Ογκίδιο στο στήθος: τι είναι πιο πιθανό να σημαίνει στα 20, στα 30, στα 40 και μετά

Λίγα πράγματα τρομάζουν τόσο απότομα όσο η στιγμή που, μέσα στο ντους ή την ώρα που ντύνεσαι, τα δάχτυλα συναντούν ένα ογκίδιο που δεν είχες προσέξει ποτέ πριν. Η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Μήπως είναι κάτι κακό;».

Κι όμως, τα περισσότερα ογκίδια του μαστού είναι καλοήθη. Αυτό που αλλάζει με τα χρόνια είναι ποια αιτία γίνεται πιθανότερη και πόσο διαφορετικά αξιολογούμε κάθε νέο εύρημα ανάλογα με την ηλικία.

Τι μπορεί να είναι ένα ογκίδιο στο στήθος ανάλογα με την ηλικία σου

Στα 20

Στα 20, ο συχνότερος «ένοχος» είναι το ινοαδένωμα: ένας καλοήθης, συμπαγής σχηματισμός, συνήθως λείος, ελαστικός, καλά περιγεγραμμένος και κινητός κάτω από τα δάχτυλα. Συνήθως είναι ανώδυνο, αν και μπορεί να προκαλεί ευαισθησία ή ήπια ενόχληση. Σε αυτή την ηλικία, η μεγάλη πλειονότητα των ογκιδίων οφείλεται σε καλοήθεις αιτίες και ο καρκίνος του μαστού είναι σπάνιος. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ένα νέο εύρημα που επιμένει πρέπει να αγνοείται.

Στα 30

Στα 30, το τοπίο γίνεται λίγο πιο σύνθετο. Τα ινοαδενώματα παραμένουν συχνά, ενώ εμφανίζονται περισσότερο και οι κύστεις ή οι ινοκυστικές μεταβολές. Μια κύστη μπορεί να μεγαλώνει, να μικραίνει ή να γίνεται πιο ευαίσθητη μέσα στον εμμηνορρυσιακό κύκλο. Οι ινοκυστικές μεταβολές μπορεί να κάνουν τον μαστό να μοιάζει πιο οζώδης, βαρύς ή ευαίσθητος, ιδιαίτερα τις ημέρες πριν από την περίοδο. Και σε αυτή τη δεκαετία, οι καλοήθεις αιτίες εξακολουθούν να υπερισχύουν.

Στα 40

Στα 40, κύστεις, ινοκυστικές μεταβολές και ινοαδενώματα εξακολουθούν να συναντώνται. Παράλληλα, όμως, η πιθανότητα κακοήθειας αποκτά μεγαλύτερο βάρος στη διαφορική διάγνωση. Σε αυτή την ηλικιακή περίοδο συναντάται συχνότερα και ο φυλλοειδής όγκος, ένας σπάνιος όγκος του μαστού που μπορεί να μοιάζει με ινοαδένωμα, αλλά συχνά μεγαλώνει γρηγορότερα.

Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, είναι όμως συχνότερος γύρω στα 40–50 και χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση.

Μετά τα 50

Μετά τα 50, και ιδιαίτερα με την εμμηνόπαυση, η ορμονική «θύελλα» κοπάζει. Οι κυκλικές μεταβολές του μαστού γίνονται λιγότερο έντονες και αρκετά καλοήθη ορμονοεξαρτώμενα ευρήματα υποχωρούν, ενώ ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού αυξάνεται με την ηλικία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα νέο ογκίδιο μετά τα 50 είναι καρκίνος· σημαίνει όμως ότι δεν είναι ένα εύρημα που αφήνουμε απλώς να περιμένει.

Σε κάθε ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα. Ένα ισχυρό οικογενειακό ιστορικό ή γνωστή κληρονομική προδιάθεση μπορεί να οδηγήσει σε έναρξη του προληπτικού ελέγχου σε μικρότερη ηλικία, σε πιο εντατική παρακολούθηση και, σε επιλεγμένες γυναίκες υψηλού κινδύνου, σε συζήτηση στρατηγικών μείωσης του κινδύνου.

Pexels

Τι συμβαίνει στην εγκυμοσύνη και στο θηλασμό

Ξεχωριστή περίπτωση είναι η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός. Ο μαστός τότε αλλάζει εντυπωσιακά και μπορεί να εμφανιστούν καλοήθη ευρήματα, όπως η γαλακτοκήλη, αλλά και μαστίτιδα ή απόστημα, συνήθως με πόνο, ερυθρότητα, θερμότητα και ενίοτε πυρετό. Ένα ογκίδιο ή μια φλεγμονώδης εικόνα που επιμένει, υποτροπιάζει ή δεν βελτιώνεται όπως αναμένεται δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην εγκυμοσύνη ή στον θηλασμό και χρειάζεται έγκαιρη διερεύνηση.

Διαχρονικά πολύτιμη παραμένει η εξοικείωση με το «φυσιολογικό» του δικού σου στήθους: όχι μια αγχωτική καθημερινή ψηλάφηση, αλλά μια ήρεμη γνωριμία με την εικόνα και την υφή του. Στις γυναίκες με κύκλο, λίγες ημέρες μετά την περίοδο ο μαστός είναι συνήθως λιγότερο ευαίσθητος. Στις γυναίκες χωρίς κύκλο, μπορεί να επιλέγεται μια σταθερή χρονική στιγμή για σύγκριση από μήνα σε μήνα. Ό,τι αλλάζει και επιμένει, ελέγχεται.

Πότε χρειάζεται να είμαστε περισσότερο προσεκτικές

Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται ένα ογκίδιο που είναι σκληρό, έχει ασαφή όρια, φαίνεται καθηλωμένο στους γύρω ιστούς ή αυξάνεται σε μέγεθος. Το ίδιο ισχύει για νέα εισολκή του δέρματος ή της θηλής, εικόνα «φλοιού πορτοκαλιού», αιματηρή έκκριση από τη θηλή ή διογκωμένους λεμφαδένες στη μασχάλη. Από την άλλη, ούτε ένα λείο ή κινητό ογκίδιο μπορεί να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα καλοήθες μόνο από την αφή.

Το ουσιαστικότερο είναι ότι κανένα ογκίδιο δεν αξιολογείται αξιόπιστα μόνο με την ψηλάφηση. Η διερεύνηση συνδυάζει την κλινική εξέταση με την κατάλληλη απεικόνιση και, όπου χρειάζεται, τη βιοψία. Στις νεότερες γυναίκες το υπερηχογράφημα έχει συνήθως τον πρώτο ρόλο, ενώ όσο αυξάνεται η ηλικία η μαστογραφία αποκτά μεγαλύτερη σημασία.

Η αυτοδιάγνωση στο διαδίκτυο και το «θα περιμένω να δω αν θα περάσει» είναι δύο εύκολες παγίδες. Ένα νέο ή επίμονο ογκίδιο δεν χρειάζεται να προκαλεί πανικό - χρειάζεται απάντηση. Και αυτή έρχεται από τη σωστή ιατρική αξιολόγηση.

Ευχαριστούμε για τις πληροφορίες την

Dr Αικατερίνη-Γαβριέλα Γιαννακάκη, MD, MSc, PhD(c)
Γυναικολόγος – Χειρουργός Μαστού
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» | Συνεργάτιδα ΙΑΣΩ
Διεθνής κλινική μετεκπαίδευση | Ιταλία • ΗΠΑ