παρόμοια συμπεράσματα έχουν προκύψει και από έρευνες του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. Επιστήμονες παρατήρησαν ότι άτομα με αυξημένο κληρονομικό κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων είχαν μικρότερες πιθανότητες να υποστούν έμφραγμα, όταν διατηρούσαν μια πιο θετική στάση απέναντι στη ζωή.

Οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει οριστικά στους μηχανισμούς που εξηγούν αυτή τη σχέση. Είναι πιθανό οι αισιόδοξοι άνθρωποι να υιοθετούν συχνότερα πιο υγιεινές συνήθειες ή να εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα στρες, γεγονός που συνδέεται με λιγότερες φλεγμονές και καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η θετική σκέψη δεν αποτελεί πανάκεια. Άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη ή ζουν με χρόνιες παθήσεις συχνά δυσκολεύονται να διατηρήσουν μια αισιόδοξη στάση απέναντι στην καθημερινότητα. Για τον λόγο αυτό, τα ευρήματα δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως απόδειξη, ότι η αισιοδοξία από μόνη της εξασφαλίζει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αλλά ως ένδειξη ότι η ψυχική κατάσταση και η προσωπική αντίληψη της υγείας αποτελούν σημαντικά κομμάτια της συνολικής ευεξίας του ανθρώπου.