Τα γενέθλια θεωρούνται, σχεδόν αυτονόητα, μια χαρούμενη περίσταση. Είναι η «δική μας μέρα», γεμάτη ευχές, δώρα και θεωρητικά αγάπη. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους, η συγκεκριμένη ημερομηνία συνοδεύεται από ένα ανεξήγητο βάρος. Μια ελαφριά ή και έντονη μελαγχολία, γνωστή ως “birthday blues”, που μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και όταν όλα γύρω δείχνουν ιδανικά.
Birthday blues: γιατί συμβαίνει αυτό;
Ένας βασικός λόγος είναι η αναπόφευκτη διαδικασία της αυτοαξιολόγησης. Τα γενέθλια λειτουργούν σαν ένα ψυχολογικό «checkpoint»: τι πέτυχα φέτος; Πού βρίσκομαι σε σχέση με τους στόχους μου; Για κάποιον που περίμενε, για παράδειγμα, να έχει αλλάξει δουλειά, να έχει προχωρήσει μια σχέση ή να έχει νιώσει πιο «τακτοποιημένος» συναισθηματικά, η μέρα αυτή μπορεί να φέρει έντονη απογοήτευση. Δεν είναι απλώς μια ακόμα μέρα , είναι μια υπενθύμιση του χρόνου που περνά.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι η κοινωνική πίεση. Τα social media έχουν δημιουργήσει ένα πολύ συγκεκριμένο αφήγημα για το πώς «πρέπει» να είναι τα γενέθλια: πάρτι, φίλοι, εκπλήξεις, χαμόγελα. Αν η πραγματικότητα απέχει από αυτή την εικόνα, είναι εύκολο να νιώσεις ότι κάτι πάει λάθος. Ένα απλό, ήσυχο βράδυ στο σπίτι μπορεί να μεταφραστεί (λανθασμένα) ως αποτυχία ή μοναξιά.
Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: κάποιος που έχει πρόσφατα μετακομίσει σε άλλη πόλη μπορεί να βρεθεί μόνος στα γενέθλιά του. Ακόμα κι αν αυτή είναι μια προσωρινή κατάσταση, η ημέρα φορτίζεται συναισθηματικά. Το «δεν έχω με ποιον να το γιορτάσω» μπορεί να μετατραπεί σε «δεν έχω ανθρώπους κοντά μου», κάτι που ενισχύει τη θλίψη.
Επιπλέον, τα γενέθλια συχνά ενεργοποιούν βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα. Η έννοια της ηλικίας δεν είναι ουδέτερη: κουβαλά προσδοκίες, συγκρίσεις και, πολλές φορές, φόβο. Για κάποιους, το να μεγαλώνουν σημαίνει ότι απομακρύνονται από εκδοχές του εαυτού τους που δεν πρόλαβαν να ζήσουν. Για άλλους, φέρνει άγχος γύρω από τη φθορά, τη θνητότητα ή την «έλλειψη προόδου».
Δεν πρέπει να αγνοούμε και τον ρόλο των παιδικών εμπειριών. Αν τα γενέθλια στο παρελθόν ήταν συνδεδεμένα με απογοητεύσεις, συγκρούσεις ή αδιαφορία, είναι πιθανό να έχει δημιουργηθεί ένα αρνητικό συναισθηματικό αποτύπωμα. Το σώμα και το μυαλό θυμούνται , ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε πλήρως.
Τι μπορούμε να κάνουμε, λοιπόν, για να αλλάξουμε αυτή τη συναισθηματική εμπειρία;
Το πρώτο βήμα είναι η αποδοχή. Δεν χρειάζεται να «πρέπει» να είσαι χαρούμενος. Το να αναγνωρίσεις ότι νιώθεις μελαγχολία, χωρίς να την κρίνεις, είναι ήδη μια σημαντική μετατόπιση. Η πίεση να είσαι καλά συχνά εντείνει το αντίθετο.Έπειτα, αξίζει να επαναπροσδιορίσεις τι σημαίνουν τα γενέθλια για σένα. Αντί να ακολουθείς το κοινωνικό πρότυπο, μπορείς να δημιουργήσεις ένα προσωπικό τελετουργικό: μια βόλτα σε ένα αγαπημένο μέρος, ένα δείπνο με έναν πολύ κοντινό άνθρωπο, ένα ταξίδι ή ακόμα και χρόνο μόνος σου, αν αυτό έχεις ανάγκη.
Η σύγκριση είναι ένας ακόμα παράγοντας που χρειάζεται διαχείριση. Κάθε διαδρομή είναι διαφορετική και τα γενέθλια δεν είναι διαγωνισμός επίτευξης στόχων. Μια πρακτική που βοηθά είναι να εστιάσεις σε μικρές, συγκεκριμένες αλλαγές που έχεις καταφέρει μέσα στη χρονιά, ας πούμε πόσα βιβλία διάβασες, πόσες φορές πέρασες καλά ή πόσες βουτιές έκανες, όχι μόνο σε «μεγάλες επιτυχίες».
Τέλος, αν η μελαγχολία είναι έντονη ή επαναλαμβανόμενη κάθε χρόνο, ίσως αξίζει να το δεις πιο βαθιά. Η συζήτηση με έναν ειδικό μπορεί να αποκαλύψει μοτίβα που δεν είναι άμεσα ορατά, αλλά επηρεάζουν τον τρόπο που βιώνεις αυτή την ημέρα. Τα γενέθλια, τελικά, δεν χρειάζεται να είναι τέλεια για να έχουν αξία. Μπορούν να είναι ήσυχα, στοχαστικά ή ακόμα και λίγο δύσκολα. Και αυτό είναι απολύτως ανθρώπινο.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.